In opdracht van de Federale Raad voor Duurzaam Onderzoek hebben genoemde universiteiten een onderzoek gedaan naar een ' duurzaam toekomstbeeld 2020-2050 ' en zijn tot volgende , soms gedurfde maar volgens hen perfect te realiseren, ideeën gekomen.

1. Woningen worden samengebracht rond plaatsen waar men werkt, winkelt, zich ontspant en naar school gaat. Dat bevordert het gemeenschapsgevoel en beperkt de nood aan verplaatsingen.

Hvandeker : die trend begint zich nu reeds voorzichtig af te tekenen. Men is de files beu, men wil tot een groep behoren, men wil de kinderen niet te lang meer op de achterbank van de auto en men wil zich met de fiets verplaatsen.

2. Woningen produceren meer energie dan ze vebruiken door gebruik te maken van isolatie, bouwstijl , zonnepanelen, etc

Hvandeker : Als deze trend zich voortzet, technisch is het mogelijk langs de aanbodzijde, moet het slimme stroomnet met slimme meters zich verder doorzetten.

3. Elke burger heeft toegang tot kwalitatief en betaalbar openbaar vervoer.

Hvandeker : Meer milieuvriendelijk openbaar vervoer aan een betaalbare prijs , dat behoort tot één van de aandachtspunten van de overheid.

4. Individuele wagens zijn verboden in stadscentra, kleine individuele wagens op electriciteit of waterstof worden gedeeld met andere burgers voor verplaatsingen waar het openbaar vervoer niet volstaat, zoals op het platteland.

Hvandeker : dat is mogelijk , maar zal heel wat weerstand oproepen : ' mijn auto, mijn vrijheid ' zit heel diep. Een autorijder is meestal een individualist.

5. Door een sterke prijsstijging van zowel grondstoffen als energie is hergebruik en recyclage een algemene regel. Producten worden ook met dat doel ontworpen.

Hvandeker : Het cradle to cradle principe is goed, maar nog lang niet doorgedrongen tot de productontwikkelaars. Een fundamenteel herdenken van de productieketen en de materiaalkeuzes is aan de orde.

6. Producten in de winkel zijn voorzien van een etiket met daarop de hoeveelheid CO² bij productie en transport alsook met melding dat alle sociale normen ( oa de arbeidsomstandigheden ) werden gerespecteerd.

Hvandeker : Kan ook dienen voor de prijszetting, CO² inclusief. Mensen willen steeds meer weten hoe een product scoort op milieu en menselijk vlak.

7. Producten die erg gevaarlijk zijn voor het leefmilieu dragen een melding, zoals bij tabak : schaadt het leefmilieu en de gezondheid.

Hvandeker : Misschien beter niet produceren en vervangen door betere alternatieven ?

8. Kantines van bedrijven en scholen bieden , naast veggie toestanden, maximaal 2 x vleesschotel per week.

Hvandeker : Een lange strijd, vrees ik. Evenwichtige voeding, met niet te veel vlees, zou al goed zijn.

9. De prijs van de CO² is mee verrekend in de kostprijs van de producten. Dat kan via belastingen.

Hvandeker : Dit zou pas een revolutie zijn. Ik pleit voor een evolutie, stap voor stap, maar wel zo snel mogelijk te beginnen anders halen we dit nooit.

10. Hoe meer een gezin verbruikt aan energie, hoe duurder de eenheidsprijs.

Hvandeker : Logisch gezien de toekomstige schaarste aan fossiele bronnen. Schone energie zou dan weer moeten beloond worden. Evenwichtsoefening..

11. Bedrijfswagens zijn niet langer een extralegaal loonvoordeel en in de plaats hiervan komt er een soort ' mobiliteitskredietkaart ' waarmee je oa gebruik kan maken van het openbaar vervoer, van autodelen ea transportmogelijkheden.

Hvandeker : Het zou moeten gaan om en/en ipv of/of. Een electrische bedrijfswagen is verdedigbaar voor verplaatsingen waar geen openbaar vervoer aan kan te pas komen, of voor autodelen. De kaart ' inventariseert ' dan je mobiliteitskeuzes.      

HVANDEKER : VAN MIJ MAG HET ALLEMAAL IETS SNELLER GAAN EN VOOR SOMMIGE VOORSTELLEN IS DAT OOK MOGELIJK.

Ik heb vandaag , in een advertentie in De Morgen, een uitnodiging gelezen die luidde : ' Ontdek het eeuwige leven en win'. Het gaat over Achilles , een prille en nog kwieke 80-tiger, wiens schoenen het echte eeuwige leven wordt beloofd omdat ze ontworgen zijn volgens het principe van ' cradle to cradle ( van wieg tot wieg )' - erg vrij vertaald ' grenzeloos gebruik'.

