07-12-13

Permacultuur en Esmeralda Borgo

 

Permaculturelogo.jpg

In het nr 67 van Oikos schrijft Esmeralda Borgo onder detitel ' Met permacultuur oplossingsgericht nadenken over duurzaamheid ' , een wat vage titel maar inhoudelijk zat het voor mij helemaal snor. Het was duidelijk, ook voor leken, waar permacultuur voor staat.

Even kort : Een natuurlijke manier  om voedsel te produceren.

Even wat langer en dus iets complexer : Permacultuur gebruikt de natuur als gids, denkt holistisch vanuit een systeembenadering , is oplossingsgericht, is een benadering die vertrekt vanuit een ontwerp, is gebaseerd op samenwerking en onderlinge verbanden en creëert overvloed en harmonie.

De rest van het betoog vloeit daar uit voort maar wat mij persoonlijk als nieuwe elementen in de uiteenzetting trof, wil ik graag nog eens oplijsten. Verrassend, dat wel, maar toch ook weer logisch. En dat gaat over de bredere benadering die ook mogelijk is, naast de onderdelen van een natuurlijk ecosysteem.

1. De permacultuurbeweging begint ook na te denken hoe je menselijke systemen efficiënter en duurzamer kan maken. Maw hoe kan je de ontwerpmethode , bekend voor tuinen en land- en bosbouwproductie, ook breder kan gebruiken.  Gebouwen of landschapsarchitectuur. Of op je eigen persoonlijke levensstijl, je energieverbruik, mobiliteit, waterverbruik, afval, etc.  

2. De 3 basisprincipes van de permacultuur, zorg voor aarde, mensen en eerlijk delen vertalen naar de economie is verrassend : bv eerlijk delen is amper te verzoenen met de heersende ideologie van de competitieve neoliberale markteconomie, waar steeds minder ruimte is voor herverdeling. 

3. Transitie tracht de lokale gemeenschappen veerkrachtiger te maken door oa te streven naat hogere onafhankelijkheid van olie. Ze werken ook aan een grotere sociale cohesie. Zelf verantwoordelijkheid nemen en niet steeds maar kijken naar bedrijven en overheden.

4. Sociale permacultuur zorgt dus voor de mens. Persoonlijke duurzaamheid is een nieuw begrip : wie niet in staat is om te werken aan zijn persoonlijke duurzaamheid is moeilijker in staat om te werken aan duurzaamheid in het algemeen, op wat langere termijn. 

5. We hoeven ons niet te laten meeslepen door producten en keuzes die de comsumptiemaatschappij ons voorschotelt, we hoeven niet te wachten op wat de overheid ons voorschotelt en we ons niet verstoppen achter beweringen zoals ' het maakt toch niets uit wat ik doe'. Treed uit je comfortzone en doe de dingen waar je wel invloed kan op hebben, hoe klein ook. Aldus treden we uit onze oude patronen en gewoonten als te passieve consument die zich laat ' leiden '.

24-03-13

Enkele gedachten en inspirerende boodschappen uit Happinez

nemrutkopmetvogel.jpg

De enige tijd die ertoe doet, is het nu. Dit moment. Het is belangrijk om in dat moment aanwezig te zijn. Om elk moment zo veel mogelijk te beleven en er het beste van te maken. Dan maken wij ook optimaal gebruik van het prachtige geschenk dat het leven is. ( Kay Pollak, 1938, Zweeds regisseur en auteur).

Wij leven in een egoïstisch en individualistisch tijdperk waarin het eigenbelang vooropstaat. Maar daar worden we blijkbaar niet gelukkig van, anders was er niet zo ongelooflijk veel stress en onvrede. Door je meer op anderen te richten, je in dienst te stellen van een ander of een hoger doel, onderken je de onderlinge verbondenheid van mensen en zie je in dat als je anderen helpt beter te worden, je daar zelf ook beter van wordt. ( Ik denk dat de grootste behoefte van mensen uiteindelijk is om begrepen te worden, een behoefte van je hart , niet van je verstand. ( Stephen Covey, 1932, Amerikaans adviseur op het vlak van oa effectieve mensen en organisaties).

