Hvandeker : Een discussie die blijkbaar overal in Vlaanderen en Brussel dezelfde is : Er zijn plannen om een openbare ruimte, een weg, een park, een wijk opnieuw in te richten en plotseling zijn de bomen die er vandaag te vinden zijn ' ziek '. Nu kan het natuurlijk zijn dat er zieke exemplaren tussen staan maar meestal volgt men dan het principe van de tabula rasa, da's zoveel gemakkelijker, eerder dan een groeistrategie gebaseerd op evolutie. Zo zouden er op de Havenlaan te Brussel 300 ( ! ) platanen moeten sneuvelen, terwijl dit soort bomen door velen gezien worden als de ideale stadsbomen om diverse redenen. Op de website van de gelijknamige laan heb ik onderstaande tekst gevonden die duidelijk aangeeft dat het niet nodig is om zo drastisch in te grijpen terwijl er voorbeelden genoeg zijn, hoe het dan wel zou kunnen.... Maar ook in Antwerpen en zijn districten zijn er plots veel nieuwe plannen en dus... doodzieke bomen. Hier klopt iets niet en dat is al heel lang aan de gang, toch ?

De platanen

Telkens wanneer plannen voor heraanleg van een grote laan, straat of plein het licht zien, blijken de bestaande bomen plots ziek te zijn. De regelmaat waarmee dit argument wordt bovengehaald maakt het uiterst verdacht. We proberen hieronder na te gaan welke argumenten er werkelijk voor het kappen van de platanen pleiten, en of de voordelen opwegen tegen de nadelen

Ziekte

“Uit eerder onderzoek door een gespecialiseerd bureau is gebleken dat heel wat bomen in slechte gezondheid verkeren. Wanneer blijkt dat meer dan 60% van de bomen vervangen moet worden, wordt het renovatieproces aangevat.” dixit minister Grouwels. De fytosanitaire studie van het bureau ARBORIS maakt echter melding van “24 wegkwijnende of gevaarlijke elementen” waarvan 11 reeds werden verwijderd in 2005. Dat is minder dan 10% van het totale aantal. Het kabinet blijft echter van 150 zieke bomen spreken: waar zijn de studies die dit staven? Zolang de minister niet gestaafde informatie naar buiten brengt zullen we deze uitspraken blijven beschouwen als LEUGENS.

U kan een deel van het fytosanitair rapport raadplegen door deze pdf te downloaden (3,7Mb) (het volledige rapport wil het kabinet van het Ministerie van Mobiliteit niet vrijgeven).

“De stedelijke luchtverontreiniging, de armzalige kwaliteit van de grond en de talrijke verwondingen te wijten aan herhaald snoeien en aanrijdingen van vrachtwagens verslechteren de levensverwachting nog.” wordt er in de bouwaanvraag gesteld. De plataan is echter een boom die in steden wordt aangeplant juist omwille van zijn weerstand tegen luchtvervuiling. De plataan is eveneens bestand tegen droge en arme grond: dit is één van de redenen waarom deze boomsoort zo wijdverspreid in het zuiden van Frankrijk werd aangeplant. De platanen weerstaan ook op andere plekken in de stad het overdadige snoeien van het Bestuur voor Uitrustingen en Vervoer (Mobiel Brussel): de plataan is een zeer robuuste boom, maar misschien moet de dienst Mobiel Brussel toch meer zorg dragen voor de bomen die onder hun bevoegdheid vallen…

De minister is dus duidelijk bezorgd om de gezondheid van de bomen, maar is ze ook bezorgd om de gezondheid en het welzijn van de omwonenden en zij die in de omgeving werken? Voor de omwonenden vervullen deze bomen de rol van een groene long in één van de meest vervuilde wijken van het Brussels Gewest. Met hun uitzonderlijke bladermassa beschermen ze deze buurten eveneens tegen stof en fijn zand die door de verschillende industrieën en betonfabrieken langs het kanaal geproduceerd worden.

Wortels

“Veel bomen brengen door hun wortelontwikkeling ernstige schade toe aan de boorden, de kolken en de bedekkingen van de trottoirs!” lezen we in de bouwaanvraag. Als we over de Havenlaan lopen zien we inderdaad dat de wortels op vele plekken aan de oppervlakte zijn gekomen en voetgangers en fietsers hinderen. Laten we niet vergeten dat hier 40 jaar verwaarlozing aan vooraf is gegaan; bovendien is er op sommige plekken nooit sprake geweest van trottoirs maar van een uitgesleten zandpad.

