09-01-14

CONTOUREN VAN EEN NIEUWE WERELD

Zowel Michiel Bauwens ( informatieanalist en cyberfillosoof)  als Gunter Pauli( Econoom, MBA, ex Ecover,  kenniscentrum, auteur) hebben een uitgesproken mening over de toekomst van onze planeet. In 8 stellingen....

1. Het kapitalisme heeft afgedaan.

2. Een nieuw begin betekent een nieuw systeem

3. Europa is een verkalkt continent, vernieuwing komt van de nieuwe wereld.

4. We hebben de natuur verknald.

5. Duurzaam concumeren is een contradictio in Terminis.

6. Wie de wereld wil verbeteren is een dromer.

7. De toekomst schuilt in vernieuwende technologieën zoals 3d-printers.

8. De toekomst is roze.

07-01-14

Milieubeschadiging en Geld

charles scott, jochen zeitz, winst uit klimaatacties, verplichte ecologische winst - en verliesrekening

Graag verwijs ik naar 2 uitspraken over milieubeschadiging en gang.

1. Bedrijven willen winst uit klimaatacties, bron Charles Scott, ex Intel een softwaregigant : Billion Tree Action activist, tochten door de wilde natuur, hoe kan je zakenmodellen omzetten om opwarming tegen te gaan, energie-efficiency nastreven en kosten drukken en tenslotte ... kinderen moeten dit van ons oppikken. Maar geld blijft een ( hopelijk echt groene speler voor hem).
Hvandeker : Om ernstig te overwegen.....

2. Bedrijven moeten verplicht worden een ecologische winst- en verliesrekening op te maken. Bron : Jochen Zeitz, bestuurder achter tal van luxemerken in mode en schoenen : je moet als CEO handelen, hoeveel schade berokkent mijn bedrijf aan de natuur, 320 mio winst versus 145 mio milieuschade doorheen de keten, zoals broeikasgassen, watervebruik, keuze ruwe materialen, zoek de echte impact aan het begin van de ' supply chain'. We gaan de schade niet proberen te compenseren, maar wel halveren naar de toekomst. Heeft iets met concurrentie te maken.
Hvandeker: Beter een ' halve ' bekeerling, dan geen. Opletten geblazen bij zoveel ' groene ' goede wil.... Maar toch het voordeel va de twijfel.

07-12-13

Permacultuur en Esmeralda Borgo

 

Permaculturelogo.jpg

In het nr 67 van Oikos schrijft Esmeralda Borgo onder detitel ' Met permacultuur oplossingsgericht nadenken over duurzaamheid ' , een wat vage titel maar inhoudelijk zat het voor mij helemaal snor. Het was duidelijk, ook voor leken, waar permacultuur voor staat.

Even kort : Een natuurlijke manier  om voedsel te produceren.

Even wat langer en dus iets complexer : Permacultuur gebruikt de natuur als gids, denkt holistisch vanuit een systeembenadering , is oplossingsgericht, is een benadering die vertrekt vanuit een ontwerp, is gebaseerd op samenwerking en onderlinge verbanden en creëert overvloed en harmonie.

De rest van het betoog vloeit daar uit voort maar wat mij persoonlijk als nieuwe elementen in de uiteenzetting trof, wil ik graag nog eens oplijsten. Verrassend, dat wel, maar toch ook weer logisch. En dat gaat over de bredere benadering die ook mogelijk is, naast de onderdelen van een natuurlijk ecosysteem.

1. De permacultuurbeweging begint ook na te denken hoe je menselijke systemen efficiënter en duurzamer kan maken. Maw hoe kan je de ontwerpmethode , bekend voor tuinen en land- en bosbouwproductie, ook breder kan gebruiken.  Gebouwen of landschapsarchitectuur. Of op je eigen persoonlijke levensstijl, je energieverbruik, mobiliteit, waterverbruik, afval, etc.  

2. De 3 basisprincipes van de permacultuur, zorg voor aarde, mensen en eerlijk delen vertalen naar de economie is verrassend : bv eerlijk delen is amper te verzoenen met de heersende ideologie van de competitieve neoliberale markteconomie, waar steeds minder ruimte is voor herverdeling. 

3. Transitie tracht de lokale gemeenschappen veerkrachtiger te maken door oa te streven naat hogere onafhankelijkheid van olie. Ze werken ook aan een grotere sociale cohesie. Zelf verantwoordelijkheid nemen en niet steeds maar kijken naar bedrijven en overheden.

4. Sociale permacultuur zorgt dus voor de mens. Persoonlijke duurzaamheid is een nieuw begrip : wie niet in staat is om te werken aan zijn persoonlijke duurzaamheid is moeilijker in staat om te werken aan duurzaamheid in het algemeen, op wat langere termijn. 

5. We hoeven ons niet te laten meeslepen door producten en keuzes die de comsumptiemaatschappij ons voorschotelt, we hoeven niet te wachten op wat de overheid ons voorschotelt en we ons niet verstoppen achter beweringen zoals ' het maakt toch niets uit wat ik doe'. Treed uit je comfortzone en doe de dingen waar je wel invloed kan op hebben, hoe klein ook. Aldus treden we uit onze oude patronen en gewoonten als te passieve consument die zich laat ' leiden '.

24-11-13

Een verademing : De wereld volgens econoom Geert Noels

geert noels, knack, verademing,

Het interview dat Geert Noels deze week in Knack heeft gegeven was, voor mij dan toch, een verademing. In plaats van grote economische en andere theorieën, kwam de man met enkele brede suggesties de huiskamer binnen. Ik plukte er de voor mij relevante nog eens uit :

Onze beleidsmakers zien de noodzaak van een ' radicaal ander systeem ' niet en hopen stilletjes dat alles weer zijn gangetje kan gaan.

Het Belgische spaargeld wordt met een stofzuiger uit ons land gezogen en wordt vervolgens elders bloots gesteld aan speculatieve operaties.

De manier waarop men vandaag economische groei wil bereiken leidt tot allerlei onevenwichten. We hebben daarvoor epo nodig en die legt druk op mensen, op milieu en op arbeid.

We moeten daarom de mens, het milieu en de samenleving centraler zetten. Met een lager groeiritme op mensenmaat.

Mensen vinden het zinvol om een onderdeel te zijn van de maatschappij. Ze willen jobs die inspelen op lokale noden, niet groeigedreven en op een ander ritme. Niet alles mag vermarkt worden.

Voor elke kleine job hoeft niet altijd betaald te worden. Mensen doen nog altijd graag vrijwilligerswerk en dat zou nog meer mogen gestimuleerd worden.

We zitten opnieuw in een periode van polarisering : alles is de schuld van de rijken of alles is de schuld van mensen met een uitkering. Het vijandmodel...

Ik probeer investeerders opnieuw te verbinden met bedrijven waar ze hun geld in stoppen. 

Of er na dit leven nog iets is, is moeilijk in te beelden, maar ik kan me moeilijk voorstellen dat dit allemaal nergens toe dient.

Vandaag leven we allemaal apart. Er is veel leegte en veel eenzaamheid.

In ons landje zijn beleid en ondernemingen zeer sterk met elkaar verweven. Dat is ongezond. 

Uit geld kan je niet opbouwen, zonder waarden. Het drama van het ACW.

Doel hoeft voor mij niet te verdwijnen, er zijn nog heel wat mogelijkheden daar.

Met een aantal kleine, bescheiden ingrepen kunnen we al veel doen aan de mobiliteit rond Antwerpen. De snelheid moet gecontroleerd naar omlaag, meer sturing voor vrachtwagens, aanpakken van de flessenhalzen, bypasses in het leven roepen, enz.

Ik ben ook voorstander van het overkappen van grote delen van de Antwerpse Ring.

Je vergissingen kunnen toegeven, dat is pas groots. Politici die hun eigen fouten publiek maken, kunnen verkiezingen winnen. Fouten maken is menselijk en mensen hebben sympathie voor menselijke politici.

 

 

23-11-13

Klimaatontwriching aanpakken schept miljoenen banen

sharan burrow, vn klimaattop, nicholas stern, warschau, hebzucht, winst, jobs, klimaatneutrale methodes

Uit het artikel van DMorgen dd 23 november 2013 met als titel die van de posting , pluk ik zoals steeds die zinsneden die me persoonlijk aanspreken als ' juist en terzake ' geformuleerd. Ze zijn afkomstig van Sharan Burrow, die het als internationaal verdediger van 176 miljoen werknemers in 156 landen, opneemt tegen ' het gedoe ' in Warschau waar de VN klimaattop weer eens op een flop dreigt uit te lopen. De woorden ' shock and horror ' vallen regelmatig. Waarom ?