Het is voor iedereen mogelijk om momenten van geluk te ervaren, maar het is niet mogelijk om gelukkig te zijn. Geluk kan je onmogelijk vasthouden. Als je dat denkt stel je jezelf continu teleur en kwets je jezelf voortdurend. Bij elke crisis sterft een klein stukje van ons ego : van onze illusies dat wij alles onder controle hebben, alleen maar goed zijn, dat wij moeilijkheden uit de weg kunnen gaan of ons niets kan overkomen. ( Anselm Grün, 1945, benedictijner monnik ).   

 

27-02-13

Ons leefmilieu gaat van kwaad naar erger...

Berlaymont_building_a.jpg

En velen weten dat maar zijn of voelen zich onmachtig. Gewoon enkele algemeen aangenomen feiten op een rijtje, volgens een artikeltje in DMorgen dd 20 februari 2013, maar je kan dat overal lezen in media en literatuur en ook horen, als je dat wil...

1. Noordpoolijs smelt in sneltempo.
2. Wildstroperij in Afrika neemt toe.
3. Ongezonde chemicaliën.
4. Het gaat niet goed met onze lucht.
5. Afvalberg groeit.

Hvandeker : en zo kan je er nog vele andere, nieuwe of afgeleide opnoemen en als er al verweer is dan gaat het altijd over geld, economie, belangen, macht van een relatief klein groepje die hun hebzucht niet kunnen intomen. Er zijn gelukkig uitzonderingen, maar zij zijn in de minderheid. Er zijn mensen die tegen die trend ingaan, maar zij kunnen alleen iets realiseren op zeer kleine schaal.

Maar veel kleintjes maken ook één groot en daarom moeten we met velen blijven kloppen op die vele nagels die we toch nog altijd ter beschikking hebben. En vooral blijven druk leggen op de hebzuchtige jongens en meisjes, soms heeft dat toch een onverwacht gunstig effect. Wat we niet mogen doen is ermee stoppen : beter naïef dan passief, toch ?  

 

09-02-13

De klimaatonvriendelijkheid van diesel : een roetzwart verhaal

maskermaske.jpg

Bron : DMorgen dd 23 jan 2013

Wanneer we diesel en hout verbranden worden er kleine zwarte deeltjes in de atmosfeer gepompt, met name roet of zwarte koolstof. Verbranden van bossen alsook de uitstoot van primitieve kookstellen en kerosinelampen maakt dit nog wat concreter alsook steenkoolverbranding en de uitstoot van schepen. In Europa, de VS en Latijns Amerika komt echter 70 % van de roet uit onze dieselmotoren. 

Koolstof is , na CO², de 2de grootste opwarmende factor in de atmosfeer. Ze absorberen de hitte van de zon alsook het licht en houden dat vast. Ze vormen wolken en verminderen de weerkaatsing van het zonlicht op de ijsvlaktes.  De opwarming van de aarde, door dit koolstofeffect, is 2 x hoger dan eerst geschat.Indirect zelfs 3 x.... door nieuwe berekeningen. Ook de interactie met bepaalde chemische stoffen, zoals sulfaten, worden nu eindelijk meegeteld. En het is juist de verbranding van de diesel die dit gecombineerd effect veroorzaakt.

Het beperken van het aantal dieselwagens blijkt een juiste maatregel om dat tegen te gaan, omwille van zijn onmiddellijk effect ( omdat roet slechts een tiental dagen in de atmosfeer blijft hangen). Het niet meer verbranden van hout en diesel zou de opwarming zeer snel met 0,5 graad verminderen. Daarover bestaat geen twijfel bij de onderzoekers.

Het grootste nadeel van deze uitstoot heeft met onze gezondheid te maken : de Wereldgezondheidsorganisatie classificeert dieseluitlaatgassen niet langer als ' mogelijk kankerverwekkend ' maar als ' kankerverwekkend '. Diesel klimaatvriendelijk noemen is dus een brug te ver. Zowel de klimaatopwarming als onze gezondheid zouden er direct profijt bij hebben, mochten we de verbranding van hout en diesel verminderen.

Hvandeker : Hoe krijg je deze ' ongemakkelijke waarheid ' verkocht aan mensen die hun wagen, benzine of diesel, dagelijks nodig hebben ? De electrische wagen ondersteunen met een premie om later minder gezondheidsuitgaven te hebben ? 

