hvandeker

Bomen, bossen en wouden zijn erg actueel. Niet alleen omdat ze soms massaal in de vlammen zijn opgegaan, maar ook omdat ze onmisbaar zijn voor onze gezondheid en die van de planeet. 20 % van de CO2 emissies zijn veroorzaakt door ontbossing. Bossen zijn een spons voor CO2 opslag, een huis voor fauna en flora, een bugger tegen aardverschuivingen en erosie. Bossen staan daardoor in het midden van veel klimaatonderhandelingen en afspraken. Men richt zich hierbij dikwijls op de REDD aanpak( reduceren van de emissies door ontbossing  en bosdegradatie). Ontwikkelingslanden kunnen daarmee vele miljarden ' verdienen'. Enkele voorbeelden ;

1. Op de ( magere ) klimaattop van Kopenhagen is toch afgesproken dat de industrielanden 2.7 miljard euro zouden samenbrengen in een fonds om ontbossing tegen te gaan.

2. Er bestaat een wetgeving in Brazilië mbt het afremmen van de ontbossing. Als die wet wordt nageleefd kan het land tegen 2030 zijn bruto inkomsten zien stijgen van 113 naar 238 miljard Euro. Dan zou er niet meer ontbost worden voor nieuwe landbouwgronden en dan zou ontbossing in het algemeen herleid worden tot nul in 2030.

3. Duitsland, Australië, Noorwegen en nog 4 andere geïndustrialiseerde landen zijn bereid 3 miljard Euro te betalen aan Indonesië als het zijn massale houtkap stopzet. Dit land moet dan een moratorium instellen voor nieuwe consessies voor ontbossing. Alleen gelden deze afspraken slechts voor 2 jaar en zijn ze niet van toepassing voor bestaande consessies. Indonesië kapt ieder jaar 1 miljoen hectare...

4. Als Ecuador zijn oliereserves onder het Yasunipark niet ontgint omwille van de natuurpracht van het bovenliggend gebied ontvangt het de helft van zijn gederfde olie-inkomsten ( dus 2.8 miljard Euro ) van de VN. Dat geld zal eveneens worden samengebracht door de internationale gemeenschappen. Duitsland, Frankrijk, Spanje, Zwitserland overwegen steun. Ook Wallonië doet mee. 

Bron : De MO van oktober 2010

Hvandeker : Dit zijn nieuwe ( geld) instrumenten waar men weinig ervaring mee heeft en ze moeten onderhevig zijn aan goede controles. Maar het principe kan al heel wat soelaas brengen, maar onder specifieke voorwaarden. Een begin...       

1. MO jul/aug 2010 : Het Vlaamse middenveld werkt aan transitie. Dat de overgang naar een andere, groene economie de juiste richting is, betwijfelt bijna niemand meer. Maar het lijkt makkelijker gezegd dan gedaan. Dat is de hoofdgedachte van het boek Terra Reversa van Peter Tom Jones. Daarom ook zou er een transitienetwerk moeten komen van het ( progressieve ) middenveld, georganiseerde verenigingen maar ook niet-georganiseerde en zelfs privé personen. Transitieprocessen zijn geen louter technocratische acties, zij hebben vooral een sociale dimensie. Wat zijn hun werkvelden : ontwikkelen van een gezamenlijk streefbeeld van rechtvaardige duurzaamheid, leren van elkaar, werken aan een groter draagvlak en beïnvloeden van beleidsprocessen en bestaande transitieprocessen. Dat kan vooral tot stand komen via het middenveld, niet de politiek en ook niet het bedrijfsleven, maar beide laatsten zijn wel van groot belang ter ondersteuning van de definitieve implementatie ervan.  