Bedrijven en ook particulieren ( oa studenten ) worden opgeroepen om mee te doen aan een wedstrijd ( win ! ) toepassingen bedenken volgens het hoger genoemd principe, dus zonder kwaliteitsverlies of milieuschade. Als je wint dan komt Michael Braungart - een van de pioniers van deze ontwerpmethode - een workshop houden over deze radicale aanpak. Je kan ook een Grenzeloos Gebruik( let op de hoofdletters ) begeleidingspakket winnen. 

Dit is een initiatief van de Vlaamse Overheid. Wil je er meer over weten ? Ga langs op www.grenzeloosgebruik.be

Hvandeker : Noem het een soort groene bedenkers wedstrijd, gesponsord door  belastinggeld. Hopelijk zijn de resultaten de moeite waard , bruikbaar en toepasbaar op de korte termijn. Maar of Achilles en Kathleen Van Brempt - die zich met al haar gewicht achter het project zet- elkaar ooit zullen ontmoeten, is een andere vraag. Het volgen echter meer dan waard. De kracht van de verbeelding is echt niet veraf.  

Michael Braungart is chemieprofessor en schreef in 2002, samen met William McDonough het boek " Cradle to Cradle " ( Van de Wieg tot de Wieg ) over een andere manier om ons productieproces in te richten. Het dua brengt in 2009 een nieuw boek uit. Van 12 tot 14 november 2008 loopt in Frankfurt de eerste internationale cradle to cradle beurs , met name Nutec.

Meer info over auteur en beurs : www.braungart.com en www.nutec.de

In een ( zeer ) kort interview in WE Knack, schetst Michael enkele van zijn ervaringen en standpunten op een prettige en onderhoudende manier.

Ik was verliefd op mijn lerares chemie en daarom ben ik het vak gaan studeren. Een andere reden had ik niet op dat ogenblik. Maar tegen mijn hoogopgeleide ouders zei ik natuurlijk dat chemie belangrijk is voor milieustudies, en dat is het ook. Op mijn 26ste was ik doctor in de chemie.

Mijn moeder kreeg jarenlang boetes omdat ze onkruid in de tuin liet staan. En nadien een prijs voor de mooiste natuurlijke tuin. Ik kreeg de eerbied voor de natuur en het milieu dus mee van thuis, absoluut.

Ik heb ervoor gezorgd dat mijn vader zijn auto buiten gooide. Ik deed een ontluisterend onderzoek naar lood in het bloed van kinderen en mijn vader, als directeur van een grote school, besloot zijn wagen weg te doen.

Tot mijn dertigste was ik Greenpeace-activist, beklom schoorstenen en richtte de chemische afdeling van Greenpeace op. Toen vond ik de tijd rijp om niet langer te protesteren, maar oplossingen te bedenken en wilde een wetenschappelijk onderzoeksagentschap oprichten. Bij mijn laatste Greenpeace-actie kwam de bedrijfsleider tegen wie we protesteerden naar me toe met de boodschap dat we wel eens dezelfde doelen zouden kunnen hebben. Hij steunde ons in de eerste jaren van het EPEA ( Environmental Protection and Encouragement Agency ).

In het Oosten leerde ik veel. Daar denken ze niet lineair, maar in cycli. Il leerde Westerse manier van analyseren te combineren met het oosterse cyclusdenken.

We zijn niet met te veel op aarde, we zijn gewoon te stom. De opwarming van de aarde is louter een practische designkwestie. Door producten anders te ontwerpen, in een biologische of technologische kringloop,  kunnen veel problemen opgelost worden . Biologisch afbreekbare verpakkingen die de biodiversiteit stimuleren. Dat is cradle to cradle.

Ik hou van mensen zoals ze nu zijn en wil ze niet veranderen. En hou niet van het schuldgevoel dat rond de ecologische beweging hangt. Co2 neutraal, zerowaste en verkleinen van de ecologische afdruk vind ik begrippen die mij te ver gaan. We hoeven niet naar nul te gaan. Minder consumeren helpt ons niet echt vooruit.

Ik werd eco-communist genoemd. Ik analyseerde eind jaren tachtig met Epea tv-toestellen en vond 4.000 chemische stoffen in één toestel.

Ik ben erg optimistisch want er zijn nog steeds genoeg grondstoffen, maar we moeten de komende 10 jaar wel dringend veranderen anders zijn we effectief te laat. De beurs Nutec toont producten die volgens cradle to cradle gemaakt zijn. Ik wil jonge ontwerpers, wetenschappers en publiek aanreiken en tonen wat goed design is.   