Ik ben hier en op deze plaats  geen voorstander van het gezegde ' Eerst jobs, dan klimaat '. Want de planeet redden is geen luxeprobleem, maar bittere noodzaak. 
Het water staat bij de meeste multinationals en in tegenstelling wat zij beheren niet aan de lippen. Verre van zelfs want hun winsten zijn zelfs fabelachtig.  
De klimaatcrisis aanpakken is een belangrijke voorwaarde om jobs te behouden en te scheppen.

Niets doen tegen de uitputting van de grondstoffen, tegen de ontwrichting van de landbouw, tegen de impact van extreem weer kost de wereldeconomie tussen de 5 en de 20 % van het BBP. Investeer elk jaar 2 % in de vergroening van de sectoren en je schept 48 miljoen nieuwe jobs. Nicholas Stern heeft dat al ettelijke malen voorgerekend.

Een erg klein clubje multinationals vormen enorme monopolies en dus macht. En zijn niet bezig met ' gewoon ' winst maken maar met ziekelijke hebzucht... met financiële en andere sociale ontwrichtingen tot gevolg. Ze zaaien angst, ook bij hun werknemers en maken ons wijs dat het klimaat redden strijdig is met economische groei. 

Echter, zonder omschakeling naar klimaatneutrale methodes worden de verschillende crisissen alleen maar groter waarbij het huidige jobverlies, de chaos en de besparingsrondes belachelijk minuscuul zullen zijn.

Het meeste ben ik echter kwaad op overheden en regeringen dat gedrag kopiëren : kortetermijndenken, hebzucht en oneerlijkheid.

Hvandeker : Zoals reeds herhaaldelijk gezegd is er niets fout met winsten, als resultaat van normale bedrijfsvoering. Die moeten echter niet ten koste van de wereldbevolking en van de aarde gemaakt worden uit hebzucht, want vroeg of laat veroorzaken deze methodes enorme verliezen, ok aan jobs.  

30-09-13

De week van Fair Trade duurt 10 dagen...

fair trade, fairphone, oxfam-wereldwinkels, week van de fair trade

Bron : Knack nr 39

Wat mij opvalt in de publicaties rond de week van Fair Trade is oa het feit dat het niet meer allemaal gaat over produkten uit ' het Zuiden ' maar ook en daarnaast , en dat is een positieve evolutie , over nieuwe sectoren en diensten en nieuwe regio's zoals :

1. Elektronica, inclusief de lancering van de eerste faire smartphone, de Fairphone, op de Belgische markt. Maar er is nog een zeer lange weg af te leggen op gebied van afvalverwerking, triestige arbeidsomstandigheden en vervuiling , als er gestreefd wordt naar ' eerlijke' en ' groene ' elektronica. 
2. Toerisme, waar ook het model van de 4 P's stilaan wordt ingevoerd : People, Planet, Profit en...Pleasure. Duurzaamheid zou een instrument kunnen zijn voor de noodzakelijke innovatie van een voor het Zuiden belangrijke en bloeiende sector.
3. Ook in het Noorden is er ruimte voor verbetering in vele oude en nieuwe sectoren : ook hier dient gestreefd te worden naar een eerlijke prijs voor ( het werk van ) de producent , bij voorkeur echte bio.

De Belg spendeert jaarlijks iets meer aan Fair Trade produkten en diensten dan de Fransman, maar heel wat minder dan de Brit. En gaat daarvoor steeds meer naar de klassieke supermarkten, ten nadele van de Oxfam-Wereldwinkels.

Hvandeker : er zit beweging in de Fair Trade aanpak en hun realisaties, maar nog steeds onvoldoende. Doe mee door je aankoopgedrag aan te passen teneinde de aanbieders een signaal te geven dat het meer moet zijn dan enkele ( soms verborgen ) schabben.

Zie ook : www.weekvandefairtrade.be

Lachen     

19-09-13

Potentaten die mogelijk hun subsidies moeten terugbetalen...

bos.jpg

Bron : onder de titel ' Miljoenenclaim tegen natuurverenigingen ? ' schrijft Dirk Draulans oa het volgende in de Knack van 18 september 2013 :

a. De Europese Commissie beschouwt natuurverenigingen als ondernemingen, gezien hun economisch belang en de omzet die ze realiseren.
b. Dit zou impliceren dat subsidies aan hen als staatssteun aan ondernemingen moeten worden beschouwd.
c. De Vlaamse Vereniging voor Gelijkberechtiging Natuurbeheer ( VVGN), een vereniging van jagers en grote landeigenaars, stelt ' verenigingen als Natuurpunt gedragen zich als potentaten die menen het alleenrecht te hebben op de visie hoe natuur moet worden beheerd en daarvoor worden gesubsidieerd. En wij voelen ons daardoor benadeeld. '
d. Het Agentschap voor Natuur en Bos ( ANB ) onderhandelt momenteel over een nieuwe wetgeving en zij zeggen : ' Natuurbehoud is steeds meer een kwestie van geldstromen en dit voorstel ( van de Commissie ) is duidelijk een poging om het quasi-monopolie van natuurverenigingen te doorbreken. Maar zij werken toch voor het algemeen maatschappelijk belang ? '
e. Uiteindelijk zou het hier op kunnen neerkomen dat subsidies met terugwerkende kracht als niet-gemelde staatssteun zou kunnen beschouwd worden en zouden kunnen teruggevorderd worden ( het gaat hier om 60-70 miljoen Euro's ).

Hvandeker : Ik ruik hier een strijd om macht en geld, veel geld. Dat gevoel heb ik altijd en steeds meer gevoeld als ik artikels in uitgaven van Natuurpunt en ook het ANB las. Dat gevoel schijnt hierdoor bevestigd. Ook die andere groep ( VVGN ) doet daar vrolijk aan mee, als Calimero's.  Het zijn dus heel wat die potentaten en de pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet !

15-09-13

LEF waisdanuweer ?

eetlokaalvoedsel.jpg

Bron : Raak, maandblad van de KWB, september 2013

Uit het artikel van Luc Vankrunkelsven ' De industrie bepaalt wie eet en wie niet ' lezen we dat de voedingsindustrie voedsel meer en meer beschouwd als ' commodity's ' ( verhandelbaar en inwisselbaar, zoals petroleum, grondstoffen voor plastiek, ethanol, maar ook graan, suikerriet, soja, maniok, vismeel, tarwe, maïs, etc ). Sleutelwoorden daarbij zijn afstand ( tussen boer en consument ) gelijk aan controle. En dus... speculatie, megawinsten en andere voor de armsten in deze wereld nefaste dingen.  En de banken, ook Belgische, de uwe ? ) doen daar vrolijk aan mee...  En de wereldwijde strijd om landbouwgrond    ( landgrabbing ) neemt alleen maar toe. 

Wat kunnen wij doen ?
Meewerken aan de openbaring van dit schandaal.
Principe volgen : nabijheid = controle
Mee proberen de band tussen boer(in)  en consument te herstellen.
Voedselteams, Transitieteams ondersteunen.
Minder vlees eten.
De campagne van Wervel te steunen, die noemt LEF = lokaal, ecologisch en fair.

Hvandeker : dat is nu juist wat transitiebewegingen ook willen, lokale en ecologische productie, fair voor de
boer( in ). En nog gemakkelijk ' traceerbaar ' ook... 

 

12-09-13

Wereldwijde verspilling van eetbaar voedsel

landbouwgrond, verspilling eetbaar voedsel, voedselketen, vn voedsel- en landbouworganisatie

Bron :DMorgen dd 12 september 2013

25% tot 28 % van de landbouwgrond in de wereld wordt voor het kweken van eetbare gewassen gebruikt welke uiteindelijk worden weggegooid. Dat staat gelijk aan 1.3 miljard ton eetbaar voedsel ofte 564 miljard Euro. Hup, weg...tijdens het productieproces, verwerking en opslag, de distributie, in de winkel en tenslotte ook thuis.
1,4 miljard onnodige hectaren land.....
250 kubieke kilometer water, verspild....
3,3 miljard ton extra uitstoot.....
Druk op het milieu : onhoudbaar. Hoe verder in de voedselketen hoe belastender voor het milieu, want de voorgaande fasen genereren ook telkens ( onnodige ) energie.

