hvandeker

Een paar dagen geleden heb ik het boek ' Einde aan de groei ' van Richard Heinberg uitgelezen en het was een voltreffer. Ondertussen heeft ook mijn schoonbroer Hugo van Dienderen hetzelfde gedaan ( ook tijdens ons gezamenlijk verlof in de heerlijke Provence ) en blijkbaar was ook hij sterk onder de indruk van de complexe en soms schokkende situatie waarin ' de steeds groeiende markten '  Jan met de Pet hebben gebracht. Het  boek zit vol met informatie over de beroerde toestand van deze wereld. Maar er worden ook oplossingen aangereikt, kleinschalig en andere. Zo worden de transitiebewegingen als veerkrachtige reacties aangestipt.

Een aanrader, het best geciteerd in de ondertitel ' Ons aanpassen aan de nieuwe economische realiteit '  , ook : We maken deel uit van een omwenteling/transitie  van een op fossiele brandstoffen, schulden en groei gebaseerde economie naar een duurzame, op hernieuwbare energie gebaseerde stationaire economie die de aardse reserves respecteert. 

ps Ik had het boek geleend van een vriendin, op die manier kunnen velen genieten van dit schitterend, maar moeilijk boek.

Een artikel in Weekend Knack nr 1 van 2012, met als titel ' Over 30 jaar zijn wolkenkrabbers ouderwets ' , een uitspraak van de Duitse architecte Anna Heringer , heeft mijn volle aandacht gekregen. Dat komt tot uiting in volgende opvallende uitspraken :

1. Binnenkort bouwen we alternatiever , liefst met lokale grondstoffen zoals leem, stro en hout.
2. Veel hedendaagse bouwprojecten houden nauwelijks rekening met de toekomstige gebruikers, de bewoners en de veranderingen in de leefgewoonten.
3. Architecten zouden een tijd op de bouwwerf moeten werken, liefst ook met hun handen.  
4. Ik denk dat het goed is dat Europa wat verarmt en versobert , op die manier worden mensen weer vindingrijker om te overleven.
5. We zij allemaal teveel consument, waardoor we de voeling met de productie zijn verloren.
6. We leven in een tijd dat we overspoeld worden met informatie, terwijl het vakmanschap bijna volledig is teloorgegaan en ook niet of nauwelijks wordt gewaardeerd.
7. Onlangs reed ik in Brussel met een elektrische fiets. De mensen applaudisseerden... als je vroeger met een Porsche door de straat scheurde keek iedereen met bewondering en nu kijken ze boos en roepen wauw naar een elektrische fiets. Het beweegt stilaan tussen de oren...
8. Ik denk dat er een maatschappelijke evolutie aan de gang is : mijn vader, een landschapsarchitect, is  nu volledig overgeschakeld op het kweken van groenten.

Hvandeker : Transitie richt zich ook op hoe en waar mensen in de toekomst willen leven en dus willen wonen. En sommige architecten houden voeling met die realiteit.

1. MO jul/aug 2010 : Het Vlaamse middenveld werkt aan transitie. Dat de overgang naar een andere, groene economie de juiste richting is, betwijfelt bijna niemand meer. Maar het lijkt makkelijker gezegd dan gedaan. Dat is de hoofdgedachte van het boek Terra Reversa van Peter Tom Jones. Daarom ook zou er een transitienetwerk moeten komen van het ( progressieve ) middenveld, georganiseerde verenigingen maar ook niet-georganiseerde en zelfs privé personen. Transitieprocessen zijn geen louter technocratische acties, zij hebben vooral een sociale dimensie. Wat zijn hun werkvelden : ontwikkelen van een gezamenlijk streefbeeld van rechtvaardige duurzaamheid, leren van elkaar, werken aan een groter draagvlak en beïnvloeden van beleidsprocessen en bestaande transitieprocessen. Dat kan vooral tot stand komen via het middenveld, niet de politiek en ook niet het bedrijfsleven, maar beide laatsten zijn wel van groot belang ter ondersteuning van de definitieve implementatie ervan.  

Hvandeker : Dit netwerk moet naar buiten komen en erg breed recruteren. Dat proces begint pas en dus is er nog heel wat werk aan de winkel. Het artikel is duidelijk wat de doelstelling betreft, echter de weg naar transitie is nog steeds zeer lang en onbekend. Misschien voor de benadering van onder naar boven  : ontsnappen aan de olie-afhankelijkheid en het pad naar een veerkrachtiger samenleving www.transitie.be  

2. MO juli/aug 2010 : Solar zonder Grenzen, een project van de Bruggeling Bert Bernolet, zorgt voor het plaatsen en leren onderhouden van ( kleinschalige) zonnepaneelinstallaties bij arme gemeenschappen in het Zuiden, zoals Afrika , Azië en Zuid Amerika. Hoofdzaak is dus kennisoverdracht teneinde duurzaamheid en ontwikkelingssamenwerking te koppelen. www.solarzondergrenzen.be en www.bar-solar.be

Hvandeker : misschien een druppel op een hete plaat, maar een belangrijke druppel omdat het aspekt kennisoverdracht de juiste benadering is voor dit type samenwerking.  

Ik ben zonet in het boek begonnen ' Het Transitie Handboek ' of ' van olie-afhankelijkheid naar lokale veerkracht, geschreven door de oprichter van de Transitie-beweging Rob Hopkins.

Ik ben razend nieuwsgierig naar de inhoud, want heb onlangs iemand in Ekeren gevonden ( van wie ik dit boek leen ) die daar vol vuur en erg gedreven over spreekt. Het lijkt geen alleszaligmakende reeks aanbevelingen, maar het gaat er wel naartoe.