Bron: Weekend Knack 5/11/2008

Hvandeker : Een kort maar degelijk overzicht van enkele standpunten welke erg snel duidelijk maken wat de kern van de zaak is. Een belangrijk element in de discussie van eindigende grondstoffen, hergebruik, slim en milieuvriendelijk ontwerpen van materialen. Maar er is natuurlijk veel meer... 

Een citaat uit het verslag van het symposium Cradle to cradle ( C2C) op de website van Groen.

"Verpakkingen of producten moeten ten slotte ontworpen worden met het oog op toekomstige 'upcycling'. Als voorbeeld geven de auteurs verpakkingen met plantenzaden die uitschieten als de verpakking biologisch afbreekt. Het design van producten moet rekening houden met de driehoek: ecology – equity – economy. Producten die aan alle drie die voorwaarden voldoen, zijn ecologisch intelligent ontworpen. Het uiteindelijk doel is recht op leven voor allen, ook voor toekomstige generaties ".

Ik ben, erg tegen mijn overtuiging, met mijn 3 kleinkinderen toch eens afgestapt aan een Mc Donalds. Kinderen kunnen nu eenmaal erg overtuigend zijn , oma had iets beloofd, want in iedere Maaltijddoos zit toch een verrassing. In dit geval een oplichtend sterretje dat het na enkele sessies reeds vertikte. Voor dat we thuis waren hadden ze reeds alle drie de geest gegeven. Wegwerpen dus. Ik ga niet alle details beschrijven over wat we allemaal te eten hebben gekregen, maar we werden wel bedolven onder eindeloze verpakkingen : de Mc X in een doosje, de worteltjes in een zakje, het bestek in een ander plastiek zakje, het dessert - enkele schijfjes appel- idem dito en alles werd dan nog eens vakkundig in een doos gestopt. Ik vermoed dat 80 % van het " volume " bestond uit verpakking. Alle zoveel minuten komen de jongens het afval weghalen ! Ik denk niet dat de mensen van de Mc Donalds al ooit van de Cradle to cradle principes gehoord hebben laat staan dat ze het zouden overwegen om ze toe te passen. 

En indien de kids mij nog eens willen overtuigen, dan zullen ze uit een ander vaatje moeten tappen. Ik vond het de wansmaak, letterlijk en figuurlijk, ten top. Er is voor de ecologie nog een heel lange weg af te leggen en daar veranderen symposiums voorlopig heel weinig aan. Maar het is goed dat het aandacht krijgt, ook van de industrie en mogelijk in de toekomst zelfs van de voedingsindustrie want daar is nog een lange weg af te leggen...want ecologisch intelligent waren de genoemde verpakkingen zeker niet en van " upcycling " was al helemaal niets te merken. En smakelijk vond ik het helemaal niet.    

Hvandeker : hierna volgt een reactie van het JCI op mijn eerste stukje over dit onderwerp. Interessant  dat deze onderwerpen meer en meer beginnen te leven, ook bij ons.  Want : groene zaken zijn ook goede zaken en ecologie en economie zijn steeds meer en beter verzoenbaar. Maar opletten voor nevenverschijnselen is steeds aangewezen . Alle info op de hiervoor speciaal ontwikkelde website www.doing2015.be

03-10-2007, 20:37:58

Hvandeker : Ik zag gisteren op Canvas een uiterst boeiende documentaire over het hergebruik van materialen, volgens het " afval is voedsel " of  " from cradle to cradle " of " van wieg tot wieg "principe. Een vrij aannemelijke aanpak, ecologische economie op haar best, die trouwens al door verschillende bedrijven en overheden wordt toegepast. Onderstaande tekst haalde ik van een website welke de " kleureneconomie " in de schijnwerpers zet. ( Zie verder de link )  

Enkele markante uitspraken welke me zijn bijgebleven :

" Wij propageren de afval = voedsel aanpak, niet die van Mac Donalds : voedsel = afval

Om een auto te produceren van 1.300 kg is er uiteindelijk 22.000 kg input van allerlei soort nodig

Wij gebruiken geen lijm meer."

Deze en andere getuigenissen van de geestelijke vaders en van de bedrijven zijn ( in het Nederlands ) te zien en te horen als je de link onderaan " VPRO's Tegenlicht " volgt.   