03-02-13

Aldi, Lidl,... het kan nog beter/erger

verstand.jpg

Bron : DMorgen dd 30 jan 2013 ' Hollandse zuinigheid in Vlaanderen ' 

Nadat een TV- reportage ons probeerde duidelijk te maken dat er aan goedkoop ook een prijs ( vooral voor de werknemers ) zat, is er nu een winkelketen die het nog goedkoper wil en bruiner bakt op gebied van prijs : het Nederlandse Action die er gewoon voor uit komt dat zij mikt  op de consument met ' Chinese producten voor Chinese prijzen '. Als Aldi en Lidl het al zo bruin bakken, wat dan gezegd van dit aanbod ? Hoe kunnen ze het zo goedkoop aan de man brengen dat een getuige meldt : ' Soms koop ik hier dingen die ik niet nodig heb ... maar ze zijn te goedkoop om te laten liggen. ' 

Hvandeker : Naargelang het standpunt dat je inneemt kan je argumenteren : voor zij die er echt de kantjes moeten aflopen zou je het een zegen kunnen noemen : een roestvrijstalen kaasschaaf voor 99 cent, een lange winteronderbroek voor 2, 99 Euro, etc.

Voor zij die er niet naar hoeven te kijken is dat aanbod ook meegenomen, als je alleen op de prijs let. Maar er zijn natuurlijk nog de elementen van de reportage en van het gezond verstand : wat je koopt heeft ook een invloed op je eigen gezondheid ( als het over etenswaren gaat), het milieu en de arbeidsomstandigheden.
Ik koop, dus ik ben.... verkoop- en marketinglui doen hun werk nog altijd verdomd goed...ook en zeker in tijden van crisis.   

02-06-12

Ouder worden is...

een oefening in bescheidenheid. The sky is no longer the limit, the sky is just fantastic.

organismes_mainvisu.jpg

04-03-12

Een mooi interview

aarde3.jpg

Soms kom je nog wel eens iets tegen in de krant waarvan je zegt : knap gedaan. Zo was er het interview dat werd afgenomen van Jan Toye ( 63 jaar ) eigenaar van het biermerk Palm, captain of industry die leerstoelen financiert over het welzijn van jongeren en de risico's van hoogbegaafdheid. Zijn zoon kreeg volgens hem geen vat op het leven en op deze wereld. Het interview is ingetogen, respectvol en vooral hoopgevend voor zij die zich terugvinden in bepaalde ' levenswijsheden en ervaringen ' van deze man. Ik haal er zelf volgende belangrijke passages uit, wat niet wil zeggen dat de andere minder belangrijk zijn... Maar deze vielen bij mij het meeste op en spraken mij het meeste aan.

1. Mijn zoon had een aantal jezuïtenvrienden waarmee hij tot oa volgende conclusies kwam : Het consumentisme van de westerse wereld is de nieuwe slavernij. Waarbij de slaven die slavernij zelfs aanbidden. Als je de mensen geeft wat ze vragen, heb je ze in je greep. Ze worden uitgebuit en beseffen het niet. De westerse mens wordt geëxploiteerd en er is roofbouw op consumenten en op de natuur. Dat soort onrecht kon mijn zoon niet aan...

2. Door de dood van mijn zoon ben ik een compleet ander mens geworden, een andere zakenman ook. Ik was zelf ook een slachtoffer van de greediness, de hebzucht van de wereld. Altijd meer willen hebben, meer aanzien, meer respect, meer erkenning als ondernemer. Kortom, zelfrealisatie zonder emoties te tonen. Ik wilde geen loser zijn maar een winner : geld, status, aanzien... Maar aan een lijkwagen hangt geen trekhaak en niemand neemt zijn opgebouwde vermogen mee.

