10-03-07

VS Socioloog Richard Sennett over het nieuwe kapitalisme

r_sennett

 

Enkele uitspraken van Bennett in een interview met De Morgen ( zie 5 maart 2007 ) : " De wereld stevent af op een zware economische crisis ; ons economisch systeem creëert zoveel ongelijkheid dat een crash onvermijdelijk wordt ; Het wordt tijd dat we het systeem herdenken, zodat de rijkdom beter verdeeld wordt ; De aandeelhouders van bedrijven zullen genoegen moeten nemen met minder winst .

Hvandeker : Het interview overnemen is natuurlijk niet de bedoeling, wel een soort van persoonlijke synthese maken op basis van uitspraken en citaten, maar dan in een bepaalde opbouw.

" 1. Een nieuwe vorm van kapitalisme heeft de kop opgestoken.

2. De nieuwe economie veroorzaakt nieuwe vormen van ongelijkheid.

Ze produceert enorme rijkdom maar een kleine elite neemt daarvan het grootste deel in beslag. De rijken worden steeds rijker. Een pak mensen voelt zich uitgesloten. Ze zien en weten dat de economie groeit maar dat zij, ondanks hun inspanningen, geen deel meer uitmaken van dit verhaal.

3. Het kapitalisme wordt rauwer. Vakbonden probeert men buiten te houden. De werknemer wordt onder druk gezet en komt alleen te staan. En als ze niet meer mee kunnen....

4. De nieuwe economie is aantrekkelijk voor investeerders. Investeren in een ondergewaardeerd bedrijf, en de aandelen ervan gaanom welke reden ook  met  10 % omhoog, dan heb je zoveel winst. Het bedrijf zelf mogelijk niet. In plaats van een leefbare strategie uit te stippelen op lange termijn, presteren ze voor de aandeelmarkten.

5. Sommige overheden anticiperen erop, de meesten niet : Scandinavische landen bv wenden de economische groei aan om de sociale omstandigheden te verbeteren ; Ook Spanje doet dat uit inkomsten van toerisme en vastgoed. De Noren gebruiken de inkomsten uit olie om in de toekomst te investeren. Maar de regeringen Blair, Jospin en Schroeder - alle van socialistische makelij - stonden erbij en keken ernaar. Of reageerden compleet verkeerd of naïef . Er is een gebrek aan politieke wil om de nieuwe economie aan te pakken, het beleid dient alleen de economische belangen van de bedrijven, politici vrezen als ouderwets te worden bestempeld als ze kritisch zijn.

6. De overheid zou beter aandeelhouder worden van bedrijven in de nieuwe economie, zoals bij Nokia en VW. Zo kan je dat soort kapitalisme op zijn verantwoordelijkheden wijzen.

7. Het nieuwe kapitalisme vertegenwoordigt 8 % van de economie in de Angelsaksische landen, maar het is wel een rolmodel voor andere bedrijven welke ook superflexibel willen worden. Maar ik geloof niet dat ze op lange termijn kan overleven. Er zijn teveel tegenstellingen. Te weinig concurrentie. Meer monopolies. Teveel consolidatie. Het systeem creërt zoveel ongelijkheid dat er wel een crash moet komen, geen economisch mirakel.

8. De democratie wordt bedreigd. Heel wat jonge mensen vinden het systeem corrupt. Ze beseffen dat ze in totale onzekerheid leven, dat er geen provisies voor de toekomst worden aangelegd. Dat het tijd wordt dat we het systeem herdenken, de rijkdom beter verdelen.

9. Om het systeem socialer te maken pleit ik voor een basisinkomen en een vergoeding voor vrijwilligerswerk, gefinancierd met de winsten van de bedrijven. En de belastingen voor de bedrijven verhogen, dan nog hebben ze voldoende winsten om hun aandeelhouders te vergoeden en te investeren in de toekomst. Een nieuwe vorm van sociaal kapitalisme is nodig."

 

Hvandeker : Hoe doet blauw-rood het in België ? Volgen ze het Scandinavisch model of lopen we blindelings mee met het nieuwe kapitalisme ? Proberen ze rijkdom en sociale rechtvaardigheid met elkaar te verzoenen ? Groen moet proberen te voorkomen dat we niet in een zware economische crisis terechtkomen. We moeten ons afzetten tegen de " straffe uitspraken en meer niet "politiek van sommige partijen.

Ik vind Sennetts stellingen erg realistisch, de moeite van een studie waard.