De onderzoekers van het VN Voedsel en Landbouworganisatie, die deze cijfers publiceerde, geeft ook een rits maatregelen aan :
1. Betere productie- en transporttechnieken.
2. Duidelijker informatie op het produkt in de rekken.
3. Misvormde maar perfect eetbare groenten en fruit worden niet weggesmeten.
4. Druk van de consumenten.

Hvandeker : zowel de oorzaken als de voorgestelde remedies zijn al lang gekend. Nu nog de toepassing van de aanbevelingen. Als consument zijn we wat dat betreft nog steeds slecht georganiseerd en weinig geïnteresseerd, maar het tij is ( een beetje ) aan het keren. Ook de wetgevers, de producenten, de distributie hebben nog werk aan de winkel...

 

06-09-13

Bossen, energie en CO²

boom11.jpg

Bron DMorgen 21 augustus 2013

CO² opslag door bomen is cruciaal sinds het klimaatprobleem meer en meer zijn tanden laat zien en daarom wordt ontbossing steeds heftiger bestreden. Maar die opslagcapaciteit vertraagt in Europa. Gewoon door de inkrimping van het volume, ontbossing en de impact van andere verstoringen. De toename van het stamvolume versnelt waardoor er minder bladervolume ' beschikbaar ' is , meer landgebruik en ook de vele bosbranden zijn een aantal oorzaken van die afname aan opnamecapaciteit.

Het kantelpunt dat we naderen betekent dat de bossen de steeds grotere volumes aan CO² in de atmosfeer niet meer kunnen bijbenen.

Hvandeker : Laat ons erg verlegen over Vlaanderen zwijgen, want ook daar is de situatie rampzalig. Onlangs nog in Wilrijk werd er een groot stuk van een eeuwenoud bos met kanjers van bomen en dus van opslagcapaciteit neergehaald voor ( mogelijk ) enkele ' loodsen '.....

Een positief berichtje : Nanogrid is een bedrijf(je) uit Erembodegem die er voor zorgen dat organisaties een ' tool ' kunnen inzetten om minder energie te verbruiken, soms met eenvoudige en voor de hand liggende middelen. Het gaat over een 1 computersysteem dat alle energie-informatie meet en analyseert. Meten is weten, zeg maar. Het bedrijf stelt ' als de bedrijfswereld en de overheid behoorlijk hun energie monitoren, halen we zonder twijfel de klimaatnormen 2020'.

Hvandeker : laat ze maar doen , die mannen. Goed voor de bottomline van het bedrijf en de bottomline van het leefmilieu...

06-08-13

Nieuwe consumptiepatronen

aplusplus.jpg

Bron : artikel in Knack dd 31 juli 2013, titel ' Bezit is passé ' van Han Renard.

Ik haal er, zoals gewoonlijk, even de voor mij meest relevante voorstellen, ideeën en patronen uit. Gebundeld en bondig.

1. Voordelen om spullen te huren/delen ( zonder eigendomsoverdracht ) in plaats van kopen : geen onderhoud, minder ruimtebeslag, beter voor het milieu.
2. Een nieuwe - alternatieve, complementaire - economie gebaseerd op gebruik in plaats van bezit, ook de Derde Industriële Revolutie genoemd.
3. Steeds minder onderscheid tussen producent en consument.
4. Leasen van spullen, gratis of betalend - ook met alternatieve waarderingsmiddelen, delen van spullen of diensten, samenaankoop.
5. Kortom, een nieuw businessmodel, bezig met oa hotels, restaurants en toeristische diensten overbodig te maken.
6. Het onbeperkt blijven boosten van massaconsumptie voert ons naar de afgrond: de wegwerpeconomie van produceren-kopen-gebruiken en wegwerpen moet op de schop, volgens vele economen.

Voorbeelden:

1. Een auto of fiets huren wanneer nodig, bv om met vakantie te gaan of om een stadstochtje te maken.
2. Wassen in machines welke eigendom blijven van de fabrikant die het onderhoud en de vervanging indien nodig, voorziet, op zijn kosten.
3. 2dehandsmarkt is goed voor 380 miljard Euro's, websites voor delen en ruilen en kopen/verkopen ondersteunen.
4. Sociale netwerken ondersteunen het delen van spullen en diensten ( tijd, ruimte en expertise worden beschikbaar gesteld.
5. 1 nieuwe hypermoderne grasmaaier , boormachine, kortom een goed presterend product zou voldoende kunnen zijn voor een buurt : goed voor de portemonnee en het milieu.
6. Ook bedrijven varen goed met het leasemodel : grondstoffen worden steeds schaarser en dus duurder, energiekosten rijzen de pan uit en de afvalwetgeving wordt alsmaar strenger. Dus leasen en huren tussen bedrijven is aangewezen. Alsook hergebruiken door alle partijen, een groene kringloopeconomie met minder verspilling en afval en maximaal hergebruik van grondstoffen.
7. Producten moeten opnieuw ontworpen worden dat ze goed kunnen worden onderhouden, hersteld en gerecycleerd ( geen zwarte dozen meer ). Nu worden toestellen nog steeds zo gebouwd dat herstellen veel te duur is en men dan moet overgaan tot een nieuwe aankoop en het vorige toestel( dat nog niet oud is ) moet wegwerpen. Voorbeelden in ons dagelijks leven zijn er genoeg. De schone technologie is arbeidsintensief : herstellen, onderhouden en recycleren kan dan beter hier gebeuren door lokale kmo's, laaggeschoolde jongeren en overbodig geworden fabrieksarbeiders. Maw een hersteleconomie ipv een maakindustrie.

Opmerkingen :

1. Een wereld zonder bezit is een illusie.
2. Mensen zijn van nature uit ' verzamelaars '.
3. Mensen verlenen aan bezit een soort van existentiële zekerheid : ik heb, ik consumeer dus ik besta.
4. Opstapelen van spullen geeft mensen een gevoel van stabiliteit en persoonlijke onafhankelijkheid.
5. Goede investeringen , symbolische waarde en een hogere positie op de sociale ladder zijn ook gebruikte argumenten. 

Hvandeker : het nieuwe model moet zoeken naar slimme oplossingen welke goed zijn voor de geldbeugel, goed voor het milieu, goed voor de tewerkstelling en goed voor het imago van de ' huurder, deler, ruiler '. Zou dit echt zo verschrikkelijk moeilijk zijn ? Ik denk het niet, maar de ' marketing binnen de klassieke veelvretende en veelconsumerende bedrijven ' mag niet onderschat worden. Zij hebben per definitie geen boodschap aan slimme, zuinige en milieubewuste consumenten en zullen het nieuwe businessmodel met alle slimme middelen blijven bestrijden

.  

   



30-07-13

Over dieren eten

koe.jpgToevallig of niet maar ik las onlangs 2 recente artikels over ' dieren eten'  in een krant ( DMorgen dd 29 juli ) en in een weekblad (DM Magazine dd 27 juli) .

Het eerste gaf de mening weer van Kobe Desramaults, chef van bekende restaurants, over het verschil tussen rundvlees Belgisch witblauw versus West-Vlaams rood.
Over het witblauw was zijn mening en die van andere chefs de volgende : Kwaliteit is ondermaats van kwaliteit en smakeloos en heeft geen intermusculaire vetstructuur. De Boerenbond koos voor de vleesindustrie en niet voor kleine boer met als gevolg genetisch gefoefel met extreme spierontwikkeling zodat ze niet meer op een natuurlijke manier kunnen kalven. De farmaceutische industrie ( antibiotica ) en de veeartsen ( keizersnedes ) varen er wel bij. Het afmesten ( bodybuilden ) gebeurt in 2 maanden, waar dat normaal op 7 maanden zou moeten gebeuren. Daarvoor is Ggo superkrachtvoer nodig, geteeld op de rug van de allerarmsten. Een ander gevolg was dat andere rassen, zoals het West-Vlaamse roodras of Casselkoe, moesten wijken. Allemaal het gevolg van standaardisering en winstbejag. De ecologische prijs voor de democratisering van de vleeswinning is veel te groot.
Conclusie van de chefs : we zouden met z'n allen minder, maar vooral beter vlees moeten gaan eten.

Het tweede artikel gaat over het boek ' Dieren eten ' van Jonathan Safran Foer, waarin gesteld wordt dat de mensen, door het in kleine stukjes opdelen door de industrie, niet beseffen dat ze een kip, een varken, een rund eten. Maar het aantal mensen dat zich bewust is van de nefaste gevolgen van de voedingsindustrie neemt toe want er komen steeds meer vegetariërs en bewuste vleeseters.
Opnieuw een conclusie, vergelijkbaar met de eerste : gewoon eten zoals de mensheid dat tot voor 15 jaar heeft gedaan, gezond, evenwichtig, groenten, granen en - als je dat wil - een beetje vlees. Ook al zijn er nog veel mensen die dat niet willen weten...