3. Vanaf nu wil ik meewerken aan een samenleving waarin het individu centraal staat, zonder egoïsme en hebzucht. Waarin de kwetsbaarheid van de wereld centraal staat, de empathische maatschappij van de Amerikaanse econoom Jeremy Rifkin. Ik wil een indignado zijn, een verontwaardigde die deelneemt aan een revolutie die zich op gang trekt. Want het huidig kapitalistisch systeem heeft zijn grenzen bereikt. Niet presteren moet centraal staan, maar de zorg voor onze kinderen, voor elkaar en voor onze blauwe planeet. Een wereld waarin onze kinderen kunnen opgroeien zonder druk, stilaan hun eigen talenten ontdekkend en waarin we rekening houden met elkaars kwetsbaarheid.

4. Onze maatschappij is nu een Icarus en de zon nadert snel...

Hvandeker : Is er iets mooier dan iemand die tot inzicht komt en er ook over wil praten ?      

15:15 Gepost door hvandeker in Actualiteit, mijn tijd, Vrije tijd | Permalink | Commentaren (0) | Tags: jan toye, palm, icarus |  Facebook |

10-01-12

Leven in overvloed, in voorspoed...met Juliet Schor

organismes_mainvisu.jpg

Soms lees je dingen die, alhoewel we dagelijks leren om niet alles klakkeloos aan te nemen, er lekker ingaan. Zo was er nog een stukje in WE Knack nr 1 waar een redelijk ideaal beeld werd opgehangen van een mogelijke toekomst. De genaamde Juliet Schor, vroeger professor economie, vandaag professor sociologie in de VS, die op 14 januari 2012om 19 uur  een lezing zal geven in verband met haar nieuwste boek over overvloed, voorspoed en welzijn in de Orangeri van de Botanique te Brussel ( meer info www.oikos.be ).  

Uit het interview haal ik volgende voor mij belangrijke fragmenten :

- De rijke aarde die we erfden geven we door aan onze kinderen en kleinkinderen als een uitgeperste citroen. Het feest is voorbij. Tenminste dat is het gevoel dat bij een grote groep mensen leeft. Maar zo hoeft het niet te zijn. Er zijn steeds meer mensen die zeggen dat het ook anders kan en anders moet : academici, opiniemakers, bedrijfsleiders en zelfs economen.

- Wat is leven in voorspoed : Steeds harder werken met steeds meer stress of meer tijd maken voor jezelf en je omgeving ? Je energie- en voedselvoorziening uitbesteden aan multinationals of zelf kunnen voorzien in ( delen van ) je behoeften ? Steeds meer consumeren of ons omringen met een beperkt aantal betekenisvolle producten en mensen ? Is onmiddellijk comfort belangrijk of streven we naar een gezonder milieu en meer levenskwaliteit ?

- De business as usual economie is ondertussen compleet disfunctioneel geworden, maar wat er in de plaats moet komen is nog enigszins onzeker. De toekomstige economische ontwikkelingen die oa een gevolg zijn van foute politieke keuzen uit het verleden zijn niet onvermijdelijk. Zeker in Europa waar vandaag een soberheidspolitiek gevoerd wordt als gevolg van het redden van de ' financiële instellingen ' waardoor de lasten van de crisis afgewenteld worden op de gewonen mensen en niet op de veroorzakers ervan. Landen en regeringen zijn in de greep van andere landen en regeringen, multinationals en grote financiële groepen.

- We moeten de productiviteitsgroei compenseren door minder te werken. Om de uitstoot te verminderen moeten we minder produceren, de groei doen verminderen of zelfs stoppen en dat doen we dus vooral door minder te werken. Globaal produceer je dezelfde hoeveelheden met minder werkuren ( productiviteitsgroei). Enkele procenten uitstoot per jaar minder betekent een significante vermindering in 20 jaar.  De extra vrije tijd kunnen mensen dan gebruiken voor eigen productie ( buiten de klassieke marktsystemen) of voor meer vrije tijd, meer sociale contacten, meer creativiteit ook. Mensen zullen blijer zijn en genieten van de autonomie die ze hebben en het voelt bovendien goed om een deel van de oplossing te zijn in plaats van een deel van het probleem.

