hvandeker

Wetende dat 1,5 miljoen Belgen armoede lijden stoot het fenomeen van de voedselverspilling mij nog steeds tegen de borst en vraag ik mij af of er geen ( begin van ) oplossingen zijn , voedselbanken niet te na gesproken. De reportage gisteren op Eén ' Koppen XL ' liet weer niets aan duidelijkheid over : voedsel wegwerpen , dus verspillen, is nog steeds aan de orde van de dag. Zoals steeds kan er tijdens de veel te korte zendtijd niet al te veel verteld en getoond worden maar uit al dat fragmentarische en anekdotische is toch wel iets op te pikken :

* Ergens in een Frans ' instituut ' ( school, universiteit ) werd voedsel verschaft tijdens de middag : in totaal ging het over 900 kg, waarvan 200 kg werd weggesmeten. Meer dan 20 % werd naar de vuilcontainers verwezen omdat de jongelui hun bord vol laden waarvan ze zeker waren lang niet alles tot zich te kunnen nemen. Als hen dan gevraagd werd naar het waarom, dan wisten ze echt niets zinnig te zeggen. Mentaliteit...

* Supermarkten organiseren vooraleer de winkel open gaat, een rondje wegwerpen van voedsel dat in een aantal gevallen nog 4 tot 5 dagen looptijd had tot de houdbaarheidsdatum. Erger nog, deze producten werden in een aantal gevallen overgoten met javel om ze niet langer consumeerbaar te houden ( Muffinman!). Procedures...

* Sommige winkels van een een keten hadden teveel besteld en normaliter zouden zij dat kunnen doorgeven aan een andere collega-winkel die mogelijk . Maar dat kost te veel. Geld... 

* Een fabrikant werpt containers meloenen weg omdat ze te klein zijn. Mensen verwachten een grote meloen voor 1 Euro, geen kleine. De smaak was daarbij geen element. Absurde kieskeurigheid van de consument...

* Iemand legde de vinger op de wonde door te zeggen dat ons voedselsysteem ziek is. Zowel fabrikanten, distributeurs en consumenten zijn daar samen voor verantwoordelijk. En er is nog geen begin van oplossing in het zicht. Voedselbanken verrichten goed werk maar zij zijn roepende in de woestijn. Lokaal voedsel zonder tussenstations is een andere voorlopig beperkte mogelijkheid.

Bron : DM dd 19 april 2011

De oorzaken van deze voedselverspilling van 85-100 kg/persoon/jaar liggen op verschillende vlakken:

1. Bij de producent ( terwijl de marges al vrij nipt zijn ) en dan vooral wat betreft de formaten, de vormen, de onregelmatigheden kortom de Europese ' kwaliteitsnormen '. 30 tot 40 % beland daardoor nooit in de winkelrekken . 

Hvandeker : Een begrip dat de lading niet dekt : een grote tomaat of een aardappel met een uitsteeksel zijn ook van perfecte kwaliteit. Er is duidelijk een misverstand in het taalgebruik : kwaliteitsnormen slaan dan op de zogenaamde commerciële kwaliteit terwijl het over de voedingskwaliteit zou moeten gaan.   

2. Bij de consument : Aandeel van ongeveer 50 % in het geheel. Overschotten worden niet meer ' verwerkt ', we beschouwen voedsel niet meer als voldoende kostbaar, we nemen de producten met de langste houdbaarheidsdatum zodat de andere niet meer geconsumeerd kunnen en dus weggeworpen worden, we zijn oververwend door het aanbod, we gaan niet regelmatig naar de winkel en slaan teveel op, niet voorverpakte producten zullen we sneller consumeren.

Hvandeker : niet alle problemen en oplossingen zullen voor eenieder van toepassing kunnen zijn, maar nadenken over ons voedsel is noodzakelijk en bespaart ons heel wat. Voedsel verspillen blijft een vreemde kronkel van luxe.

3. Bij de distributie zelf : Hun rol is verkopen, verspilling is niet echt aan de orde. Oa ( te ) grote verpakkingen zijn daarvan het gevolg. Zij verwijzen dan naar de consument die, volgens hen, een groot assortiment willen voorgeschoteld krijgen. Daardoor belanden een aantal typische producten op de afvalberg : verse bereidingen, voorgesneden groenten, ed

Hvandeker : Het lijkt een vicieuze cirkel, een oorzaak-gevolg verhaal. De consumenten in het Westen eisen teveel en de producenten alsook de distributie gaan daar in mee en doen er soms nog een schepje bovenop. En stijgende voedselprijzen hebben daar voorlopig geen vat op. Hier toch niet...      

Vandaag is er in sommige delen van de wereld, zoals de Arabische wereld in Noord-Afrika en het Midden-Oosten, een duidelijk tekort aan werkgelegenheid en ook aan eten. Dit wegens niet aanwezig en zo ja, te duur . Men zou de recente gebeurtenissen aldaar dus ook voedselrevoluties en voedselrellen kunnen noemen zoals een aantal jaren terug maar deze keer met verstrekkende gevolgen. Voedselcrisissen komen steeds meer voor en daarbij is een stelling : teveel voedsel en relatief lage prijzen ( tov beschikbare inkomen ) in het Westen en teweinig voedsel en relatief hoge prijzen in hogergenoemde delen van de wereld.