Hvandeker : Ik heb het boek van Safran Foer gelezen en, als er maar 1 % waar is van wat er in staat, dan nog is het slikken geblazen. Als je de kans hebt, doen... maar aangenaam is het niet. Een ongemakkelijke waarheid.

14-07-13

Nog een heer van stand met een visie op voedsel : Alain Coumont

alain coumont, le pain quotidien, visie op voedsel, margot vanderstraeten, toekomst van de gastronomie, ... is het brein achter bakkerij-restaurantketen Le Pain Quotidien en heeft een uitgesproken mening over voedsel dat hij met ons deelde in een interview met Margot Vanderstraeten in DMorgen Magazine van 13.07.2013. Waar ik graag enkele uittreksels met de lezer deel :

1. Hoe ziet de toekomst van de gastronomie volgens u uit ?
In het Westen, waar mensen alles hebben en toch nog zeggen dat ze in crisis verkeren, zie je het tij keren. We leven , mede via supermarkten zoals Aldi, in een wereld waarin alle voedsel betaalbaar werd. Ik wil niet oordelen over dat soort supermarkten en over de democratische functies die ze vervullen. Een goedkope kip bestaat niet, dat is geen kip maar een vogel die vol water is gespoten. Echt goedkoop heeft dus altijd een prijs. Kijk maar naar de sweatshops....
Volgens mij bevinden wij ons aan het einde van een tijdperk waarin alles voor weinig geld kan gekocht worden. Producten mogen en moeten zelfs weer geld kosten. Het is absurd dat wij allemaal zoveel eten, terwijl we nog nergens zien hoe het eten wordt gemaakt. We hebben geen boeren meer. Hoe groot is de agrarische sector in België ? En hoeveel industriële bedrijven maken deel uit van dat percentage ? De schaalvergroting is enorm.Maar dat zal dus keren, het gaat weer cool zijnom boer te zijn. Waarom ? Ze zetten hun persoonlijkheid in en geven aldus betekenis aan zichzelf en aan hun werk. Boerenfierheid hebben wij nodig en dat mondt uit in goede, gezonde producten. 

2. Niet alleen de lokale markten, maar ook de sociale media brengen klant en producent weer dichter bij elkaar ?
De boeren van de toekomst gaan weer met hun producten op de lokale markten staan. Ze hebben dat rechtstreeks contact met de consument nodig. Ook op de fora van sociale media gebeurt hetzelfde. Je kunt een boer daar vragen stellen, zijn parcours volgen, de waarden en normen die hij met zijn werk wil uitdragen. Zo staan we uiteindelijk weer dichter bij de natuur en bij de mens. Die positieve ontwikkeling is fortuinen waard.

3. Is dat geen romantische of al te idealistische kijk op die toekomst ?
Ik denk het niet. Grote producenten van biotechnologie zoals Monsanto geven kapitalen uit aan het zoeken naar natuurlijke middelen. Ze zijn ook meester in genetische modificatie maar weten drommels goed dat hun werkwijze niet kan blijven duren. Hun draagvlak kalft af. Nu de natuur voldoende werd afgeslacht is het tijd voor herstel, waar ik in geloof. Natuur heeft een immense eigen kracht.

4. De Europese wetgeving is niet altijd vriendelijk voor kleinschaligheid ?
Het is dus niet alleen een kwestie van kleinschaligheid. Ook grote, industriële producenten zullen milieuvriendelijker gaan werken. De politiek zal volgen, ze heeft geen keuze. De ontwikkelingen zullen niet van een leien dakje lopen, maar niemand twijfelt er nog aan dat het hoogtepunt van industrieel voedselbeleid voorbij is. De enige weg is de weg terug, naar de roots.

5. Zou gezondheid in plaats van angst ( voor schandalen ) een betere raadgever kunnen zijn ?
Zeer zeker een van de belangrijkste.
Hoeveel keukenchefs vind je wereldwijd die je verrukkelijke volwaardige groentegerechten kunnen voorschotelen ? Groenten worden, op enkele uitzonderingen na, nog altijd als bijgerecht beschouwd. Vis en vlees zijn nog steeds de hoofdmoot in Westerse restaurants. Bedank voor hoeveel CO² uitstoot de veeteelt verantwoordelijk is. Bovendien zijn groenten heel wat gezonder dan vlees. Ik zelf eet licht, liefst vleesloos en de wijn bevat zo weinig mogelijk sulfiet. Ik voel me kiplekker.

6. U kiest zelf voor een tamelijk vleesloos bestaan. Wil u binnen Le Pain Quotidien de vegetarische en veganistische optie doordrukken ?
Dat doe ik al jaren met mijn ' botanische ' optie, dat is pure psychologie en klint gastronomischer. Los daarvan ben ik ervan overtuigd dat de ' rijkere ' wereld stilaan doorheeft dat groenten, fruit, peulvruchten en noten beter zijn voor ons gestel. In de toekomst zullen bewuste consumenten , een steeds groeiende groep, mogelijk nog één of tweemaal per maand een ( goed ) stuk vlees eten. Eten en voedsel zijn een politieke keuze. Heb er dus een menig over en spreek die ook uit.
 

Enkele heren van stand over ' kapotverkavelen '

kapotverkavelen, vervoersknooppunten, antistedelijke wooncultuur, enige woonuitbreiding, BrasschaatHet gaat om een aantal uitspraken gedaan door Leo Van Broeck en Kristiaan Borret, bouwheren van stand... resp. ingenieur architect/hoogleraar stedenbouw en ingenieur architect/stadsbouwmeester Antwerpen,   in een interview in DMorgen dd 13 juli 2013 en zoals steeds haal ik er die fragmenten uit die mij het meeste beroerden :

1. We zijn België op een geheel duurzame wijze aan het kapot verkavelen. Het idee moet doordringen dat het ecologisch niet meer verantwoord is om nieuwe bouwgrond aan te snijden in het buitengebied. Zelfs niet in een duren passiefwoning. We denken dat de planeet gered zal worden met een paar zonnepanelen en een zonneboiler op het dak, maar we gaan wel met onze dieselwagen dagelijks de file vormen, terwijl we door ons ruimtebeslag de biodiversiteit aan het vernietigen zijn. Elke Belg die in het buuitengebied woont zou 20 % van zijn tuin moeten laten verwilderen en in plaats van 2 % natuurreservaat zouden we 20 % moeten vrijwaren.

2. In Antwerpen leggen we nieuwe tramlijnen aan. Het is dan ook logisch dat je in de onmiddellijke omgeving wat hoger kan bouwen, aangezien er collectief vervoer langs de deur passeert. Dat kan je extrapoleren naar heel Vlaanderen : niet teveel meer bijbouwen op het platteland, maar wel de dorps- en stadskernen versterken, geconcentreerd langs en rond de vervoersknooppunten. Dat klinkt logisch maar het staat wel diametraal tegenover onze Belgische antistedelijke wooncultuur. Die is taai en wordt nog altijd door de politiek gestimuleerd. Het verzet tegen het doortrekken van tramlijnen naar de Antwerpse randgemeenten komt niet uit de lucht gevallen.

3. Raak de Belg in zijn portemonnee. Wie toch op een kavel wil gaan wonen, waarvoor 20 km riolering, electriciteitskabel of gas- en waterleiding aangelegd moet worden, moet daarvoor betalen. Met die extra middelen kan je dan bonussen geven om het wonen in de stad te stimuleren. Een faire verdeling van kosten en baten.

4. Alleen aan de rand van bestaande dorpskernen kunnen we ons nog enige woonuitbreiding permitteren. Al de rest moeten we teruggeven aan de natuur. We moeten de Vlaming bevreiden uit zijn ecologisch wangedrag. Ik ben niet tegen dorpen. Zij moeten een soort Mont St Michel worden van verdicht woongebied, temidden van landelijk groen. Alleen met meer stedelijkheid kunnen we de landelijkheid laten overleven. 

Hvandeker : zoals gezegd, er zit veel waarheid in hun ( gedeeltelijk groene ) uiteenzetting. De politici worden eens te meer aangeduid als actoren die de inertie op dat vlak aanmoedigen en regelmatig bevestigen. Geen tramlijn naar Brasschaat bijvoorbeeld om de foute redenen...