Hvandeker : Dit netwerk moet naar buiten komen en erg breed recruteren. Dat proces begint pas en dus is er nog heel wat werk aan de winkel. Het artikel is duidelijk wat de doelstelling betreft, echter de weg naar transitie is nog steeds zeer lang en onbekend. Misschien voor de benadering van onder naar boven  : ontsnappen aan de olie-afhankelijkheid en het pad naar een veerkrachtiger samenleving www.transitie.be  

2. MO juli/aug 2010 : Solar zonder Grenzen, een project van de Bruggeling Bert Bernolet, zorgt voor het plaatsen en leren onderhouden van ( kleinschalige) zonnepaneelinstallaties bij arme gemeenschappen in het Zuiden, zoals Afrika , Azië en Zuid Amerika. Hoofdzaak is dus kennisoverdracht teneinde duurzaamheid en ontwikkelingssamenwerking te koppelen. www.solarzondergrenzen.be en www.bar-solar.be

Hvandeker : misschien een druppel op een hete plaat, maar een belangrijke druppel omdat het aspekt kennisoverdracht de juiste benadering is voor dit type samenwerking.  

Ik lees de MO altijd van voor naar achter. En soms zijn er dingen die ik wil delen met anderen, meestal onbekenden waarvan ik niet weet of ze ook even enthousiast zijn en even veel tijd kunnen vrijmaken. Deze sprongen er uit in juni 2010. Zoals steeds probeer ik bondig te zijn , wat niet altijd lukt.

1. Europa moet zijn energietransitie ernstig voorbereiden. Omwille van het klimaat maar ook om geopolitieke redenen, want Europa heeft steeds minder in die pap te brokkelen. In alle belangrijke discours trekt Europa aan het kortste eind ( oa Kopenhagen ! ). Ook de wijze van economie bedrijven is grondig veranderd ten voordele van bv China : zij sluiten bilaterale akkoorden met Afrika en de winsten vloeien rechtstreeks naar China en niet naar de wereldmarkt. Alhoewel windenergie in China steeds belangrijker wordt, komen steenkool en andere fossiele brandstoffen nog massaler op het voorplan. Europa moet zijn olieafhankelijkheid reduceren, omdat de druk op die oiliemarkten steeds verder wordt opgevoerd door China, VS en vele anderen.

Hvandeker : Dat Europa een steeds geleidelijker kleinere economische speler wordt en dus slimmer met energie moet omgaan, staat als een paal boven water. Hopelijk gaat het steeds meer om alternatieve energie zoals wind- en zonne-energie, biomassa ed aangevuld met gas en een beetje steenkool. Gekoppeld aan energie-efficiëntie...en een economische nulgroei.

2. Eandis is niet mee met de energietransitie. Met een aangepast en gedecentraliseerd energienetwerk hoeft die energie geen lange afstanden meer af te leggen. De consument wordt met zijn zonnepanelen ook producent maar wordt eveneens ontmoedigd door de inertie en de prijspolitiek van Eandis. Dat gebeurt eveneens met de producenten van windenergie en biomassa. De Organisatie van Duurzame Energie Vlaanderen spreekt zelfs van discriminatie van groene stroom. Zij stellen voor om de groenestroomcertificaten te betalen met de winsten op afgeschreven energiecentrales.

Hvandeker : Dit soort verhalen is bittere werkelijkheid, het zijn geen indianenverhalen. Iedereen wet het maar niemand kan er iets aan doen. Nog niet... want Eandis, Electrbel, GDF-Suez beginnen ze meer en meer te nijpen. Sla de krant maar open en zie hoe ze op iedere vraag in dat verband weigeren om te antwoorden. Of ze  noemen de materie... te technisch. Ongehoord. 

3. Het transitiedenken en toepassen bottom-up en top-down, een uitdaging ook voor Vlaanderen. Het Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek ( VITO ) heeft een onderzoeksdomein' Transitie '. Transitie beoogt een verandering in gedragspatronen rond produceren, consumeren, milieurisico's en gezondheid en dat in het licht van meer olie-onafhankelijkheid, lokale veerkracht, kringloopdenken en eco-innovatie. Het is een multidisciplinair platform dat top-down werkt in tegenstelling met klimaatwijken en zelfs klimaatdorpen ( transition towns ) die bottom-up werken.