We gaan uit van het standpunt dat wanneer men over zulke waardevolle majestueuze bomen beschikt, het niet aan deze bomen is om zich aan te passen aan een eventuele heraanleg, maar dat de technici hun plannen aanpassen aan deze bomen. Er bestaan uiteraard oplossingen om de negatieve gevolgen van de wortels op te vangen: een verhoging van trottoirs en fietspaden, trottoirs in dolomiet en fietspaden in vegecol (ipv beton),… maar de wil moet er zijn om ze toe te passen. De bouwheer weigert in deze andere opties te onderzoeken.

Er zijn echter genoeg voorbeelden van heraanleg waar men wel technische oplossingen heeft gevonden voor wortels die aan de oppervlakte komen.

• Prudent Bolslaan te Laken.
• Jean-Baptiste Depairelaan te Laken
• Arduinkaai te Brussel.
• Enkele jaren geleden vond de kolossale heraanleg van de leien in Antwerpen plaats. De bestaande platanen werden daar tijdelijk verwijderd om ze na de werken te herplanten. http://asp.gva.be/dossiers/-a/leien/vandaag10.asp Een uittreksel uit een interpellatie in het Vlaams Parlement: “Ten slotte is er ook de kwestie van de leefbaarheid. Dit komt vooral tot uiting in de vraag van een grote groep omwonenden om de platanen op de Leien te behouden. Men verwijst hierbij ook naar aspecten van de volksgezondheid in een stad die hoe dan ook met permanente luchtvervuiling en hieraan gecorreleerde astmaproblemen zit opgescheept. Ik verwijs hiervoor naar het onderzoek van professor Vermeiren van de UIA. Als stof- en roetfilter is het bladerdak van oudere bomen veel beter dan dat van nieuw aangeplante bomen. Het zou minstens 25 jaar duren vooraleer jonge bomen eenzelfde zuiverende functie als groene longen in het centrum van Antwerpen zouden vervullen. Ik ga er dan nog even van uit dat de jongere bomen effectief tot volledige wasdom zouden komen, wat ook niet evident is. Het stadsbestuur wil naar een maximaal behoud van de 864 bomen op de Leien streven. Het wil daartoe zeer ver gaan in het verplaatsen en heraanplanten van platanen. Dit laatste zou zoveel mogelijk op de Leien zelf moeten gebeuren. Het standpunt van De Lijn en het Vlaams Gewest doorkruist deze plannen voor een groot gedeelte.” Momenteel worden er ook twee nieuwe rijen platanen aangeplant naast een nieuwe trambedding in de Londen- en Amsterdamstraat. De plataan is blijkbaar toch nog niet afgeschreven.

Homogeniteit

In de bouwaanvraag lezen we enerzijds: “De Havenlaan vertoont een grote visuele homogeniteit door de dubbele rij platanen en de brede rijbaan uit kasseien.” En anderzijds: “Van dichtbij stelt men vast dat veel bomen al verdwenen zijn en dat de nieuwe beplantingen er niet goed in slagen om de samenhang met de oorspronkelijke bomenrij te herstellen.”

Men stelt dus wel degelijk vast dat er een grote visuele homogeniteit op de Havenlaan is dankzij de platanenrijen, maar hier en daar ontbreken exemplaren. Het is nochtans perfect inbeeldbaar om in een stedelijke omgeving een evolutieve groenstrategie te ontwikkelen. Een planning die gebaseerd is op continuiteit en groei in harmonie met de natuur, een groenbeheer dat de natuur zijn vrijheid geeft en alleen bijstuurt waar nodig.

Uiteraard worden ook bomen oud en komt er een tijd dat ze moeten vervangen worden. Als men dat stapsgewijs doet door bijvoorbeeld één op de drie bomen om de zoveel jaar te vervangen of zieke bomen regelmatig te vervangen, kan men perfect een rij bomen beheren zonder kaalkap en bewaart men eeuwenlang de lommerrijke laan.