08-07-13

Hoeveel is 20.000 miljard dollar ?

bewezen reserves fossiele brandstoffen, 2 graden klimaatopwarming, vat ruwe olie, koolstofbudget, energiebesparingen, hernieuwbare energie, maakbare economie, aanbod van oplossingen, groene infrastructuur, ecosysteemdiensten, energierenovaties, verkeersinfarct, imagoverbetering

Bron : ' De tijd voor een energierevolutie is nu' , Serge de Gheldere, CEO Futureproofed en klimaatambassadeur voor Al Gore, in Editoriaal van Smart Media juli 2013

 

Dat is 10 x meer dan de gevolgen van de bankencrisis in 2008 en tevens de waarde van de bewezen reserves fossiele brandstoffen die we onder de grond moeten laten zitten, willen we tegen 2050 niet meer dan 2 graden klimaatopwarming willen nastreven. Dit omdat de prijs van een vat ruwe olie van 20 dollar in de jaren 1980-2000 zal evolueren naar 150-270 dollar tegen 2020, mede door de steeds stijgende vraag naar olie door China, India, etc. De uitstoot van die reserves aan olie bedraagt dan ook 5 x meer dan het toegestane koolstofbudget.

Allemaal redenen om te besluiten dat ' de energierevolutie nu en dus zeer dringend moet beginnen '. Wat zijn daarvoor de radicale mogelijkheden ?
1. Radicale energiebesparingen.
2. Radicaal investeren in hernieuwbare energie.
3. Radicaal inzetten op een ander soort economie : circulair en duurzaam, maakbaar.
4. Radicaal overstappen van aanbod aan producten naar aanbod van oplossingen.
5. Radicaal heropbouwen van groene infrastructuur, ecosysteemdiensten.

Enkele toepassingen van deze mogelijkheden ?
1. Grootschalige energierenovaties van bestaande woningen en bedrijfsgebouwen.
2. Afbouwen van groeiend verkeersinfarct.
3. Efficiëntiewinst uit energie voor industriële processen.
4. Groene infrastructuur zorgt voor werkgelegenheid en maakt steden een stuk aantrekkelijker.

Deze lijst is schier eindeloos en een massa kleinschaligheid samen geeft ook resultaten, maar zijn moeilijk radicaal te organiseren.

Hvandeker : Alle voorstellen zijn aanneembaar en zelfs vanzelfsprekend, maar niet alle actoren zullen hun kortetermijnvisie kunnen of willen omzetten in lange termijn projecten. Alle maatregelen en toepassingen zullen moeten aantonen dat zij ook op korte termijn een financieel gunstig resultaat genereren. De enige voorwaarde om toe te geven zal zijn : indien het goed is voor de portemonnee gaan we maatregelen treffen, het milieu kan er maar wel bij varen. Jammer natuurlijk, want het zou ook kunnen dat een maatregel goed is voor het milieu zonder dat het een effect heeft op de bottomline of zelfs een positief effect : bv imagoverbetering zodat consumenten zouden weten waar te kopen en waar niet. Tja, de economische logika weegt in de meeste gevallen zwaar door, niets aan te doen.

24-06-13

De Ladder van Lansink

Uit een brochure van OVAM, bijlage bij DMorgen dd 24 juni 2013, haalde ik volgend eenvoudig schema met betrekking tot het ' behandelen ' van afval : genoemd naar de gewezen Nederlandse politieker Ad Lansink.

lansink.jpg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Preventie :
Afval vermijden waar en wanneer het kan via een bewust aankoop- en consumeergedrag : onverpakte groenten ipv conserven, boodschappentas ipv plastiek, brooddoos ipv folies, 2 zijden van het papier bedrukken, glazen flessen ipv blik, plastiek, brik, oplaadbare batterijen , herbruikbare ipv wegwerpluiers, wat je niet koopt moet je ook niet kwijt. De beste verwerkingswijze.

Hergebruik : Als afval niet te vermijden is, kan het misschien hergebruikt worden. Wat voor Jan afval is kan door Piet gebruikt worden. Eventueel na kleine herstellingen. Kringwinkel ? Repaircafé ? 

Materiaalhergebruik : Recyclage zet afval om in een nieuw product, dat een nieuw leven gaat leiden zoals papier en karton, pmd, gft, hout, bouw- en sloopafval, piepschuim, schroot, glas, textiel, frituur - en motorolie, vet, etc...

Verbranden met energiewinning : mits perfecte rookgaswassing en energierecuperatie 

Verbranden zonder energiewinning
 
Storten : de slechtste verwerkingswijze, dient uiteraard maximaal vermeden te worden. 

 

 

17-04-13

We zitten aan de grenzen van de vooruitgang

vooruitgang, rutger bregman, knack, groei, john stuart mill

De vooruitgang bekeken door een historicus, Rutger Bregman, in Speakers' Corner, Knack van 10-16 april 2013

Kunnen we eigenlijk wel zonder de vooruitgang, de religie van dit seculiere tijperk ? Groei is de hoeksteen van het moderne denken. De gedachte dat er ooit een einde komt, bijvoorbeeld omdat we al rijk genoeg zijn of omdat de aarde onleefbaar wordt, is voorlopig nog ketterij. Het lijkt wel alsof het kopen van spullen die we niet nodig hebben de definiërende activiteit van het moderne bestaan is geworden. Groei is de enige zingeving die we nog overhebben, maar wezenlijke vooruitgang kan het ons niet meer bieden. Al tientallen jaren is er geen verband meer tussen groei en welzijn.

Dus moeten we ons bezinnen over de geschiedenis van rijkdom, gezondheid, veiligheid en overvloed en dat is duidelijk : we zijn rijker, veiliger en gezonder dan ooit. Maar als we het zo goed hebben, waar komt ons onbehagen dan nog vandaan ? Ik denk dat het de vooruitgang zelf is, waarbij alle overgebleven problemen veroorzaakt worden door die vooruitgang. Dat we steeds dikker worden, komt door de overbevrediging van onze behoefte aan voedsel. De opwarming van de aarde wordt veroorzaakt door de overbevrediging van onze behoefte aan rommel. En als we gestresseerder zijn dan ooit, dan houdt dat direkt verband met de toenemende werkdruk en keuzestress.

Dus moeten we ons bezinnen over de toekomst, maar als we dat doen slaan we het receptenboek van gisteren of vandaag open. Maar dat oude menu biedt slechts harder werken, meer schulden en meer koopkracht. Of we het nu geloven of niet, de grenzen van dat oude vooruitgangsgeloof zijn in zicht. De aartsvader van het liberalisme, John Stuart Mill, stelde : Ik hoop oprecht dat, ter wille van het nageslacht, de mensheid tevreden zal zijn met een stationaire toestand, lang voor de noodzaak haar ertoe dwingt.

Stuiten we niet op de grenzen van de aarde, dan stuiten we op de grenzen van onszelf, van ons vermogen om zin te geven aan ons leven. Het enige wat dan nog rest, is klagen over ons armzalig lot.

Hvandeker : deze man bekijkt een en ander, logisch als historicus,  vanuit historisch perspectief, maar het zou ook een filosoof kunnen zijn, of een groene denker of een moderne, verantwoorde zakenman. En dat zint me wel, zijn redenering snijt hout : de meeste onder ons hebben veel meer dan vroeger en toch voelen we ons niet tevreden. Meer, meer, meer ... dat kan niet eeuwig blijven duren.   

11-04-13

Over salonecologisten, gewetensproblemen en pionpower

spielzeit, kim hertogs, kaat haest, salonecologisten, pionpower, dure kleren, zara, h&m, bio-ajuinen, reclame

Bron : DMorgen dd 9 april 2013

In de voorstelling Spielzeit worden deze begrippen behandeld door 2 actrices : Kim Hertogs en Kaat Haest. Volgende passages in het interview hebben mijn aandacht getrokken.

Ga naar de voorstelling en je komt buiten met gewetensproblemen, niet over carrière of relaties maar wel over ecologie en consumeren. En dat is ook de bedoeling.

Alles wat je doet, is eigenlijk slecht voor de planeet, in meer of mindere mate.

Dus we lezen erover , maar hoe meer je leest, hoe meer je gaat nuanceren en nadenken. Je zou dan kunnen zeggen : ' laat het maar, het is teveel. ' Maar voor ons is dat geen optie.

Ik wil als consument ook liever kopen bij winkels met propere handen, maar goedkope ketens moeten concurreren met andere goedkope ketens en daarom balanceren ze op de rand van het toelaatbare.