Hvandeker : Interessante evolutie in het denken en in het handelen. Ik zie dat transitiedenken en handelen ook lokaal in beweging komen. Een verandering in gedragspatronen moet evenwel inslijten en zal dus zijn tijd nodig hebben.   

Bron : e-MO van maart 2008

Milieu

Zonnecellen groener dan gedacht

Zonnecellen zijn blijkbaar echt milieuvriendelijk. Uit nieuw onderzoek blijkt dat de uitstoot van broeikasgassen tijdens de productie van de zonnepanelen in het niet valt bij de milieuwinst die ze opleveren.

Lees meer

De autolobby staat op de rem

De Europese Unie wil dat auto’s minder CO2 uitstoten. Aangezien de auto-industrie haar vrijwillige CO2-engagementen niet nakomt, is de EU van plan de constructeurs verplichtingen op te leggen. Maar dat is buiten de macht van de autolobby gerekend. Wie houdt bij nieuwe Europese wetten de pen vast?

Lees meer

IJs wordt dun voor Canadese ijsbeer

De ijsberen in Canada worden langs alle kanten belaagd, maar de regering lijkt geen haast te hebben om de diersoort te beschermen. Milieuorganisaties maken zich zorgen over de klimaatverandering, de impact van de olie- en gasontginning en de steeds drukkere scheepvaart in het Hoge Noorden.

Lees meer

Bron : e-Zine februari 2008 Netwerk Vlaanderen

Anonieme plakkers aan het werk

> meer

Hvandeker : Groenen en ecologisten zijn geen paniekzaaiers, doemdenkers, klokkenluiders, pessimisten, wereldvreemden, dragers van wollen sokken, dromers, zageventen en -vrouwen, noch " hardliners". Neen, ze zijn alleen bekommerd om de steeds toenemende berichten over de slechte staat van onze planeet, waar vooral de nog altijd groeiende kloof tussen arm en rijk ervoor zorgt dat de sukkelaars de meeste botsen krijgen, door de klimaatopwarming en door het ontbreken van voldoende sociaal beleid. Ze zijn realistisch, beschikken over een voldoende dosis gezond verstand en zijn ook positief door aan te geven dat er , naast risico's, talloze opportuniteiten zijn die moeten worden aangegrepen. Maar dat er dringend een omslag dient te gebeuren in de manier van produceren en consumeren vinden ze geen dagdromerij maar de enige weg om de roofbouw op onze planeet drastisch te verminderen. Daarom vind ik debatten zoals hieronder aangekondigd hoopgevend door de sensibilizering van eenieder die erover wil nadenken. Woon je in de regio Leuven en ben je geïnteresseerd in het onderwerp ?  

Dat we in de westerse landen dringend behoefte hebben aan een ware omslag in onze manier van produceren en consumeren is inmiddels voldoende gedocumenteerd. De recente rapporten van verschillende VN-instanties (klimaatpanel, UNDP, UNEP) zijn daar vrij duidelijk over. Op klimaatvlak bijvoorbeeld weten we ondertussen dat de mondiale uitstoot van broeikasgassen tegen 2050 met minstens 50% moet dalen t.o.v. het niveau in 1990. Voor de geïndustrialiseerde landen betreft het een noodzakelijke reductie van minstens 80%. Dit uitstootscenario is nodig om een reële kans te hebben om het overschrijden van de grens voor “gevaarlijke” klimaatopwarming (2°C) nog te kunnen vermijden. De overgang naar een meer ecologische economie is vanuit milieuwetenschappelijk standpunt cruciaal. Maar wat zou het effect zijn van een streng klimaatbeleid op de werkgelegenheid en de welvaartsverdeling? Tijdens deze avond gaan twee deskundigen dieper in op deze vraag. De concrete aanleiding voor dit panelgesprek is het recente rapport van het Europees Vakverbond over de relatie tussen klimaatwijzigingen, klimaatbeleid en werkgelegenheid. Het EVV kwam tot de conclusie dat een krachtdadig klimaatbeleid, met een reductie van de broeikasgasuitstoot van 40% (EU-27) tegen 2030, een netto positief effect zou hebben op de werkgelegenheid. Toch blijven er vele vragen over hoe deze duurzaamheidstransitie concreet gestalte kan worden gegeven. Hoe zou het beleid er dan moeten uitzien? Welke sociale, juridische en economische instrumenten zullen er dan moeten worden ingezet? Wat is de rol van de EU-instellingen in deze nieuwe economie? En hoe gaat men om met de verliezende sectoren?

