hvandeker

Omdat ik steeds meer vaststel dat mensen niet meer de tijd hebben of maken om lange - soms , maar dat weet je niet op voorhand, interessante - dingen te lezen , probeer ik het allemaal nog wat korter te maken. Met alle, mogelijk andere, nadelen vandien. Ik ondervind dat zelf : wat echt interessant is, daar ga ik verder op in, maar de rest : tja.

1. DM 1/12 : Economische crisis werpt lange schaduw over 14de VN-klimaatconferentie in het Poolse Poznan. De reactie van VN klimaatchef Yvo De Boer is eveneens duidelijk : ' De economische en financiële crisis gebruiken voor flauwere klimaatafspraken is het recept voor nog zo'n crisis. '

2. DM 1/12 en 3/12 : Kyoto-Bis moet er einde 2009 in Kopenhagen liggen. Maar potentieel nefast zijn de recente pogingen binnen de EU om het Europees klimaatpakket af te zwakken. Landen zoals Italië, Duitsland , een aantal Oost-Europese landen ( Polen zelf ! ) en zelfs België ( en Vlaanderen ) spelen hierin een negatieve rol en houden de klimaatambities het liefst zo laag mogelijk. Het triumviraat Leterme-Peeters-Crevits legt een bom onder het klimaatpakket.  

3. DM 1/12 : Inbinden is het stomste wat je nu kan doen, zeggen zowel Gordon Brown alsook Ban Ki Moon. Het is nu het juiste moment voor de juiste keuze : fundamentele groene keuzes gaan samen met groei en extra jobs. En iedereen kijkt naar Barack Obama.

4. DM 1/12 : De meeste mensen, zowel in rijke als arme landen, vinden de opwarming van de aarde het belangrijkste probleem, nog groter dan de economische crisis en willen dat hun politici daar naar te handelen en het kortzichtig gekibbel te staken.

Hvandeker : Positief is dat de publieke opinie meer dan een positief signaal verwachten. Ze willen duidelijk groene keuzes die de klimaatopwarming helpen onder controle te krijgen voor dat het te laat is. Hallo Leterme, Peeters, Crevits ?

5. DM 3/12 : Cardoen verkoop auto's zoals een potje yoghurt : één kopen, één gratis. Wat gaan we morgen met al die wagens doen ? Een nog langere file produceren ? Over elkaar rijden ? Nog meer autostrades en dubbeldekbruggen à la Lange Wapper bouwen ?

Hvandeker : Dat deze vorm van handeldrijven nog kan of nog mag, daar kan ik echt niet bij. Hoe kan je nu plots behoefte hebben aan 2 nieuwe wagens ? Een auto ( liefst een milieuvriendelijke ) en een plooifiets, dat kan ik gemakkelijk begrijpen. Misschien wordt de 2de kleine wagen gewoon verkocht, maar het milieueffect is hetzelfde.

6. DM 3/12 : Amancio Ortega, baas van het kledingmerk Zara, gaat met zijn nieuw bedrijf Capital Energy 2 miljard Euro investeren in 20 energieparken, goed voor groene stroom voor 700.000 Spaanse klanten.  Maar ook India, Oost-Europa en enkele Latijns-Amerikaanse landen staan op het programma. Iedereen weet dat Ortega een sociaal ondernemer is, maar of hij ook een groen ondernemer is, die geeft om het milieu, is niet zeker.

Hvandeker : Ook als hij niet geeft om het milieu ( wie heeft hem dat al horen zeggen overigens ?) , en alleen om zijn centen, dan nog is het resultaat - een dam opwerpen tegen de klimaatopwarming - positief.     

7. MO 12/2008 : Waar staat een van de grootste zonnepanelenparken ? Waar wordt electrische stroom opgewerkt uit de golfslag ? In Portugal ! Tegen 2020  halen ze 31 % van zijn energiemix uit hernieuwbare energie. Vandaag is dat 21 %, België haalt amper 2.2 % en wil niet verder gaan dan 13 % in 2020.   

Hvandeker : zie punt 2 hiervoor mbt het ambitieniveau van onze Vlaamse en Federale Overheden. Triestig, zeker vandaag met Poznan lopende.

8. MO 12/2008 : ' Wij, burgers van Nederland en Vlaanderen, en van Europa, roepen op tot een ingrijpende heroriëntering van onze economieën. ' Zo begint de verklaring van Tilburg, die in maart is opgesteld in opvolging van een conferentie over de schaduwzijden van permanente groei. Begin volgend jaar organiseert het Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling  ( VODO ) een opvolgingsconferentie in Antwerpen. De nadruk zal liggen op de practische uitwerking van alternatieve modellen. De huidige financiële crisis wordt daarbij gezien als een stimulans om nieuwe wegen af te toetsen. Gastspreker is Wolfgang Sachs van het Wuppertal Institut.

Details over de conferentie op 16 januari 2009 in Antwerpen kan je vinden op www.economischegroei.net

Kritiek op groeidenken in Verklaring van Tilburg

UTRECHT, 21 april 2008 (IPS) - Vandaag is in Nederland de Verklaring van Tilburg naar buiten gebracht. Hierin pleiten Vlaamse en Nederlandse vertegenwoordigers uit de hele samenleving voor ingrijpende stappen naar een solidaire en duurzame economie, en een einde aan de beperkte fixatie op het bruto binnenlands product (bbp) als indicator van economische groei.

Dit kan niet alleen door de politiek worden afgedwongen en daarom pleiten de schrijvers voor een brede alliantie van maatschappelijke actoren, zoals politieke partijen, vakbonden, het bedrijfsleven, de wetenschap en maatschappelijke organisaties.