Ik hou van kleren en ben modebewust, maar dure kleren kan ik niet betalen. Daarom doe ik ook veel aan kledingruilen en koop veel tweedehands, maar stap ook van tijd tot tijd binnen bij Zara of H&M.

Wij verdienen genoeg om bioproducten te kopen, maar als je arm bent koop je geen bio-ajuinen die 3 x zoveel kosten als ' gewone'. 

Er is zoveel informatie , maar er is nog zoveel dat we niet weten.

We vragen ons ook af dat als we iets doen, dit niet het maximum voor ons is ? Toch vind ik het lastig dat de mensen die redenering gebruiken om te komen tot een definitieve conclusie dat het toch geen zin heeft. Dat is een beetje te gemakkelijk.

Veel mensen verstoppen zich achter de idee dat ze maar een pion zijn en het niets uitmaakt wat ze doen of zeggen. Veel pionnen samen hebben echter wel veel macht ( pionpower). Dat is de laatste jaren al bewezen. Wij kopen geen Starbucks koffie meer, tot ze toch belastingen gingen betalen. Of we kopen geen onderbroeken meer bij H&M , tot ze niet meer apart in plastiek verpakt zijn.

Ik besef dat reclame een van de sectoren is die ons streven mee naar de knoppen helpt : vroeger deden mensen veel meer dingen samen. Ze deelden bijvoorbeeld een grasmaaier in een wijk waar veel tuintjes waren. Grasmaaierfabrikanten hebben er echter veel meer belang bij dat iedereen zijn eigen grasmaaier wil. En de reclame/marketing zorgt ervoor ons wijs te maken dat we al die spullen echt nodig hebben.

Ondanks onze pogingen, bv via deze voorstelling, beseffen we dat we ook maar salonecologisten zijn.

Hvandeker : toch om over na te denken, want deze getuigenissen zijn m.i. eerlijk en juist. Het is soms vechten tegen een overmacht. 

05-04-13

Als het niet te koud is, is het te warm.

dirk draulans, knack, het weer, het klimaat, windrichtingen, straalstroom,

Bron : Knack dd 9 april 2013, artikel van Dirk Draulans onder hogergenoemde titel.

In januari 2013 was het uitzonderlijk warm weer en de natuur reageerde daar navenant op.

En nu , in april 2013, lijkt het al maanden winterweer te zijn en te blijven. 

Maar : het weer ( korte termijn )  is het klimaat ( lange termijn ) niet en veel mensen haspelen dat nog steeds door elkaar. Opwarming van de aarde en zo koud ! Hoe kan dat ? Om je een bult te lachen ? 

Het klimaat warmt op, daar zijn ondertussen nagenoeg alle wetenschappers van overtuigd : de 10 laagterecords van het Noordpoolijs zijn de laatste 10 jaar gemeten en doordat de polen warmer worden zijn er extremer koudere winters in West Europa, in Israël, in China en India.

Ook de oorzaken zijn gekend :
1. Overheersende windrichtingen zijn steeds meer van Noord naar Zuid ipv van West naar Oost en daardoor dringen koudere temperaturen meer zuidelijk door dan vroeger.
2.  De straalstroom blijft ' stationair ' waardoor extreme weersomstandigheden langer aanhouden.

Hvandeker : het broeikaskaseffect bepaalt mede het klimaat en dus het extreme warme, koude, natte, droge, winderige en stormachtige weer.  

03-04-13

Samen naar een nieuwe vorm van bedrijfsvoering.

nieuwe beginselverklaring, samen aankopen, new bank, nieuwe vorm van bedrijfsvoering, sp.a, Groen, PVDA+

Bron: DMorgen dd 27 maart 2013 

' Samen ' , dat is zo een beetje , in 1 woord, de samenvatting van de nieuwe beginselverklaring van de Sp.a : samen aankopen van electriciteit en gas, samen huizen renoveren, samen luiers kopen of verzekeringen afsluiten, samen investeren in duurzame energieprojecten zoals windmolens en zonnepanelen, het samen aanbesteden van renovatiewerken ( isoleren van daken of plaatsen van hoogrendementsglas). Het lijstje is in feite eindeloos en het principe van de coöperatieve aanpak wordt voorzichtig van onder het stof gehaald, zeker nu ook het bankieren een slechte tot zeer slechte reputatie heeft gekregen en het succes en de interesse naar ' New Bank ' zeer groot is. Ook hier : samen naar een andere invulling van het begrip ' bankieren '.  

Als achterliggende gedachte : Het ondernemen laten we niet alleen aan de ondernemers, want we staan voor een nieuwe vorm van bedrijfsvoering. Mede aangestuurd door niet één/enkele cosumenten maar door duizenden. 

Hvandeker : Het is een duidelijk standpunt ( mede onder druk van de politieke toekomst van de partij ) en erg origineel is het niet ( meer ), want heel wat ' organisaties en verenigingen en andere groepen ' zijn er al een tijdje mee bezig, vooral aangedreven door de verschillende crisissen. En met wisselend succes : Electrabel weet nu wat de gevolgen kunnen zijn van een massale andere keuze voor een groenere en goedkopere energieleverancier. Toch ben ik eens benieuwd hoe ze deze beginselverklaring zullen ' delen ' met de consumenten, dus welke kanalen ze zullen gebruiken om dit alles nog intenser in de praktijk te brengen.  Mee ondernemen en bedrijfsvoeren, dat vraagt toch wat meer uitleg, maar ik ga er wel mee akkoord dat ' het ondernemen ' niet alleen kan overgelaten worden aan de ondernemingen....
En nog een vraag : waar blijven oa Groen en PVDA+ met hun voorstellen dienaangaande ? 

07-03-13

Soorten vegetariërs

vegetariër, veganist, laco-vegetariër, lacto-ovo-vegetariër, pesco-vegetariër, semi-vegetariër, plantaardige voeding , vleesvervangers


Bron : Knack Body Talk dd maart 2013

Er zijn blokbaar soorten vegetariërs, maar de definities zijn soms nieuw en verrassend.

1. Veganist : Geen dierlijke producten
2. Lacto-vegetariër : Geen vlees, vis of eieren, wel zuivel.
3. Lacto-ovo-vegetariër : Geen vlees of vis, wel zuivel en eieren.
4. Pesco-vegetariër : Geen vlees, wel vis, eieren en zuivel.
5. Semi-vegetariër : Af en toe een stukje vlees, wel vis, eieren en zuivel.

Hvandeker : interessante definities en de grondtoon van dit artikel was ook duidelijk... Niet vleesloos, wegens de voedingstoffen, maar wel meer plantaardige voeding dus ook vleesvervangers. 

Conserveringslandbouw

flat,550x550,075,f.jpg

Dit soort landbouw zou de tegenhanger zijn van ' uitputtingslandbouw ' en is een methode welke door de Leuvenaar Bram Govaerts wordt gepromoot in Mexico. 2 grote ' namen ' zoals Carlos Slim en Bill Gates willen daarin investeren omdat ze in de aanpak en de principes geloven. Een andere aanpak betekent een reëel gevaar voor miljoenen boeren. Enkele eenvoudige regels daarbij :

1. Ploeg niet.
2. Roteer je gewassen op het veld.
3. Laat de gewasresten achter op het veld, als voedsel voor het leven in de bodem.

De effecten zijn verbijsterend en daarom dat Bram zoveel succes heeft met zijn aanpak.

Bron : Knack dd 6 maart 2013

Hvandeker : ik denk dat deze logika niet alleen voor maïs en tarwe werken, maar voor vele - ook kleinschaliger - andere gewassen. De heren Carlos en Bill ' ruiken ' opportuniteiten. Nu nog de boeren overtuigen... 

06-03-13

Luc Bonte: de ommezwaai

luc bonte, arcelor mittal, vredeseilanden, staalbaas, voedselteams, ons economisch model,

Bron : DMorgen dd 27 febr 2013 ' Luc Bonte stapt over van  Arcelor Mittal naar Vredeseilanden. Staalbaas wordt Noord-Zuid activist.

Hvandeker : Wat mij opvalt in dit artikel is niet zozeer de ' move ' van de heer Bonte, zo zijn er meer die op een bepaald moment in hun ( professionele ) leven iets anders en beters willen, is vooral het volgende :

1. Motivatie : ' Ik wil meewerken aan een betere wereld, ik ben al van jongsaf aan  bezig met thema's als duurzaamheid en rechtvaardigheid. Ik ben ook een tijdje verantwoordelijk geweest voor milieu en welzijn op de werkvloer. Ik ben ook gecharmeerd door de filosofie van Vredeseilanden : boeren moeten zichzelf beter organiseren om een betere, rechtvaardiger prijs te bedingen.

2. Vredeseilanden stonden mee aan de wieg van de ' voedselteams ' in Vlaanderen ! Ze werken ook samen met grote organisaties zoals Colruyt en Ikea in een poging het gedrag van de consumenten aan te passen en anders met voedsel om te gaan.

3. Ons economisch model ligt op apegapen, grondstoffen geraken stilaan op. Daarom hebben we een  nieuwe dynamiek nodig, voor een betere samenleving. We weten en beseffen dat er een milieuprobleem is, nu moeten we er ook iets aan doen.

4. Er bestaat nog heel wat onbegrip tussen de wereld van de bedrijven en die van NGO's. Beiden bekijken mekaar te afwachtend en zelfs te scheef, terwijl bedrijven heel wat positieve acties doen voor het milieu...  

Ik vind het knap dat deze man verandert, met een flink gereduceerd loon, om te werken aan iets zinvol. Afwachten wat dat oplevert voor onze samenleving...

05-03-13

Goedgekozen titels veelzeggend

brede Brusselse Ring, ecologisch autotuning, 3d-printer

Soms is er tijd tekort om een interessant artikel te analyseren en dan is een veelzeggende titel al een goed begin :

1. DMorgen dd 5 maart 2013 : Met brede Brusselse Ring staan we ook stil, zeggen verkeersspecialisten. En vermits het personenvervoer tegen 2030 met 20 % zal toenemen en het vrachtvervoer met maar liefst 68 % is er hoge nood aan goede oplossingen zoals proactief filemanagement, dynamisch verkeersmanagement, spitsstroken en variabele snelheidslimieten.

Hvandeker : Dit klinkt nogal specialistisch, wetenschappelijk en zelfs mogelijk.... maar de vrachtwagens stelselmatig vervangen door vervoer langs het water en via het spoor  en personenwagens vervangen door openbaar vervoer, telewerken, ed klinkt toch eerder voorkomen dan genezen, en dus eerder haalbaar dan al dat ' management '.

2. DMorgen dd 5 maart 2013 : Ecologisch autotuning lijkt nog zo'n wondermiddel om minder ( fossiele ) brandstoffen te verbruiken. Even laten chippen en tot 20 % minder verbruik, kostprijs 350 tot 1.000 Euro, terugverdientijd vanaf 40.000 tot 70.000 km.

Hvandeker : Electrische wagens , minder of niet rijden, openbaar vervoer zijn ook mogelijkheden. Soms minder duur, soms gewoon ' groener ' en minder vervuiling.

3.DMorgen dd 27 februari 2013 : 3D-printer breekt door. Nieuwe digitale revolutie hertekent en democratiseert fabricagemethodes. Op den duur kun je alles wat je in de Ikea koopt, thuis zelf uitprinten en maken.Materialise uit Leuven is daar bekend voor... Op thingiverse.com kun je ontwerpen downloaden. 

Hvandeker : Ik koop niets in de Ikea, maar thuis iets produceren lijkt me inderdaad vrij revolutionair, zonder transport en al dat gedoe. Dit soort printers kost nog maar 1.500 Euro, een bedrag waar je je normaliter iets kan  bij voorstellen, als hobbyist.  

Fastfood : vleesvervangers voor beginners

falafel.jpg

Bron : DMorgen dd 5 maart 2013

Falafel : van oorsprong Libanees vegetarisch gerecht bestaande uit gefrituurde balletjes van gestampte kikkererwten en/of tuinbonen. Wordt vooral gegeten in het Midden-Oosten maar is nu ook in Westerse shoarmazaken te vinden als vorm van fastfood.

Tofoe : Eiwitrijk sojaproduct afkomstig uit de Aziatische keuken. Heeft meestal een witte kleur en smaakt redelijk neutraal, waardoor het gemakkelijk smaken van andere ingrediënten opneemt. Daarom wordt het vaak gemarineerd en dan gebakken.

Seitan : Dit vezelrijke product is gemaakt van tarwe en bevat heel veel eiwitten. Het heeft een op vlees gelijkende structuur en een hartige smaak. In Japan wordt het al honderden jaren bereid.

Tempeh : Koek gemaakt op basis van sojabonen, afkomstig uit Indonesië. Het heeft een neutrale smaak, waardoor het smaken van andere ingrediënten goed opneemt. Tempeh is vetarm en volledig cholesterolvrij.

Quorn : Bestaat voor 45 % uit eiwitten en voor 13 % uit vet. Verder worden er vitaminen en mineralen aan toegevoegd. Als bindmiddel wordt het eiwit van kippeneieren gebruikt. Dit zorgde voor heel wat ophef in Engeland, waar Quorn vandaan komt. Pas toen vanaf 2004 alle Britse Quorn vrij van legbatterijeieren was, werd het product goedgekeurd door de Britse Vegetarian Society.

Hvandeker : Tijdens de dagen zonder vlees toch eens overwegen ? Minder, sommigen zeggen veel minder zelfs helemaal zonder vlees... lekker en redelijk betaalbaar. 

12:09 Gepost door hvandeker in Actualiteit, Algemeen, groene toepassingen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

27-02-13

Ons leefmilieu gaat van kwaad naar erger...

Berlaymont_building_a.jpg

En velen weten dat maar zijn of voelen zich onmachtig. Gewoon enkele algemeen aangenomen feiten op een rijtje, volgens een artikeltje in DMorgen dd 20 februari 2013, maar je kan dat overal lezen in media en literatuur en ook horen, als je dat wil...

1. Noordpoolijs smelt in sneltempo.
2. Wildstroperij in Afrika neemt toe.
3. Ongezonde chemicaliën.
4. Het gaat niet goed met onze lucht.
5. Afvalberg groeit.

Hvandeker : en zo kan je er nog vele andere, nieuwe of afgeleide opnoemen en als er al verweer is dan gaat het altijd over geld, economie, belangen, macht van een relatief klein groepje die hun hebzucht niet kunnen intomen. Er zijn gelukkig uitzonderingen, maar zij zijn in de minderheid. Er zijn mensen die tegen die trend ingaan, maar zij kunnen alleen iets realiseren op zeer kleine schaal.

Maar veel kleintjes maken ook één groot en daarom moeten we met velen blijven kloppen op die vele nagels die we toch nog altijd ter beschikking hebben. En vooral blijven druk leggen op de hebzuchtige jongens en meisjes, soms heeft dat toch een onverwacht gunstig effect. Wat we niet mogen doen is ermee stoppen : beter naïef dan passief, toch ?  

 

2013 is Europees Jaar van de lucht : hoe durven ze ?

chinapollutie.jpg

Ik vind de mileubijdragen van Chris Dutry in ' De Bond ' altijd erg lezenswaard en tot the point, zo ook zijn bijdrage deze keer op 22 februari met als titel ' Wereldgezondheidsorganisatie slaat alarm over de luchtvervuiling in Europa.

Net nu Europa 2013 als ' Jaar van de Lucht ' heeft uitgeroepen komen er zeer alarmerende berichten vanweg de W.G.O. die veel strengere normen hanteerd dan Europa, dat veel te laks is. Het gaat bv over de hoeveelheid ultra fijn stof, dat diep in de longen dringt en zelfs rechtstreeks in de bloedbaan terechtkomt. Longaandoeningen, dichtslibben van aders en ademhalingsproblemen bij kleine kinderen zijn daar het rechtstreeks gevolg van. 

Oorzaken zijn : smelten van metalen, uitstoot van dieselmotoren, steenkool- en olieaangedreven energiecentrales, verbranden van afval en houtkacheluitstoot. 

Niet alleen fijn stof, ook stkstofoxiden en ozon , veroorzaakt door transport, energieopwekking en landbouw doen hun duit in het zakje en zijn slecht voor de mens .

Tenslotte zijn hoge kwikconcentraties in de lucht een bron van vervuiling, afkomstig oa van verbranding van fossiele brandstoffen, in hoofdzaak steenkool. En dat kwik wordt ook omgezet in het water en aldus vlot opgenoen in de voedselketen via vis. Europese landen met veel visconsumptie zoals Spanje en Portugal zijn daar de eerste slachtoffers van.

Het kan natuurlijk nog altijd dramatischer en dan vooral in grote steden in Iran, Pakistan, India, China ( waar de grotere steden stikken in de smog) : Bejing smog vervangt al  lang de London smog  en in Teheran zijn er vorig jaar al meer dan 100 smogverlofdagen toegekend.