Bij een heraanleg zal men inderdaad de open plekken terug moeten beplanten met jongere platanen. Het zal geen perfecte homogeniteit opleveren, maar het zal in elk geval beter zijn dan het allegaartje dat men nu hoopt aan te planten: u kan zich daar nu al van vergewissen door een kijkje te nemen op de nabijgelegen Groendreef.

Bovendien zal het de nieuwe bomen 30 jaar tijd kosten om een omvang te bereiken die in proportie is met de laan. En heel wat goede zorgen bovendien: bij droogte zullen de nieuwe aanplantingen bewaterd dienen te worden. De bestaande platanen hoeven geen extra zorg.

Biodiversiteit

Als aanplant in bossen heeft de plataan als archeofyt (uitheemse boom die zich sinds lang in onze contreien heeft ingepast) weinig waarde. Het aantal soorten insecten dat erop voorkomt is eerder beperkt, en ze vormen dan ook niet de beste voorraadkamer voor onze inheemse vogels. Als straat- en laanboom daarentegen behoudt de boom weliswaar zijn waarde.

Als men de biodiversiteit een goede dienst wil bewijzen dan plant men best zoveel mogelijk verschillende inheemse boomsoorten aan in het park dat binnen dit en enkele jaren op de terreinen van Thurn & Taxis zal verschijnen. De plannen van Michel Delvigne laten zulks in elk geval al uitschijnen. Dit toekomstige park wil eveneens deel uitmaken van het blauwe netwerk: één van de doelstellingen van dit netwerk is het realiseren van verbindingen tussen de waterlopen en de strijd tegen overstromingen. Verschillende waterlopen, zoals de Geleytsbeek en de Molenbeek, zijn op diverse plaatsen onderbroken. Het project wil deze stukken opnieuw met elkaar verbinden om de waterlopen weer tot een geheel te maken en ze te laten uitmonden in de Zenne. De heraanleg van de Havenlaan zoals die nu voorligt doorkruist ook de plannen van dit project.

De biodiversiteit zou in deze context beter gediend zijn door de grote biomassa op de Havenlaan te behouden dan door de kleinere bomen aan te planten waarvan men de bladermassa beperkt zal houden. Het zijn trouwens de enige grote bomen in de wijde omgeving, afgezien van een tiental exemplaren in de tuin van de Ursulinnenschool (Drootbeekstraat, Laken).

De bomen die het Gewest wil plaatsen ter vervanging van de platanen zijn trouwens evenmin zuiver inheemse soorten:

• De Turkse boomhazelaar (Corylus colurna) is afkomstig uit zuidoost Europa en zuidwest Azië (van de balkan tot het noorden van Iran). Grootte : 12 tot 15m.
• De Amerikaanse rode es is zoals zijn naam al laat vermoeden afkomstig uit Noord-Amerika en is net zoals de plataan een archeofyt. Grootte: 12 tot 25m.
• De Noorse esdoorn is een in Europa inheemse boom. Grootte: tot 30m.

En ten slotte nog enkele weetjes betreffende de plataan: Platanen zijn grote bomen die 25 tot 55m hoog kunnen worden. Ze hebben een zeer lange levensduur (enkele honderden jaren tot tien eeuwen en meer). De oudste exemplaren op de Havenlaan werden in 1927 geplant.

Wat zijn volgens ons de werkelijke redenen dat de bomen dienen te verdwijnen?

• Het is zoveel makkelijker voor de stedenbouwkundige plannenmakers om van nul te beginnen. Men moet zich niet aanpassen aan de bestaande situatie.
• Het hindert de aannemer. Hij dient veel voorzichtiger te werk te gaan om de bestaande bomen niet onherstelbaar te beschadigen.

DM 24/11 Deze conclusie komt van een wetenschappelijk medewerker van de Vlaamse Milieumaatschappij bij de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu. Vooral tijdens de wintermaanden is de kans op te hoge concentraties fijn stof het grootst.

Hvandeker : Wat moet dat dan niet zijn in grote steden zoals Brussel, Antwerpen, Gent, Liège, Charleroi ?

En wat moet dat dan niet worden in Antwerpen, na het bouwen van de Lange Wapperbrug als ' kroon op het werk ' van de Oosterweelverbinding ?

En watmoet dat dan niet worden voor de St Jozefschool, een school voor kinderen met een reeds wankele gezondheid ?

De overheid ' overweegt ' enkele maatregelen tegen 2009, 2010 en nog later. Goed bestuur is in deze heel ver te zoeken .

In mijn vorige posting had ik mezelf even tijd gegeven om opnieuw verder te bloggen , totdat de skynetteller op 200.000 eenheden zou staan. Edoch, ik heb de indruk dat deze nog maar eens is stil gevallen om voor mij totaal onbekende maar overigens ook onbelangrijke redenen. Het enige gevolg : ik wacht niet meer en vlieg er terug in met een bedenking die niet terug te brengen is tot mijn ecologische interesses, maar toch interessant genoeg en zeker het vermelden waard , denk en hoop ik.

Ik had vroeger een baas die een soort Antwerps sprak waar zelfs de Strangers een voorbeeld aan konden nemen. Als die man dan in een gesprek geraakte met mensen uit Nederland dan schakelde hij probleemloos over op een soort Hollands waar zelfs de Nederlanders raar van opkeken. Potsierlijk natuurlijk, als hij zou overschakeld hebben op een soort algemeen beschaafd Nederlands of zelfs beschaafd Vlaams of zelfs beschaafd Antwerps ( zelfs dat kan ) , dan zouden zijn gesprekspartners hem nog steeds hebben begrepen . Met andere woorden : het was een inspanning ( ongetwijfeld ) welke niet echt nodig was, voor niemand.

Daar moest ik even aan terugdenken toen ik gisteren Bart De Wever vrij degelijk Frans hoorde praten in een TV- programma op de RTBF, genaamd Répondez à la question !, hij had het echter over monsieur De Wintèr en monsieur De Deckèr ( met accent grave )  ipv De Winter en De Decker ( met doffe e ). Ook dat vind ik nu zo potsierlijk. Foei monsieur Bart De Wevèr, wij zijn toch Vlamingen ( en jij bent er me zeker eentje ) die zouden fier moeten zijn op hun mooie taal en de correcte uitspraak ervan. Maar deze man stond wel onder enorme druk en dat had weinig met de taal te maken, vandaar misschien deze vergissing. Jacques Brel zegde het reeds : Vlaams is een speciaal soort Nederlands.  

Daarom wil ik op deze plaats ook tevens pleiten voor het gebruik, zowel geschreven als gesproken, van de originele plaatsnamen ipv ' vertalingen ' in de eigen taal : Ga je mee naar Paris ( en niet Parijs), morgen ben ik in Berlin ( en niet Berlijn ). Waarom werden dan Lyon of Dortmund ook niet vertaald ? Iets voor de Europese club in Brussel/Bruxelles, niet Brussels. Dit zou, in één klap, sommige verkeersborden ook eenvoudiger en duidelijker maken. Zeker in Wales maar ook in België.

en wordt morgen vrijdag 6 april 2007 voorgesteld en toegelicht tijdens een persconferentie in de gebouwen van de Europese Commissie te Brussel. Meer dan 2.500 wetenschappers hebben er aan meegewerkt, meer dan 800 hebben eraan geschreven, meer dan 450 wetenschappers hebben dit alles geleid. Zij komen van meer dan 130 verschillende landen, hebben er 6 jaar aan gewerkt en het resultaat is 1 rapport bestaande uit 4 volumes.

Heel veel details : www.ipcc.ch 

 

 

" Wist je dat de Zenne ontspringt in Hainaut, dan door Brabant Wallon loopt, dan door Vlaams-Brabant, dan door Brussel, dan opnieuw door Vlaams-Brabant, uitmondt in de Dijle en de Dijle via de Rupel in de Schelde ? Mooi communautair riviertje maar niet altijd even proper. Daar tracht de vzw coördinatie Zenne, een voormalige werkgroep van de vzw genzeloze Schelde iets aan te doen via zachte standpunten, bescheiden acties en sensibilizatie van de bevolking."

Meer info op www.coordinatiezenne.be

 

Hvandeker : Leuk dat mensen zich op die manier willen inzetten voor hun leefomgeving, hun habitat... ook het volgende, meer professioneel verhaal, is erg positief voor diezelfde omgeving.

 

" Brussel zuivert voortaan bijna al zijn afvalwater.

Het rioolwaterzuiveringsstation , ter hoogte van de Budabrug op het Zeekanaal Brussel-Schelde, zou op 22 maart officieel openen. Maar er was een kink in de kabel, nl technische moeilijkheden. Toch zal binnenkort het Brusselse afvalwater gezuiverd worden door de stations van Brussel Zuid + Noord, samen het tot nu toe grootste waterzuiveringsstation van Europa.

Het water stroomt door grove en fijnmazige roosters voor het grootste vuil en zand. Bij droog weer loopt het naar een zand- en vetvanger en bij ( hevig ) onweer naar een bezinktank. Tijdens de fase van biologische zuivering wordt koolstof afgebroken en fosfor en stikstof verwijderd. In een nabezinktank wordt slib van het water gescheiden. Het slib wordt dan ingedikt en via anaërobe gisting ( zonder zuurstof) omgezet in biogas. De hele cyclus duurt 8 uur. Het slib blijft 14 dagen in de vergistingstanks tot volledige mineralisering. Dagproductie : 25 kubieke meter slib. Geurhinder naar de omgeving wordt vermeden door procédés van biologische en chemische ontgeuring.

Het biogas laat een generator draaien die groene stroom levert. Electriciteit wordt ook opgewekt met een ondergrondse hydraulische turbine, aangedreven door het gezuiverde water dat van 16 mt hoogte naar beneden valt, om daarna in de Zenne terecht te komen.

EEN STAALTJE VAN ENERGIERECUPERATIE ! "

Voor meer info : www.aquiris.be  

 

Uit de Bond dd 23 maart 2007

 

" Reach : Registratie, Evaluatie en Autorisatie Chemische Stoffen is een Europese verordening die de productie, de invoer en het gebruik van chemische stoffen op een uniforme manier voor de hele EU regelt. Deze verordening zorgde voor een zeer emotioneel debat en leidde zowel bij de industrie als bij de milieuorganisaties tot bepaalde uitvergrotingen, zegt CEFIC, de Europese koepelorganisatie van de chemie.

Hoewel het nooit officieel bevestigd is, staat REACH algemeen bekend als het meest belobbyde dossier ooit , zegt Hendrik Vos, professor EU studies aan de Universiteit Gent. Maar wat zo bijzonder is, is dat de chemische lobby tegenover bijzonder goed georganiseerde milieuorganisaties kwam te staan. "

Chemie in het Europees Parlement :

Tot 2001 was de Europese wetgeving rond chemische stoffen een samenraapsel van nationale regelgevingen die het overgrote deel van de chemische stoffen ongemoeid lieten. In het oude systeem moesten de autoriteiten bewijzen dat er een probleem was met een chemische stof. De nieuwe regelgeving REACH keert de bewijslast om en legt hem bij de bedrijven. Zij moeten kunnen aantonen dat hun chemicaliën geen gevaar vormen voor het milieu en de volksgezondheid.

Het eerste voorstel van de Commissie was een ware nachtmerrie voor de industrie. Wij stonden van in het begin achter de filosofie van REACH maar voor ons was het belangrijk dat het voor de bedrijven ook toepasbaar was , zegt CEFIC.

Neen zegt een lobbyiste van Greenpeace, de chemiesecor wou REACH van bij het begin opblazen, gaven veel geld uit aan impactstudies die moesten aantonen dat REACH tot ondraaglijke kosten en immense werkloosheid zou leiden. Pas toen het duidelijk werd dat REACH er toch zou komen, zijn ze zich wat toegeeflijker gaan opstellen.

Een Groen Europarlementslid zegt : De campagne tegen REACH was een van de meest agressieve die de EU ooit meemaakte.

Maar ook de milieulobby liet zich niet onbetuigd en hebben een front gevormd met WWF, Friends of the Earth Europe, andere milieuorganisaties, consumentenorganisaties en sommige vakbonden, die allen aan hetzelfde zeel hebben getrokken. "

Uit MO nr 40, februari 2007 onder titel " Lobbyisten in Brussel, invloed is niet goedkoop.

Hvandeker : Ecologie, gezondheid en economie zijn nog steeds moeilijk te verzoenen. Het is nog teveel een " welles, nietes " spelletje en de industrielobby had blijkbaar betere papieren ( geld) dan de milieulobby, want de oorspronkelijke regelgeving is, wat ik van kenners lees,  fundamenteel uitgehold en afgezwakt . Jammer maar helaas !