 Cradle to Cradle (afval = voedsel)

" Recupel is een belangrijke schakel in het milieuvriendelijk recycleren van electrische en electronische apparaten. Producenten en ook invoerders ervan zijn verplicht afgedankte toestellen van de eindgebruikers terug te nemen en op een milieuvriendelijke manier te verwerken. Deze wettelijke aanvaardingsplicht vloeit voort uit een Europese richtlijn, de WEEE-richtlijn, en Recupel heeft al 5 jaren ervaring met de toepassing ervan en vervult aldus, na de nodige bijschavingen , aanpassingen en optimalisaties ,een voorbeeldfunctie binnen Europa . Bijvoorbeeld via het Europese WEEE-forum. Zo werd ook de rapportering over de verwerkingsresultaten geautomatiseerd en verfijnd. Zo kan men opvolgen welke en hoeveel componenten van een ingeleverd materiaal werden vernietigd, resp. hergebruikt ".

Bron : Een informerende en adverterende pagina in de Knack, met als titel " Recupel biedt Europese collega's helpende hand. "

Meer info : www.recupel.be

en www.weee-forum.org  in het Engels  

Hvandeker : Recupel lijkt een ingeburgerde praktijk in België. Cradle to cradle ( van versleten component tot nieuwe component) is in deze geen holle slogan meer.

Hvandeker : Bij het lezen van het interview in de Morgen van heden van Janine Meijer met Paul Soete, werd ik verrast door enkele " vranke " uitspraken van de gedelegeerd bestuurder van Agoria, de WERKGEVERSORGANISATIE van de technologische industrie.  

1. " Wat heb je als arbeider aan een loonsverhoging als je er minstens 40 % weer van moet afstaan aan de fiscus. Men heeft het steeds over de graaitaks, maar eigenlijk is die allang ingevoerd." En verder : " De enige manier om de toplonen af te romen is de belastingen verhogen. Maar zoals eerder gezegd ben ik daar geen voorstander van. België hanteert met 55 % al een van de hoogste belastingtarieven in Europa. Managers staan meer dan de helft af ten behoeve van de solidariteit in de samenleving. Dat moet volstaan. Bovendien heeft het geen enkele zin. Er zijn zoveel ontsnappingsmogelijkheden. Mensen zullen altijd manieren vinden om belastingen te ontduiken door bijvoorbeeld in het buitenland te gaan wonen. "

Hvandeker : De zeer hard werkende en dus goed betaalde  arbeider zal 60 % overhouden van bv 50.000 Euro per jaar, dat maakt 30.000 Euro , de zeer hard werkende en slimme toploner 100 % van bv 1.000.000 Euro per jaar , dat maakt - wegens de ontelbare " ontsnappingsmogelijkheden " ( nog steeds ) 1.000.000  Euro. Dat is 33 keer meer. Niemand verdient het om 33 keer meer te verdienen . Daarenboven fraudeert deze grootverdiener en staat niets meer af ten behoeve van de solidariteit in de samenleving. Een derde ronde " fiscale amnestie " om deze groep te belonen is uit den boze. Een sluitende wetgeving is meer op zijn plaats. Wie durft ? Wie zegt niet alleen " goed bestuur " maar

zal het ook toepassen ?

2. " Wat mij betreft komt er een wet die bepaalt dat arbeiders, bedienden en CEO's niet meer dan 1 jaarsalaris meekrijgen bij hun vertrek. Het is opmerkelijk dat geen enkel politicus met dat voorstel komt. Zelfs Johan Vande Lanotte( Spa)  niet. Misschien heeft dat iets te maken met de hypocriete toon van het debat ".

Hvandeker : zie berekening onder punt 1. Ook op die premie zal de arbeider veel belasting betalen, de CEO niet. En de dag nadien is de ene nieuw werk aan het zoeken terwijl de andere enkele maanden op reis vertrekt om daarna een nieuwe " uitdaging " aan te gaan.  

En het Vande Lanotte verhaal is ook duidelijk, de publieke sector doet niet onder op dat gebied. Boter op het hoofd... 

3. " Er moet ook dringend werk gemaakt worden van de verlaging van energieprijzen in ons land. Die zijn in België nog steeds UITZONDERLIJK HOOG, MET DANK AAN ONZE MONOPOLIST ELECTRABEL. Niemand blijkt te kunnen ingrijpen. Ondanks de vrijmaking van de markt zijn er nog grote verschillen tussen de Europese lidstaten, omdat er te weinig transportcapaciteit is. " 

Hvandeker : Spijkers met koppen en heel juist geformuleerd. Dit komt dus echt niet van Groen! Heeft de heer Soete misschien het programma van Groen!  al eens doorgenomen ? Leerrijk, vol met frisse voorstellen, ook wat betreft de Pax Electrica, de decentralisatie van de energievoorziening, het belasten van eenzijdig opererende organisaties. Niet alleen de technologische industrie zou er wel bij varen, alle energiegebruikers zouden moeten kunnen genieten van een echte vrijmaking van de energiemarkt.