Er is niet alleen veel verspilling aan de consumentenzijde in het Westen , maar ook veel verspilling - gewild of ongewild - in de hele wereld. Oorzaken kunnen daarbij de volgende zijn : veel landbouwgronden zijn niet of onderbenut, de klimaatverandering veroorzaakt een tekort, soms een teveel aan water waardoor heel wat oogsten vernietigd worden. Er zijn de onaangepaste productiemethodes en soms ook te weinig boeren. Bovendien is er, ook omwille van de speculaties op de financiële markten, een grote prijsonzekerheid voor de boeren. Ten slotte kunnen de kleine landen en de kleine boeren niet op tegen de regels en de macht van de grote boeren ( eigenlijk multinationals en landbouwindustrieën ) en de grote landen, ondanks het feit dat proefondervindelijk bewezen is dat kleine producenten altijd een pak efficiënter werken dan grote. Kleinere boeren willen trouwens grotere onafhankelijkheid, meer zeggenschap over de eigen situatie en hebben zo hun eigen beroepstrots.

Maar wat zegt Robert Watson, Brits voedselexpert : er zijn oplossingen voor het voedselprobleem, voor land- en tuinbouw, maar we krijgen die niet verkocht omdat (te) grote economische belangen spelen. Tja, dan...

Wa zijn nu die oplossingen ? We zetten er enkele op een rijtje : minder grootschalige land- en tuinbouw, dus minder transport(kosten), minder opslag(kosten), een betere verdeling van het voedsel, eerlijker prijzen voor de producent, meer aandacht voor het leefmilieu door eco-landbouw, het stoppen van dumping van voedseloverschotten in ontwikkelingslanden waardoor de lokale boer onderuit gaat, duurzame consumptie en minder verspilling in ' het Westen ', minder vleesverbruik ( en dus vee die de voedingsgewassen voor de mens verbruiken), etc.

Kortom een nieuwe soort landbouw, verbonden met ecologische en sociale netwerken, kortere afstanden tussen producenten en consumenten, afschaffen van subsidies voor grote bedrijven omdat die prijsverstorend werken, verbieden van speculaties die honger veroorzaken.

Bron : Knack dd 16 febr. 2011. Naar een nieuwe landbouw. Dirk Draulans.

Hvandeker : De trend langs productiezijde is onmiskenbaar, maar de consument zou die kunnen versterken door een andere, meer sociale en ecologische refleks. Die transitie kan ook bij ons voet aan de grond krijgen, mondjesmaat ...maar van het een komt het ander. Een strijd van David tegen Goliath, voorlopig toch.  En ook de overheid heeft hierin een belangrijke rol.       

Hoe komt het dat we het niet ( willen ) zien ?

Hoe komt het dat niemand ons informeert ?

Hoe komt het dat de politiek hier zo weinig aandacht aan besteed ?

Hoe komt het dat de media er zo weinig aandacht aan besteden ?

Hoe komt het dat we ons afvragen, eens we het weten, wat er aan te doen, in ons eigen kleine wereldje ?  

Misschien dat je wel wil weten, maar waar te beginnen ?

Welnu : één van mijn vrienden, die over de voedselverspilling - van productie tot consument - een documentaire op TV had gezien, heeft mij deze informatie doorgespeeld en ik wil dat op mijn beurt ook doen. Het is mijn verdomde plicht...

De film ' Taste the Waste ' wordt nog 2 x heruitgezonden op zondagen 24 en 31 oktober 2010 op Nederland 2.

Andere links :  www.tastethewaste.com  en  www.tastethewaste.nl en http://tastethewaste.com/info/film

Bij de 10 tips om de inflatie van 3.5 % te counteren staan er heel wat die rechtstreeks of onrechtstreeks te maken hebben met klimaat , milieu, energie en sociaal beleid . Tips zijn wat ze zijn, met gezond verstand komen we ook reeds een eind en prijsvergelijkingen maken kan iedereen. Maar hoe lager het inkomen, hoe meer waarde hebben de tips. Letterlijk.

1. Verander van energieleverancier : Vergelijk de prijzen ( een moeilijke oefening wegens niet altijd transparant) en verander indien nodig van leverancier van electriciteit en gas.

2. Gebruik minder energie : Een graadje minder bespaart 6 tot 7 %. Gebruik de thermostaat zoals het hoort. Gebruik spaarlampen. Schakel electro-apparaten uit. Was op lage temperatuur of laat hem drogen aan de lijn ( gratis).

3. Wees zuinig met water : Neem douche ipv bad. Plaats waterspoeling met dubbele bediening in het wc. Poets je tanden  met beker ipv lopende kraan.

4. Koop merkloze producten en wacht op de solden. Kijk naar witte producten, Lidl en Aldi en zelfs Colruyt verkopen steeds meer. Kijk naar distributiemerken. Wacht als het kan op een soldenperiode.

5. Reis in het laagseizoen. Dat kan tot 60 % minder kosten. Doe aan woningruil.

6. Zet de wagen aan de kant. Gebruik openbaar vervoer. Gebruik geen wagen voor korte verplaatsingen. Let op de snelheidsbeperkingen. Controleer de bandenspanning en zet de airco uit ( tot 30 % minder verbruik).  

7. Verander van bank. Schakel over naar een internetbank als dat kan. Tot 40 % meer opbrengst.

8. Leg een medisch dossier aan. Raadpleeg geconventioneerde artsen, vermijd onnodig hoge erelonen. Een globaal medisch dossier levert hogere terugbetalingen op door de ziekenkas.

9. Huur materiaal. Leen een boek, huur een dvd. Aankopen zijn alleen beter als ze meer dan 6 x gebruikt worden.   

10. Vermijd voedselverspilling. Koop groente en fruit zonder verpakking. Drink leidingwater, dat kost 240 x minder dan mineraalwater in flessen en 130 x minder dan bronwater in flessen.

Bron : De Morgen dd 1 maart 2008.

Hvandeker : Misschien en hopelijk liggen er een flink aantal binnen je bereik.