07-12-13

Permacultuur en Esmeralda Borgo

 

Permaculturelogo.jpg

In het nr 67 van Oikos schrijft Esmeralda Borgo onder detitel ' Met permacultuur oplossingsgericht nadenken over duurzaamheid ' , een wat vage titel maar inhoudelijk zat het voor mij helemaal snor. Het was duidelijk, ook voor leken, waar permacultuur voor staat.

Even kort : Een natuurlijke manier  om voedsel te produceren.

Even wat langer en dus iets complexer : Permacultuur gebruikt de natuur als gids, denkt holistisch vanuit een systeembenadering , is oplossingsgericht, is een benadering die vertrekt vanuit een ontwerp, is gebaseerd op samenwerking en onderlinge verbanden en creëert overvloed en harmonie.

De rest van het betoog vloeit daar uit voort maar wat mij persoonlijk als nieuwe elementen in de uiteenzetting trof, wil ik graag nog eens oplijsten. Verrassend, dat wel, maar toch ook weer logisch. En dat gaat over de bredere benadering die ook mogelijk is, naast de onderdelen van een natuurlijk ecosysteem.

1. De permacultuurbeweging begint ook na te denken hoe je menselijke systemen efficiënter en duurzamer kan maken. Maw hoe kan je de ontwerpmethode , bekend voor tuinen en land- en bosbouwproductie, ook breder kan gebruiken.  Gebouwen of landschapsarchitectuur. Of op je eigen persoonlijke levensstijl, je energieverbruik, mobiliteit, waterverbruik, afval, etc.  

2. De 3 basisprincipes van de permacultuur, zorg voor aarde, mensen en eerlijk delen vertalen naar de economie is verrassend : bv eerlijk delen is amper te verzoenen met de heersende ideologie van de competitieve neoliberale markteconomie, waar steeds minder ruimte is voor herverdeling. 

3. Transitie tracht de lokale gemeenschappen veerkrachtiger te maken door oa te streven naat hogere onafhankelijkheid van olie. Ze werken ook aan een grotere sociale cohesie. Zelf verantwoordelijkheid nemen en niet steeds maar kijken naar bedrijven en overheden.

4. Sociale permacultuur zorgt dus voor de mens. Persoonlijke duurzaamheid is een nieuw begrip : wie niet in staat is om te werken aan zijn persoonlijke duurzaamheid is moeilijker in staat om te werken aan duurzaamheid in het algemeen, op wat langere termijn. 

5. We hoeven ons niet te laten meeslepen door producten en keuzes die de comsumptiemaatschappij ons voorschotelt, we hoeven niet te wachten op wat de overheid ons voorschotelt en we ons niet verstoppen achter beweringen zoals ' het maakt toch niets uit wat ik doe'. Treed uit je comfortzone en doe de dingen waar je wel invloed kan op hebben, hoe klein ook. Aldus treden we uit onze oude patronen en gewoonten als te passieve consument die zich laat ' leiden '.

05-04-12

Oikos 60 1/2012

Hvandeker : de mensen van Oikos zullen het mij hopelijk niet kwalijk nemen dat ik hier een beetje reclame maak voor hun 3-maandelijks tijdschrift. Dit is hun eerste van 2012, nummer 60. Ik vind de taal of beter de woordkeuze nogal academisch, maar dat zal wel aan mij liggen. Toch vind ik het steeds een heel avontuur. Een kort overzicht van genoemd nummer vind je hieronder, maar ik wilde 1 artikel enigszins uitvergroten omdat ik daar onlangs mee te maken kreeg tijdens een transitie-avond in Ekeren ism Broederlijk Delen.     

6283_toparticlephoto_1.jpg

     

' Oikos bundelt andermaal de uitdagingen van vandaag. Wat we nodig hebben is een collectieve verandering. Want de huidige tendens leidt enkel tot de wedijverende vermarkting van de meest diverse maatschappelijke domeinen. Eerder is dit het probleem dan een oplossing, stelt Dirk Holemans in De hete (ggo-)aardappel doorschuiven lukt niet meer.

Gelukkig is de mens in staat te denken. En te kiezen voor een andere weg: Isabel Stengers baant de weg voor slow science, in een stevig stuk denkwerk over hoe een andere eigentijdse wetenschap daadwerkelijk tot stand kan komen. Op landbouwgebied doet Marjolein Visser deze oefening nog eens over: waar staat de als oplossing stilaan bekende agro-ecologie werkelijk voor en wat is het niet?

Onze grootste denkfout? 'Duurzame ontwikkeling als concept heeft alleen zin als je erkent dat wat we nu doen niet duurzaam is.' Een interview met Hans Bruyninckx over twintig jaar duurzame ontwikkeling en wat we van Rio+20 mogen verwachten. Ten slotte stuurt de Europese Energy Roadmap 2050 van de Europese Commissie ons op het juiste pad in energieland: een klimaatvriendelijke energievoorziening kost ons niet meer dan wanneer we vasthouden aan een rampkoers van vervuilende steenkool- en kerncentrales. Een overzichtsartikel van Sara Van Dyck.

 

Daarnaast een stand van zaken in onze Vlaamse bossen - Bosbarometer 2011 nog steeds op storm - door Bert De Somville, een verheldering over de vele invasieve exoten, door Myriam Dumortier, en een ontluisterende blik in de goudmijnen met Bram Ebus.

Orgaantekort in overvloed werd ons aangeboden door Karen De Looze, Nicole Note & Pieter Meurs.

In de rubriek Literair het kortverhaal De baard van meester Fratello van Annemarie Estor. '

Hvandeker : In de greep van goud : een mondiale worsteling, het artikel van Bram Ebus, werkzaam bij CATAPA. Hij verrichtte een veldonderzoek in Guatemala over het aanwezige inheems verzet tegen een mijnbouwmultinational . De volledige inhoud is terug te vinden als je je abonneert op het tijdschrift, maar een goede samenvatting van de belangrijkste bevindingen wil ik in de kijker plaatsen :

' Als we kijken naar de lokale effecten van de massale mijnbouwprojecten en berekenen wie de opbrengsten ontvangt, blijkt de veelgehoord term - second colonisation - helemaal niet onterecht te zijn. Zij het dat nu niet de geopolitieke grootmachten zelf verantwoordeloijk zijn, maar gewone commerciële ondernemingen '.

De goudmijnbouw in Latijns-Amerika bouwt geen stabiele economie op, noch draagt ze aanzienlijk bij aan ontwikkeling. Integendeel, landen die hun economie grotendeels op mijnbouw baseren, creëren door hun afhankelijkheid problemen op langere termijn. Terwijl een kleine groep zich verrijkt op de rug van velen : de terreur van mijnbouw heeft immers de meest verschrikkelijke impact op lokaal niveau.

Wetende dat de meeste lokale gemeenschappen nooit akkoord kunnen gaan met een verwoestende mijnbouwexploitatie in hun streek, wordt het verplichte proces van consultatie overgeslagen, gemanipuleerd of moedwillig gesaboteerd.

Wie de website van om het even welke wijnbouwmultinational bezoekt  , krijgt een ander beeld voorgeschoteld : dat van goedlachse mijnwerkers, kinderen mete boeken en tevreden boeren, wat een zeer vertekende weergave van de werkelijkheid is.

Er is potentieel genoeg voor urban mining : het herwinnen van zeldzame of kostbare metalen uit efgedankte elektronica en andere apparatuur.

Nog steeds wordt het merendeel van e-waste niet correct ingezameld en behandeld . Het belandt ondermeer in vuilnisbelten of buiten de EU - grenzen om onder erbarmelijke arbeidsomstandigheden gerecycleerd te worden.

In samenwerking met bilaterale vrijhandelsakkoorden permitteert Europa haar bedrijven een relatief vrije wandelgang naar het globale Zuiden, met als enige doel het veiligstellen van de toevoer van grondstoffen. '

Hvandeker : Het overlopen van deze korte zinsneden zegt genoeg over de werkwijze in de goudsector en geldt ook voor andere grondstoffen en energiebronnen, olie op kop. En de overheden doen een beetje, doen een beetje alsof, stellen wetten op met grote gaten in, zonder veel controle. Een zielig hoopje ons kent ons. 

 

Nog meer weten ? www.catapa.be en www.facebook.com/catapa.belgium  en

www.nodirtygold.org en www.preciousmetals.umicore.com

26-03-10

Electrische auto : zegen of vloek ?

betterplace5

' Een duurzame toekomst kan elektrisch zijn. Mits de juiste keuzes gemaakt worden : groene stroom, decentraal geproduceerd en verdeeld, met een integraal duurzaam mobiliteitssysteem  ( in de plaats van alles te zetten op meer wagens), en met een nieuwe mobiliteitsdienstverlening en andere vormen van elektrisch vervoer, zoals openbaar vervoer, deelwagens, elektrofietsen, enz. Het zijn veel voorwaarden op een rij, maar alles is dus nog mogelijk. De elektrische wagen kan een zegen worden maar even goed een vloek. De keuze is aan ons. '

Hvandeker : Zo besluit Johan Malcorps zijn artikel in het tijdschrift OIKOS , denktank voor sociaal-economische verandering. Johan werkt al jaren voor Groen , was ook 2 termijnen Vlaams parlementslid en is nu fractiesecretaris van de groene fractie in het Vlaams parlement. En Oikosredactielid...

Meer weten ? Abonneer je op Oikos of volg dit :

http://www.oikos.be/schrijversgemeenschap/Elektrische-aut...