- De bestaande systemen vertrekken vanuit een verkeerde economische basis want ze betalen niet voor de ware kosten die ze veroorzaken waardoor ze er productiever uitzien dan ze in werkelijkheid zijn. De klassieke grootschalige landbouw vervuilt, vernietigt de bodem en hebben een grote opbrengst maar op langere termijn, als het ecosysteem in elkaar klapt, ben je alles kwijt. Ook fossiele brandstoffen lijken nog goedkoop als je alle nadelige gevolgen van het gebruik ervann de milieukost,  niet in rekening brengt.  Grootschalig is dus niet goedkoper en zeker niet beter voor het milieu en dit tijdperk loopt stilaan op zijn einde.

- Groei komt steeds meer van redelijk kleine, innovatieve, bedrijven. Ze leggen het vuur aan de schenen van de grote jongers die vaal alleen overleven door de jonge en dynamische bedrijven gewoon over te kopen.   

- Ik heb de laatste jaren veel tijd doorgebracht in Duitsland : ik zag daar een hele boel innovaties, zoals veel kleinschalige organische voedselproductie, aanleg van publieke boomgaarden tot nieuwe vormen van wonen met veel minder milieu-impact.

- In de VS hadden veel mensen hun job verloren en dus trokken ze niet meer naar de supermarkt om dingen te kopen maar begonnen ze zelf met dingen te maken. Hoe langer die crisis duurt, hoe meer deze beweging zal doorzetten.

- We moeten ons verenigen en verandering eisen want onze regeringen zijn gegijzeld en gecorrumpeerd door financiële belangen die ons allen naar een doodlopende straat leiden.

Hvandeker : Gewoon interessante lektuur, voor mij toch. En heel dicht bij iets wat ze al jaren ' de omslag, de groene bigbang ' noemen. Ook nu lichtjes anders geformuleerd en benoemd maar in wezen hetzelfde : verandering , terechte verontwaardiging, etc. Er is hoop aan de ( verre ) horizon : de toekomst zal zuiniger, groener en properder zijn.

Meer info ? www.newdream.org en www.julietschor.org   

08-01-12

Gezond leven in 2012 door gebruik te maken van gezond verstand

6091_toparticlephoto.jpg

Hvandeker : Gezond leven ,dat is wat ik eenieder wens voor dit nieuwe jaar. Omdat iedereen ook gezond verstand heeft maar niet altijd gebruikt. Ik ook niet, dus ga ik er extra op letten. Zo moeilijk kan dat toch niet zijn : minder auto rijden, minder vlees eten, minder afjagen, minder laten opjagen, dit blad zou snel gevuld zijn maar beter is het om zelf creatief te zijn en het eigen gezond verstand te gebruiken....  En dat men niet afkomt met het argument dat gezond leven ook saai is. Succes alleszins en tot weldra. Al goede ideeën en nieuwe voornemens ? Deel ze hier aub.

21-12-10

Ook solidariteit is er weer...

IMG_0876.JPG

Naast nostalgie, wat terug ' in ' is, zeker in deze periode is er ook solidariteit te over. Dat zie ik aan de reacties van de buren in de straat. Zij die kunnen, in deze sneeuwzekere en sneeuwzwangere tijd, helpen ongevraagd zij die niet kunnen bij het vrijmaken van stoepen, opritten en andere gevaarlijk plekken. Het is mooi om te zien dat, soms niet lang nadat de gebuur naar zijn of haar werk vertrokken is, de mensen  eerst het werk van de buren opknappen vooraleer hun eigen witte goedje te verwijderen. En ik weet uit ervaring dat het , bijvoorbeeld in het weekend, soms ook omgekeerd is.  Ja, op deze ogenblikken is het prettig om in Ekeren Donk te wonen. Waar men stil ( niet altijd ) en ongedwongen alles ( niet altijd ) voor elkander doet....   Love it.

12:17 Gepost door hvandeker in mijn tijd | Permalink | Commentaren (0) | Tags: solidariteit, sneeuw ruimen |  Facebook |

04-08-10

Terug uit Toscane

Net terug uit Toscane.

Wat mij nog maar eens opviel tijdens die terugkeer waren enerzijds de armoede aan groen in onze Vlaamse kontreien en anderzijds de rijkdom aan vieze geurtjes in de buurt van de Antwerpse haven. Niets nieuws natuurlijk maar nog altijd opvallend.

STA72064.JPG

18:57 Gepost door hvandeker in mijn tijd | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |