hvandeker

'Tijd voor een Green New Deal XXL'

Op 2 april komt in Londen de G20 samen. Vakbonden, ngo’s en internationale organisaties hopen dat de staats- en regeringsleiders er werk zullen maken van een Green New Deal XXL: een grondige hervorming van het wereldsysteem die tegelijk de economische, sociale en milieuproblemen aanpakt. Of de G20 ook maar in de buurt komt, is hoogst onzeker.

Koelvloeistoffen loodzwaar voor ecologische voetafdruk

Schadelijke koelvloeistoffen komen nog vaak voor in diepvriezers en airconditioning in supermarkten, en dat is een groot schandaal. Dat zegt de Britse Environmental Investigation Agency (EIA). In een studie die het EIA uitvoerde, blijkt dat een vierde van de ecologische voetafdruk van de Britse supermarkten ingenomen wordt door de koelgassen in diepvriezers.

Wereld raakt het niet eens over recht op water

Is water een mensenrecht of gewoon koopwaar? Het vijfde Wereldwaterforum dat zondag in Istanbul eindigde, is het er niet over eens geraakt. Op een parallel alternatief forum was er ook veel kritiek op de prominente rol die watermaatschappijen op de officiële bijeenkomst speelden.

Conflicten, honger en ziekten door gebrek aan water

Terwijl grote delen van Europa onverantwoord veel water uit de kraan laat stromen, hebben 1,1 miljard mensen geen toegang tot veilig drinkwater. In regio's waar er een gebrek aan drinkwater is, laaien bovendien steeds vaker conflicten op. Op het Wereldwaterforum bogen 20.000 deelnemers zich over de toekomst van de waterproblematiek.

“Democratie werkt niet tegen klimaatverandering”

James Hansen, toonaangevend klimaatwetenschapper van de NASA, vreest dat de democratie niet sterk genoeg is om de strijd tegen de klimaatverandering te voeren. In een interview met de Britse krant The Guardian roept hij op tot protest en demonstraties. Amper een maand geleden deed de baas van het klimaatpanel van de VN een gelijkaardige uitspraak.

Shell stopt met zonne- en windenergie

Oliemaatschappij Shell bouwt de investeringen in hernieuwbare energieën zoals zon, wind en waterkracht af. Het bedrijf zal zich voortaan focussen op biobrandstoffen, een hernieuwbare energiebron die veel kritiek krijgt omwille van de milieu-impact en de gevolgen voor de voedselprijzen.

Wereld verduistert langzaam door vervuiling

Door de toenemende vervuiling is de zichtbaarheid op heldere dagen wereldwijd verminderd sinds de jaren zeventig. De auteurs van de studie in het wetenschappelijke tijdschrift Science spreken over 'global dimming'.

Alarmerende cijfers in aanloop naar klimaattop

De opwarming van de aarde gaat sneller dan het jongste IPCC-rapport van 2007 in het vooruitzicht stelde. Daardoor zal het zeeniveau tegen 2100 een meter of meer gestegen zijn. De meest recente wetenschappelijke gegevens stemmen weinig optimistisch in aanloop naar de klimaattop eind dit jaar in Kopenhagen, waar een post-Kyotoakkoord op de sporen gezet moet worden.

Tsjechische president op conferentie klimaatontkenners

De president van Tsjechië, momenteel voorzitter van de Europese Unie, heeft een toespraak gegeven op een grote bijeenkomst voor ontkenners van de klimaatverandering. Václav Klaus verdenkt klimaatactivisten ervan "enkel aan hun eigen belangen en winst te denken."

“Wereld moet meer investeren in water om crisis te vermijden”

De wereld stevent af op een grote crisis als er niet veel meer aandacht komt voor waterbeheer, drinkwatervoorziening en de verwerking van afvalwater. Dat zegt UN Water, een samenwerkingsverband tussen 25 VN-agentschappen.

Ook Londen gaat autootjes verhuren

Na Parijs wil ook Londen elektrische wagentjes aanbieden die op honderden afhaalpunten in de stad opgepikt en in een ander deel van de stad achtergelaten kunnen worden.

De mondiale crisis sijpelt naar beneden

Het armste deel van de wereldbevolking, dat niets te maken heeft gehad met foute leningen, overmoedige banken en excessieve bonussen, krijgt wel de klappen van de economische crisis. Volgens het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank neemt de armoede wereldwijd toe.

Hvandeker : In aansluiting op het artikel van gisteren, enkele voorbeelden of getuigenissen om de stelling te ondersteunen dat voedsel geen koopwaar is zoals alle andere, maar een basisrecht, en wat de gevolgen zijn wanneer dit basisrecht niet wordt toegekend , door de overheid en alle andere partners in dit proces aan de lokale bevolking. En wat de gevolgen zijn als niet de juiste mensen en organisaties met die levensnoodzakelijke dingen bezig zijn.

Of wat de gevolgen zijn wanneer alleen het winstbejag telt en alleszaligmakend wordt en de aandeelhouder niet weet wat de woorden honger en voedsel en dorst en drinkwater willen zeggen.  Bron : e-MO nieuwsbrief van 18 april 2008

1. Haïtianen betalen prijs voor afhankelijkheid VS-voedselimport

reportage

Protestmars tegen hoge voedselprijzen in Port-au-Prince
Copyright: Nick Whalen/IPS

PORT-AU-PRINCE, 17 april 2008 (IPS) - Onder een roodgeelgroene paraplu op de markt van La Saline in Port-au-Prince gaat Hernite Joseph met een schroevendraaier een diepvrieskip te lijf. Ze sorteert de stukken kip in stapeltjes van drie hoog. “Mijn kinderen zien eruit als lucifers”, zegt ze, “Ze krijgen niet genoeg te eten.”

Haïti is een van de landen die het zwaarst wordt getroffen door de internationale stijging van de voedselprijzen. Opeenvolgende liberaliseringsrondes onder druk van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) hebben het land afhankelijk gemaakt van importvoedsel, zoals Amerikaanse rijst en diepvrieskip. Die producten zijn nu onbetaalbaar aan het worden.

“Lang geleden, toen de zaken nog goed gingen, verdiende ik genoeg om mijn twee jongste kinderen te eten te geven”, zegt Joseph. “Met een dollar en 25 cent kocht je toen groenten, rijst, wat houtskool en een beetje olie. Nu kost alleen de rijst 65 cent, en het is niet eens goede rijst. Olie kost 25 cent en houtskool nog eens 25 cent. Voor datzelfde geld kan niet eens een bord met rijst maken voor je kind.”

Haïti, het armste land op het westelijke halfrond, heeft net tien dagen van voedselrellen achter de rug, waarbij drie doden vielen. Zaterdag reageerde president René Préval door zijn eerste minister, Jacques-Edouard Alexis, de laan uit te sturen omdat hij niets had ondernomen tegen de stijgende voedselprijzen.

Préval beloofde ook geïmporteerde rijst goedkoper te maken. Momenteel kost een zak van 110 kilo rijst 51 dollar (32 euro). De regering wil van die prijs 5 dollar afhalen en heeft de importeurs gevraagd nog eens 3 dollar van hun winstmarge te halen. Uiteindelijk zou een zak rijst slechts 43 dollar (27 euro) mogen kosten. Het akkoord tussen de regering en de importeurs geldt evenwel maar voor een maand en het blijft afwachten of de prijsdaling ook op de markten zal te voelen zijn.

Lokale productie opnieuw opvijzelen

Préval heeft zich lange tijd verzet tegen subsidies voor importrijst, omdat die de concurrentiepositie van lokale rijstboeren verslechteren. “De goedkope importrijst heeft onze eigen rijstproductie vernietigd”, zei Préval. “Nu is de importrijst duur geworden, ligt de nationale productie in puin en is er nog meer ellende.”

De Haïtiaanse regering heeft aangekondigd dat ze met de hulp van Venezuela de prijs van meststoffen wil subsidiëren en een voorraad zal aanleggen voor het plantseizoen in juni en juli. Dertig jaar geleden produceerde Haïti zelf bijna al de rijst die het consumeerde. In de jaren tachtig werd de lokale rijst uit de markt gedrukt door import uit de VS, nadat de militaire junta met de steun van het IMF de economie begon te liberaliseren. De eerste ladingen importrijst moesten met een gewapende escorte naar de vallei van Arbonite worden gebracht, in het hart van de rijstproducerende regio van Haïti.

In 1984 werd het invoertarief op rijst verminderd van 35 tot 3 procent, het laagste in de regio, waardoor de rijstimport in één jaar verdubbelde. De Amerikaanse rijstboeren krijgen overheidsgeld om hun productie te stimuleren, terwijl het IMF Haïti verbood hetzelfde te doen met zijn eigen boeren. In de voorbije twintig jaar is de lokale rijstproductie in Haïti gehalveerd.

Op de markt van La Saline overheerst de geur van kip en vis, terwijl Hernite Joseph met haar schroevendraaier een nieuwe kip te lijf gaat. Als de voedselprijzen blijven stijgen, heeft ze maar weinig hoop voor zichzelf en haar drie kinderen: “We gaan allemaal dood”.

2. Bijna 40 landen onrustig door voedselcrisis

NEW YORK/BRUSSEL, 15 april 2008 (IPS) - Na de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds slaan ook de Verenigde Naties alarm: volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN (FAO) is er in 37 landen sprake van een “voedselcrisis”.

De stijgende voedselprijzen hebben recent al tot betogingen en/of rellen geleid in Egypte, Kameroen (met een honderdtal doden), Burkina Faso, de Filipijnen en Haïti, terwijl er ook onrust was in Mexico, Indonesië, Ivoorkust, Mauritanië, Mozambique en Senegal.

Maar de VN noemen nog een hele reeks andere landen. De FAO somt eerst en vooral zes landen op met “uitzonderlijke tekorten in de voedselproductie en voorraden”: Irak, Zimbabwe, Somalië, Moldavië, Swaziland en Lesotho. In nog eens zes landen hebben veel mensen onvoldoende toegang tot voedsel: Eritrea, Liberia, Mauritanië, Sierra Leone, Afghanistan en Noord-Korea.

Uiteindelijk maakt het duurdere eten bijna veertig landen instabiel, allemaal landen waar meer dan de helft van het gezinsinkomen opgaat aan eten. Daartussen zitten ook grote landen als Pakistan, Indonesië en Egypte, en Noord-Afrikaanse landen waar de onvrede islamistische bewegingen kan versterken.

Waaier van oorzaken

De oorzaak van de onrust is een scherpe stijging van de prijs van tarwe, rijst, sorghum, maïs en soja, de belangrijkste voedingsmiddelen van een groot deel van de wereldbevolking. Grote groeilanden als China en India verbruiken steeds meer van die gewassen, terwijl maïs en soja ook massaal gebruikt worden voor de productie van biobrandstoffen. Daarnaast is het transport duurder geworden omdat de brandstofprijzen stijgen, terwijl ook kunstmest meer is gaan kosten. Het lijkt er ook op dat door de klimaatverandering meer oogsten mislukken.

Anuradha Mittal, de directeur van het in voedselvraagstukken gespecialiseerde Oakland Institute in San Fransisco, zegt dat ook de liberalisering van de landbouw en de specialisatie van ontwikkelingslanden in opbrengstgewassen als koffie, cacao, katoen en bloemen fatale gevolgen hebben voor de voedselzekerheid. Dat beleid werd aangemoedigd door de VS, de Europese Unie en de Wereldbank. Tegelijk liepen de investeringen in en de ontwikkelingshulp voor de landbouwsector terug. Ontwikkelingslanden zijn daardoor netto-importeurs van voedsel geworden. De ontwikkelingslanden voerden in de jaren zeventig van de vorige eeuw netto nog voor 1 miljard euro meer voedsel uit dan in. In 2001 keken ze aan tegen een deficit van 11 miljard dollar.

Antwoorden

Relatief rijke ontwikkelingslanden kunnen wat ondernemen tegen de onrust die de stijgende voedselprijzen met zich meebrengen. In Mexico trokken begin vorig jaar al betogers door de straten omdat de uit maïsmeel gemaakte tortilla’s duurder werden. De regering besloot de maïsprijzen nog meer te subsidiëren dan voordien al het geval was. Maar armere landen zijn voor dergelijke maatregelen aangewezen op hulp van buitenaf.

VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon heeft de donorlanden al opgeroepen dringend meer hulp te leveren aan Haïti. Daar hebben voedselrellen vorige week aan vier mensen het leven gekost. De Wereldbank trekt tien miljoen dollar noodhulp uit voor het armste land van het westelijk halfrond.

Volgens Mittal van het Oakland Institute is er veel meer nodig dan noodhulp. In de eerste plaats moet er overal een sociaal veiligheidsnet komen, en er zijn openbare distributiesystemen nodig om hongersnoden te voorkomen. De armste landen hebben daarvoor de hulp van donorlanden nodig. Daarnaast zouden ontwikkelingslanden en donorlanden meer moeten inzetten op de productie en consumptie van lokale gewassen door duurzame landbouwbedrijven. Landen moeten ook een beter prijs- en voorraadbeleid gaan voeren.

Ik heb met veel belangstelling de visie van een aantal jonge politici gelezen , als reactie op het jongste burgermanifest van Guy Verhofstadt. Dit in de Knack van 10 januari 2007. Omdat de visie van Els Keytsman (uiteraard) het dichtst bij mijn gedachtengang ligt, probeer ik dit te " vertalen " in 13 punten en tracht ik  daarvan alleen essentie weer te geven.

"1. We moeten terug naar de inhoud. We willen een antwoord op volgende vragen : Hoe willen we dat onze maatschappij eruitziet ? Welke kant moet het op met onze wereld ?

2. Mijn manifest is een ecologisch manifest. Als we binnen dit en vijftien jaar geen radicale omslag maken in onze manier van produceren en consumeren, dan zijn de gevolgen niet te overzien.

3. Ecologie is een verhaal van verwevenheid. Als westerlingen 20 % van de wereldbevolking uitmaken en we veroorzaken 80 % van de uitstoot, is dat onaanvaardbaar. Het liberalisme en het socialisme hebben een grote betekenis gehad, maar vandaag mis ik de ecologische burgerrrechten.

4. We moeten naar een groen BNP. Dingen die niet goed zijn voor onze maatschappij worden afgetrokken en dingen die wel goed zijn opgeteld ( ook al kosten ze niet direkt geld, bv mantelzorg).

5. De klassieke recepten deugen niet meer. Als Guy Verhofstadt in ruil voor de milieufiscaliteit, de vennootschapsbelasting wil laten dalen, ga ik niet akkoord. Belasting op winst zal altijd nodig zijn en milieubelastingen kunnen zeer asociaal zijn.

6. We moeten dus naar een radicale omslag. De overheid mag de beslissingsmacht niet zomaar uitsluitend bij de " markt " leggen. Als overheid heb je de verantwoordelijkheid om ecologische burgerrechten voor iedereen te garanderen.

7. De globale uitstoot moet tegen 2050 met 60 % dalen. Het Kyoto is niet meer dan een eerste kleine stap. We moeten veel meer laten afdwingen door sterke instellingen, zoals IMF en Wereldbank.

8. De huidige maatregelen zijn veel te vrijblijvend. De burger moet de overheid ter veantwoording kunnen roepen op de doelstelling. Die moet België in 2050 klimaatneutraal maken.

9. Alles begint al in onze eigen huiskamer. Met een paar kleine maatregelen kan ik mijn energiefactuur onmiddellijk met 10/15 % laten dalen. Maar waarom zou je als overheid wachten tot elke individuele burger zijn gedrag aanpast ? Energie besparen is ook een verantwoordelijkheid van de overheden.

10. Een ecologische verhaal is per definitie een sociaal verhaal. De armsten zijn in ons land en overal ter wereld de grootste slachtoffers van onze ecologische gulzigheid. Met het renoveren van 400.000 woningen lossen we in één klap een stukje armoede op.

11. Het energienetwerk van de toekomst lijkt op het internet. Het zal decenrtraal zijn en veel consumenten zullen ook kleine producenten zijn. Kernenergie is geen optie. En onetisch wegens het afval.

12. De mens is meer dan een consument. Volgens de liberalen moeten wij als consument de bedrijven verplichten ethisch te produceren. Een eclogist vindt dat onvoldoende. Het is toch te gek voor woorden dat Europa zich bezighoudt met geluidsnormen voor grasmaaiers en geen centraal energiebeleid heeft.

13. Ja, alle partijen zijn aan het vergroenen. Maar het blijft bij marketing, cosmetica op de groene flank. De andere partijen stellen onze manier van produceren en consumeren niet fundamenteel ter discussie. Wij wel. Om een ecologische visie uit te dragen heb je de slagkracht van een groene partij nodig.   

Hvandeker : ik vind dit een logische, samenhangende en toekomstgerichte visie met respect voor de kwaliteit van het samenleven. Ik neem aan dat Els dat niet allemaal zelf " bedacht "" maar wel treffend naar voor heeft gebracht. Dit alles kan slechts, jammer genoeg, stilaan gerealiseerd worden als er voldoende druk op de ketel blijft vanwege grote groepen mensen, organisaties en politieke partijen. Groen en Ecolo moeten in België druk op de ketel houden, want allerlei vertragingsmechanismen zullen ( en worden nu reeds) gebruikt worden. Daarom is aanwezigheid op de politieke scene noodzakelijk. En worden de noodzakelijke maatregelen in samenwerking met andere partijen genomen, des te beter. De aarde is te belangrijk voor kleurenwies. Er is nog gigantisch  veel werk te doen.

 

Voor alle details ( en alle woorden ) van dit interview, raadpleeg :

www.keytsman.be en klik dan door naar haar blog.