Gespreksavond met Tom van Ierland (Europese Commissie, DG Environment) en Tom Willems (ACV-studiedienst). Moderator: John Vandaele (MO*)
 
Donderdag 28 februari 2008, 20u in C.C. Oratoriënhof, Mechelsestraat 111, 3000 Leuven. Org. : Masereelfonds Leuven, Bond Beter Leefmilieu, Terra Reversa, Arbeid & Milieu en MO*.

Bron : Nieuwsbrief op e-MO website

Alma De Walsche, medewerkster van MO , ventileert in het gelijknamig tijdschrift ( van februari 2008) haar ongenoegen over de Belgische en Vlaamse politiek. En noemt daarbij concrete verantwoordelijken. Een artikel beperken tot enkele straffe uitspraken is altijd gevaarlijk maar niet fout als ze zonder " kader " even duidelijk zijn als met.

1. " De gebrekkige investeringen in de spoorwegen tonen dat milieuvriendelijke en sociale mobiliteit en een vlot openbaar vervoer blijkbaar geen prioriteit zijn voor de overheden in een technologische topregio als België. Tal van steden in het Zuiden hebben vandaag een supermodern net van openbaar vervoer waar ons land een voorbeeld aan kan nemen.

2. In de loop van 2007 hebben talrijke VN rapporten ons rijkelijk gedocumenteerd over de toestand van onze planeet: opwarming van ons klimaat, eindige grondstofvoorraden, tanende biodiversiteit en het dreigende watertekort. De boodschap was duidelijk : de toestand is bijzonder ernstig, maar nog net niet hopeloos. Maar de beleidsopties noch de publieke optredens van december en januari geven niet aan dat de ernst van de zaak juist wordt ingeschat, integendeel. Beklag over de norm die Europa ons oplegt, zowel door Verhofstadt als Peeters. De schrijfster stelt zich ook de vraag waarom het zo moeilijk is voor deze heren om een beetje planetaire visie te ontwikkelen.

3. Wat krijgen we wel : Vlaanderen in Actie of was het Actie in Vlaanderen, een brainstormingsoefening voor 250 Captains of Industry over hoe we tegen 2020 kunnen behoren tot de 5 topregio's van Europa. Ecologische innovatie en klimaatbewuste wetenschap moesten het telkens afleggen tegen liberale oproepen om kennis minder te belasten en economische globalisering te stimuleren. Daardoor ontpopt Kris Peeters zich steeds meer als visionair die niet verder dan 2 dagen vooruitdenkt en kijkt.

4. Dat rijke samenlevingen niet meer welvarender worden met nog meer economische groei lijkt Peeters en met hem de meeste opinieleiders te ontgaan. Nochtans organiseerden de Europese Commissie, het Europees Parlement, de OESO, WWF en de Club van Rome onlangs een conferentie met als thema : doorbreken van het eendimensionele groeidenken en oog te hebben voor andere indicatoren zoals welzijn, welvaart en ontwikkeling.

5. Op de recente studiedag " Een comfortabele Waarheid. Groei naar een duurzame en solidaire economie " een organisatie van het Vlaams Overleg Duurzame Ontwikkeling ( VODO) en haar Nederlandse partner, daagden meer dan 300 aanwezigen op uit de politieke wereld en uit het maatschappelijke middenveld. Onze Vlaamse Minister-President , die ook nog Duurzame Ontwikkeling in zijn portefeuille heeft, schitterde door afwezigheid.