Piekolie en klimaatverandering veroorzaken soms momenten van moedeloosheid, machteloosheid en neerslachtigheid terwijl de transitiebeweging de dingen inspirerend en positief trachten te benaderen.

Het gevolg van al dat lezen is de beperkte tijd die ik aan mijn blog zal kunnen besteden, maar ik beloof dat er een korte bespreking volgt... één van de volgende dagen of weken.

Bron : WE Knack, Trend Ecologisch wonen.

De grondstoffen geraken stilaan op en de aardbol heeft koorts. Paniek is nooit goed maar transitiedenkers vinden wel dat het tijd is voor een nieuw hoofdstuk waarbij het bij deze mensen niet gebleven is bij theoretische denkoefeningen maar bestaan er ondertussen reeds transitiesteden. Geen fictie maar realiteit dus.

Ooit zal de mens het absurd vinden : dat zijn voorouder elke dag opnieuw en zonder wroeging een CO2-uitstotende auto instapte die bovendien liters olie opdronk. Dat hij druiven at in de winter. En het toilet doorspoelde met drinkwater, terwijl er miljoenen mensen nagenoeg geen drinkwater hebben. Dat er in de Stille Oceaan in alle stilte 2 drijvende vuilnisbelten ronddobberden, elk ter groote van de VS. Dat dagelijks tonnen maagdelijk papier door printers schokten en in prullenmanden belandden.

En vooral, dat dit allemaal bleef gebeuren, zelfs al wisten toen al beter.

Maar er waren er gelukkig een aantal anderen, die toen reeds droomden van iets anders, een nieuw tijdperk, een nieuw land. Transitiedenkers werden ze genoemd naar de overgang naar een nieuw systeem genoemd. Een nieuwe vorm van denken, van leven, zeker van samenleven. Er zijn vandaag duizenden signalen dat het huidige systeem aan het zieltogen is : voedselprijzen stijgen abnormaal, ijskappen smelten, olie- en gasprijzen zijn veel te hoog, banken hebben geweldige problemen, ook de economie slabbakt en het woord recessie is weer daar...

In het nieuwe tijdperk is de levenskwaliteit groeiende, want oa minder afhankelijk van grondstoffen en olie. De buikriem aanhalen hoeft echt niet, zo zeggen ze.

Dit transitiedenken is groeiende en mocht je de smaak te pakken hebben of willen krijgen : er zijn een aantal interessante websites op het internet.

Over plan C : www.plan-c.eu

Over duurzaam wonen en bouwen : www.duwobo.be

Over het Vlaams Instituut voor bio-ecologisch bouwen en wonen : www.vibe.be

Over bestaande transitie steden en stadsdelen , vooral in een aantal Angelsaksische landen : http://totnes.transitionnetwork.org  

Hvandeker : Fictie of realiteit ?  Het zit er allemaal wat tussenin, maar alleen al de aanstekelijke aanpak en de dynamiek van een aantal medewerkers aan de KU Leuven en het Leuven Materials Research Centre ( promotoren van plan C ) werkt werwend en enthousiasmerend.

De omschakeling naar de CO2-arme economie is geen gevaar voor en zet geen rem op de tewerkstelling, integendeel. Tegen 2030 kunnen er 12.000.000 extra nieuwe groene jobs worden bijgemaakt en dat is geen ' boodschap ' van een groepje groene jongens en meisjes maar de resultaten van een recente  studie van de Wereld Handels Organisatie WHO . Deze evolutie is nu reeds stilaan aan de gang : nu reeds is er meer tewerkstelling in de alternatieve energie en technologie dan in de klassieke productie met fossiele brandstoffen. Ook een Amerikaans onderzoek toont aan dat investeren in propere technologie 4 x meer jobs oplevert dan investeren in de petroleumindustrie. Overigens zegt men dat de transitie op de lange baan schuiven vanwege de economische ( en financiële ) crisis geen optie is want investeren in groen beleid zal de economieën alleen maar sterker maken. Bron : De Morgen dd 27/9/2008.

Hvandeker : een aantal opmerkelijke ( maar niet echt verrassende ) vaststellingen, temeeer omdat ze uit een onverwachte hoek komen . Het tij keert, stilaan maar zeker is de groene economie zichtbaar aan het worden. Alleen gaat het erg traag, veranderen is niet steeds welkom in vele hoofden. Maar het moet : anders gaat de aarde naar de kolen... het woord transitie zal nog dikwijls vallen en steeds meer.

Bron : MO nr 58 van oktober 2008

' Hoge voedselprijzen, olieprijzen, eindige grondstoffen, opwarming van de aarde en de crisis op de financiële markten : het zijn allemaal symptomen van een systeem in moeilijkheden. In plaats van te zitten zeuren , zijn er groepen mensen die zoeken en experimenten opzetten voor een radicale nieuwe aanpak : woorden als ' transitie ' en ' permacultuur ' geven aan in welke richting er bij voorkeur dient gekeken te worden. We moeten de overgang maken van de huidige samenleving ( welke botst op economische, ecologische en maatschappelijke grenzen ) naar een nieuwe samenleving met een hogere levenskwaliteit met kleinere ecologische voetafdruk, minder afhankelijk van olie en andere grondstoffen.

Wil je er meer over weten ?

Enkele websites welke je op weg kunnen zetten ( Nederlandstalig) : www.transitie.be

( Engelstalig ) : www.landmatters.org.uk ; http://transitionculture.org ; http://totnes.transitionnetwork.org ; www.riverford.co.uk