Twee aardbollen

Volgens de opstellers moet er in de economieën van het zuiden onmiskenbaar groei van de welvaart plaatsvinden teneinde miljarden armen bestaanszekerheid te kunnen garanderen. “Maar daarvoor moeten we in het noorden krimpen in ons gebruik van ruimte, materialen en fossiele brandstoffen”, zegt Lou Keune, onderzoeker aan de Universiteit van Tilburg. “Onze voetafdruk moet met tweederde worden teruggebracht, omdat we anders twee aardbollen nodig hebben.”

De verklaring is intussen ondertekend door ruim 300 mensen, waaronder in Nederland Jan Pronk (voormalig minister van ontwikkelingssamenwerking en milieu) en Herman Wijffels (de Nederlandse bewindvoerder bij de Wereldbank), en in Vlaanderen Hendrik Opdebeeck (professor wijsbegeerte en economie aan de Universiteit van Antwerpen) en Dirk Barrez (VRT-journalist en auteur).

De strekking van de verklaring is op 18 maart in de Nederlandse Tweede Kamer als motie ingediend en aangenomen door een ruime meerderheid van linkse en christelijke partijen in de Tweede Kamer. De motie riep op om de Lissabonstrategie binnen de EU te wijzigen zodat die zich “meer kan richten op duurzame groei, solidariteit en kwaliteit van leven binnen en buiten de EU”. De motie is overgenomen door de Nederlandse staatssecretaris Frans Timmermans van Europese Zaken.

Europese conferentie

“We vragen Timmermans nu in een aanvullende notitie om op Europees niveau een stevige conferentie te organiseren”, zegt Keune. “Daar moet animo voor zijn want in november erkende Commissievoorzitter Barroso al, op de conferentie 'Beyond GDP' (het bbp voorbij) dat het tijd is om verder te gaan dan meetmethoden die zijn opgesteld in de jaren dertig.”

“We willen geen conferentie met alleen topambtenaren. Voor zo'n drastische omslag in de economie hebben we juist vertegenwoordigers uit de hele samenleving nodig. Dat kan. Ook vakbondsvoorzitter Agnes Jongerius heeft erkend dat het inkomen desnoods moet dalen. We geloven dat dat niet ten koste hoeft te gaan van ons welzijn. Het is voor de kwaliteit van leven juist goed als we materieel een stapje terug zouden doen.”

“Bbp is het beste dat we hebben”

Bart van Ark, hoogleraar Economische Groei in Groningen, wordt wel eens moe van dergelijke argumenten. “Noem me één land waar de economie niet groeide, maar waar de mensen wel gelukkiger werden. Dat bestaat niet. Natuurlijk, het bbp is niet perfect. Maar het is het beste dat we hebben. Hoe meer we binnen de economische sfeer halen door er een prijs op te zetten, des te efficiënter wordt de allocatie. Daardoor is ons welzijn zo gegroeid in de afgelopen eeuw.”

Op een conferentie in januari ter voorbereiding op de Verklaring van Tilburg uitte de bekende Nederlandse professor Arnold Heertje stevige kritiek op deze visie. “Sinds twintig jaar zijn economen vergeten dat welvaart meer is dan wat je kunt berekenen. Natuurlijk gaat economie alleen over formele welvaart, en niet over geluk, maar zaken als natuur en cultuur vallen daar ook onder, en die kun je niet vangen in een cijfer bbp.”

“We zitten in de cockpit en letten alleen op de snelheidsmeter, maar weten niet of we kunnen crashen omdat er geen hoogtemeters zijn”, zei Bob Goudzwaard, ook emeritus hoogleraar, op die conferentie. “We hebben aanvullende indicatoren nodig.”

Hier is Joseph Stiglitz, Nobelprijswinnaar en oud-Wereldbankeconoom, het mee eens. “De welvaart in een land kan achteruit gaan, terwijl het bbp stijgt. Inkomensstijging leidt in veel landen tot ernstige milieuvervuiling. Bovendien komt veel rijkdom van ontwikkelingslanden in handen van buitenlandse firma's. Dat is goed voor het bbp, maar als je in balanstotalen zou rekenen, is zo'n land vaak slechter af.”

Alternatieve indicator

Een van de nieuwe indicatoren zou volgens de Verklaring van Tilburg de Index for Sustainable Economic Welfare kunnen zijn, ontwikkeld door de Canadese Wereldbankeconoom Herman Daly. Hij bracht informele economische activiteiten in rekening en nam zaken zoals milieuvervuiling en de ongelijke inkomensverdeling mee bij het bepalen van economische welvaart. Volgens hem is de welvaart in de wereld vanaf de jaren tachtig achteruit gegaan.

Keune: “We zijn voor groei, maar dat is precies het probleem: op dit moment gaat onze welvaart steeds verder achteruit.”

In Vlaanderen gaat het Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling (VODO) verder met de Verklaring van Tilburg. Ook in de rest van Europa is het debat flink op gang, getuige de conferentie over “De-growth” in Parijs, afgelopen weekend, over duurzaamheid en economische groei. Bron : e-MO dd 25/4/08

Hvandeker : goed dat verstandige mensen daar over nadenken en debatteren want lang niet alles is in cijfers te vatten. Nog nergens heb ik een becijfering van de effecten van milieuvervuiling gevonden, noch op lokaal, Europees of mondiaal vlak. Effecten op de gezondheid, lichamelijk of geestelijk, zijn natuurlijk aartsmoeilijk. Maar zelfs geen begin van een poging ? En als we het hebben over milieu-economie dan hebben we het toch over lusten en lasten van klassieke versus milieuvriendelijke economiën ? Wie noemt zich specialist milieu-economie en geeft een eerste voorzet ?