6. Soms lijkt het wel alsof onze politici op een andere planeet leven. Toch zijn er hier en daar lichtbakens : Zo het voorstel van Charles Michel , minister van Ontwikkelingssamenwerking, om een " klimaattoets " in te bouwen bij iedere overheidsbeslissing.

Hvandeker : Dat is de titel van het stuk van Gie Goris , hoofdredacteur , in MO van November 2007. Hij behandelt het onderwerp " geduld ". Geduld en begrip dat vele mensen en organisaties van het middenveld moeten opbrengen richting zakenkringen en vooral politiek op alle niveaus. Geduld en begrip voor de effecten van de globalisering, voor de integratie tussen autochtonen en allochtonen, voor het effect van de radicale afbouw van de staat, voor de ondervoeding in vele landen, voor de economische partnerakkoorden tussen Noord en Zuid, en ga zo maar verder. Rome is inderdaad niet op één dag gebouwd maar en ik citeer de conclusie van Gie Goris :

" Telkens worden werknemers en werklozen echter aangemaand geduld op te brengen terwijl de geschiedenis haar trage werk aflevert. Vaak wordt hen bovendien gevraagd rechten, inkomen, zekerheid, zeggenschap en toekomstperspectief in te leveren. Mondige burgers hebben gelijk als ze geen 3 generaties lang gelaten zitten wachten op zegeningen die er nooit vanzelf zullen komen. Ze hebben gelijk als ze hun verzet vertalen in constructieve voorstellen voor een sociaal beleid. En politieke partijen hebben ongelijk als ze daar geen rekening mee houden, zeker als ze voor hun stemmen afhankelijk zijn van kiezers die ze het sociaal-economisch drijfzand in jagen. In schoon Vlaams : het wordt tijd dat de oranje partijen luisteren naar hun groen-syndicale achterban. Anders zou het CD&V wel eens de eerste kieskring kunnen zijn die door de nieuwe regering gesplits wordt.... "

Hvandeker : Een erg duidelijk standpunt, zonder veel franjes, maar kristalhelder geformuleerd, toch ? Het geduld is ( of geraakt ) OP ?   

Klimaatverandering veegt eilanden van de kaart

KLIMAAT, 19 februari 2007 (IPS) - Het duineneiland Sylt in de Noordzee en de tropische archipel Tuvalu in de Stille Oceaan hebben op het eerste zicht weinig met elkaar gemeen. Door de stijging van de zeespiegel en de steeds krachtiger stormen die het gevolg zijn van de opwarming van de aarde, dreigen ze echter beide van de kaart te worden geveegd.

Sylt is het grootste van de Noord-Friese eilanden in de Waddenzee voor de kust van Duitsland en Denemarken. Door wind- en watererosie verloor het in de voorbije twee maanden minstens 800.000 ton zand. Daarmee zijn de inspanningen van het voorbije jaar om het strandzand opnieuw aan te vullen in een klap teniet gedaan.

“Er zijn voortdurend stormen geweest deze herfst en winter, met sterke winden en golven”, zegt Jürgen Jensen, die in opdracht van de Duitse overheid de kustbescherming bestudeert. “Wanneer de golven tot aan de kliffen van het eiland komen, zullen de gevolgen moeilijk te herstellen zijn”.

Wanneer het 90 vierkante kilometer grote eiland met een maximale hoogte van 52 meter gedeeltelijk zou wegspoelen, zou dat ook ernstige gevolgen hebben voor de continentale kustlijn. “Sylt is een natuurlijke golfbreker”, zegt Jensen, “Wanneer die wegvalt dan beuken de golven rechtstreeks in op het continent”.

           

 

 

Tuvalu

Aan de andere kant van de planeet, in Tuvalu, ligt men vooral wakker van de stijging van de zeespiegel. Het hoogste punt van de kleine archipel van atollen en koraalriffen ligt nauwelijks vijf meter boven de zeespiegel. Wanneer het zeeniveau met 28 tot 43 centimeter stijgt, zoals wordt voorspeld in het jongste rapport van het intergouvernementele panel voor klimaatverandering, kan dat volstaan om de eilanden onleefbaar te maken.

“We maken ons ernstig zorgen. Als we onze eilanden moeten verlaten weten we niet waar naartoe”, zo verklaarde de ambassadeur van Tuvalu, Enele Sopoaga, in september voor de Verenigde Naties. In Afrika, de Caraïben, Oceanië en de Indische Oceaan zijn er 51 kleine onwikkelingseilanden als Tuvalu. Zo produceren samen minder dan één procent van de uitstoot van broeikasgassen en zijn bijzonder kwetsbaar voor de gevolgen van klimaatverandering.

In de Caraïben zijn de kusten van Saint Thomas, een van de Amerikaanse Maagdeneilanden, een risicogeval. Het opwarmende zeewater vergoot de levensduur en de vernietigende kracht van de orkanen, die kustlijnen en koloniale havenstadjes ernstige schade kunnen toebrengen. Het warmere water tast ook de koraalriffen aan, wat een bedreiging kan vormen voor de mariene soortenrijkdom. Eilandjes als Saint Vincent moeten het vooral hebben van toeristen die er het natuurschoon komen bewonderen.

Een internationaal panel van klimaatwetenschappers publiceerde begin februari een rapport waarin ze de stijgende concentratie van broeikasgassen vrijwel zeker toeschrijven aan een menselijke oorzaak. De broeikasgassen zorgen voor een stijging van de temperatuur, wat leidt tot een hogere zeespiegel en krachtiger stormen.

 

 

Uit e-MO* van 23 februari 2007

 

Hvandeker : Waar zijn we mee bezig ?

Wil je meer weten over deze wondermooie maar bedreigde atol volg :

http://www.tuvaluislands.com/

Hopelijk kan je  nog eens met verlof gaan op Sylt of Tuvalu .... maar probeer aan je " greenseat " te denken. Veel plezier.

Dit korte artikeltje komt van de spiksplinternieuwe website van MO Mondiaal Magazine dat te vinden is via www.mo.be . China en India zijn nu niet echt de eerste landen waar ik aan denk wanneer er gepraat wordt over milieu. Zij hebben andere dingen in het vizier. En toch deze plannen ? ?   

" China wil biodiesel uit bossen halen

MILIEU/KORT, 8 februari 2007 (IPS) - Tegen 2010 wil China een bos planten ter grootte van Engeland. Het land hoopt via baanbrekende technologieën zes miljoen ton biodiesel per jaar te kunnen onttrekken aan de planten die er groeien.

Het Chinese ministerie van de Bossen wil de 13 miljoen hectare volplanten met Jatrophaplanten. De olie die afgescheiden wordt door die struik kan door een chemisch proces omgezet worden in biodiesel, een milieuvriendelijke brandstof.

Jaarlijks zouden de planten zes miljoen ton biodiesel produceren, bedoeld als brandstof voor auto's. Wagens slokken nu een derde van alle olie op die China verbruikt. Cao Qingyao, een woordvoerder van het SFA, zegt: "Dit plan maakt ons land niet alleen groener maar zal ook de stijgende vraag aan energie kunnen dekken. Het belangrijkste is dat het propere energie geeft."

China haalt het merendeel van zijn energie nog uit fossiele brandstoffen. Het land is na de Verenigde Staten en Japan de grootste importeur van olie. Om de milieuschade en de CO2-uitstoot in te perken, wil China tegen 2010 tien procent van zijn energie uit hernieuwbare bronnen halen. Tegen 2020 zou dat zestien procent moeten zijn. De Jatrophaplanten zullen zo'n dertig procent van die hernieuwbare energie leveren.

Ook in India bestudeert de overheid de mogelijkheid om Jatrophabossen aan te leggen. Tijdens een tweedaagse top over biodiesel zei de Indiase minister van Energie Murli Deoro dat er in India 60 miljoen hectare land in aanmerking komt om Jatropha aan te planten. Tegen 2012 wil India dat vijf procent van de 40 miljoen liter diesel die nu jaarlijks verbruikt wordt, uit biobrandstof komt. "