Hvandeker : Dan nog liever in Europa, maar het blijft toch cynisch dat de Europese commissie het jaar 2013 uitroept tot ' Europees Jaar van de Lucht '. En dat alleen maar omdat ze ' van plan zijn ' een herziening van de normen ( in de richting van die van de W.G.O ) na te streven. Enige bescheidenheid zou gepast zijn : eerst normen verbeteren, dan het effect ervan meten en pas dan een ' Jaar van de gezonde lucht ' declameren. 

26-02-13

Ruil uw kleren, kweek zelf uw tomaten en neem zo de strijdbijl op.

transitie in het westen, duurzaamheid, ecologische voetafdruk, neoliberale marktmechanisme, eigen mentaliteit, waalse politici, universiteit Gent, universiteit Mons, suv's, burgerinitiatieven, stadslandbouw, hoop op beterschap,

Een uitspraak van Rik Pinxten, in zijn nieuwe boek ' Kleine revoluties ', besproken in dMorgen van 26feb2013 door Sofie Mulders. Ik haal er , voor mij, de belangrijkste zinsneden uit:

1. We zouden het vooral moeten hebben over de transitie waar het Westen volop  in zit. Over het feit dat  Europa en de Verenigde Staten zwxaar boven hun stand leven en een enorme ecologische voetafdruk nalaten, terwijl er een miljard armen in de wereld zijn. Er is genoeg voedsel in de wereld, voor iedereen, maar het is niet juist verdeeld, of wordt verkwist. Hallucinant !

2. De invulling van het begrip cultuur houdt de echt belangrijke zaken van de agenda : dat we moeten gaan herverdelen, dat we op een andere manier moeten gaan produceren en dat we het dringend over de mensheid moeten gaan hebben in plaats van onze eigen achtertuin. In Vlaanderen zie ik dat nauwelijks gebeuren, tenzij in Gent. Een stad waar het begrip ' duurzaamheid ' geen hol begrip is, maar één van de kernwaarden van het bestuur. Ook Wallonië doet het beter op dat gebied. 

3. Denk globaal, handel lokaal : stel dat ik een terreinwagen koop in Vlaanderen. De impact van deze keuze verhoogt mijn ecologische voetafdruk en ik verhoop de armoede en het gebrek aan grondstoffen in de arme gebieden in de wereld. IK zal nog meer energie en natuurvoorraden gebruiken en ze HEN ontzeggen, terwijl ik bovendien op het moderne wegennet in dit deeltje van de wereld helemaal geen terreinwagen nodig heb.

4. Met de dominantie van het huidige neoliberale marktmechanisme, dat maatschappij, cultuur, opvoeding en onderwijs sterk beïnvloedt , zijn we niet alleen ons eigen stukje van de wereld , maar de hele aarde naar de verdoemenis aan het helpen. Helaas beseffen de meesten onder ons dat nog altijd niet.

5. Als wij door ons leefpatroon globaal enige impact willen hebben op ongelijke levenskansen, ecologische rampen , enz, dan moeten we eerst onze eigen mentaliteit en onze eigen praktijken in onze dagdagelijkse handelingen in vraag durven te stellen en te veranderen.

6. Sommige waalse politici hebben , in tegenstelling met  de meeste Vaamse, meer het grotere verhaal voor ogen, ze denken meer op langere termijn. Een enkel voorbeeld : aan de universiteit van Gent bestaat er een team geologen die puten boren in de aarde en daarop een geothermische centrale kunnen aansluiten die 20 tot 25r  jaar lang een hele wijk kan verwarmen. Nadeel voor milieu : nihil. Kostprijs 1 miljoen Euro, erg weinig dus. Die geologen gaan daarmee nar de Vlaamse regering met als resultaat : geen enkele reactie. Vervolgens gaan ze ermee nar de univ van Mons die hen vertellen dat ze er al mee bezig zijn daarmee te experimenteren.

7. Ter vergelijking :bij de sluiting van Opel Antwerpen wilde de Vlaamse regering daar SUV's laten produceren om de werkhelegenheid te behouden. Onbegrijpelijk vind ik dat want de goedkope petroleum is zo goed als op. Waarom was er geen eis naar het bouwen van milieuvriendelijke auto's, zodat er de volgende 20-30 jaar werk zou zijn ? De technologie en de mensen zijn voorhanden, alleen de politieke wil/mentaliteit niet.

8. De GEWONE burger kan in die ommekeer een belangrijke rol spelen. hij of zij kan de discussie opstarten, en bovendien voorbeelden aanreiken van goede praktijken.In mijn ogen zijn dat de nieuwe vormen van strijd. Het boeiende eraan is dat ze zich bevinden aan de and van de ' grote ' of officiële politiek:  in die zin hebben deze BURGERINITIATIEVEN geen  structureel veranderende invloed, maar spelen ze niettemin een fundamenteel corrigerende rol en helpen aldus een mentaliteitswijziging tot stand te brengen.

9. Leer mensen zelf voedsel kweken, bijvoorbeeld. stadslandbouw is ondertussen wel wat hip aa het worden, maar dat is ook dringend nodig. Waar gaan we ons voedsel halen, als de supermarkten het niet meer - oa wegens de steeds toenemende files ( hvandeker )- niet meet met steeds zwaardere vrachtwagens kunnen aanslepen ? Als mensen zelf ( een deel van ) de voedselproductie in handen gaan nemen, dan heeft dat effecten op transport en dus op energiebronnen en luchtvervuiling. En is men minder afhankelijk van fluctuaties op de markt. Het zorgt tegelijk voor tewerkstelling en de kwaliteit van het voedsel kan beter gecontroleerd worden.

10. Toch heb ik hoop op beterschap. Omdat ik geloof dat verandering van onderuit moet komen. En daar is momenteel van alle aan het broeien. Daar zitten ongetwijfeld minder goede dingen tussen, dat is altijd zo, maar je ziet bij de jonge generatie toch een perpectief dat verder reikt dan de morzel grond waarop zij wonen met daaraan gekoppeld een identiteit die ons in alles onderscheidt van de rest van de wereld. Dus ja, ik ben een optimist. Maar ik vrees wel dat we eerst nog door een hele slechte tijd zullen moeten.

Hvandeker : Een mooie opsomming van wat er fout gaat alsook een hoopvol perspectief. Dat laatste vind ik ook zeer belangrijk.  

15-02-13

Transitie Trends

overleven, geen dure kleren, eigen groentetuin, spaarzaamheid, verspilling, ruilen, zelf kleren maken, stadsimkers, volkstuintjes, repair café, 3d-printer, open software, cohousing, coworking, samenaankoop, voedseloverschotten, swapping, afdingen, pingelen, genoeg

Bron : DMorgen Magazine 02022013

Het wordt een ietwat ' droge ' opsomming , maar daarom niet minder sappig van inhoud.

1. Samen aan kostprijs met de beentjes onder tafel, met vrienden uit de onmiddellijke buurt, via een eenvoudige emailoproep.
2. Trachten te overleven, vooral door jongeren, met zo min mogelijk geld, is bijna een sport geworden.
3. Voor jonge moeders is het al lang geen taboe meer om je kindjes geen ( te ) dure kleren aan te doen.
4. Een eigen groentetuin of gesubsidieerde zonnepanelen is al lang geen schande meer.
5. Overdaad en verspilling zijn gewoon uit en soberheid en spaarzaamheid zijn in.
6. Niet kopen, maar ruilen.
7. Niet de modeboetieks afschuimen, maar zelf kleren maken.
8. Niet naar de supermarkt gaan voor groenten en kruiden, maar ze zelf telen in de directe omgeving.
9. Stadsimkers die op de daken honing kweken.
10. Volkstuintjes zijn terug van weg geweest en... hip.
11. Het Repair Café waar je ( bijna ) alles kan laten herstellen : kapotte stoelen, fietsen, truien, broodroosters of computers. Zowel vrijwillige deskundigen, gereedschap als materiaal zijn aanwezig. 
12. Een gloednieuwe 3D-printer voor eenvoudige voorwerpen zoals platenhoes, auto-onderdeel, scheidsrechtersfluitje... print het zelf. Je betaalt enkel de grondstof, geen transport- en productiekosten.
13. We gebruiken een auto als we hem nodig hebben maar worden geen eigenaar meer.
14. We delen een tuin of ( open ) software.
15. We overwegen cohousing ( samenhuizen ) of coworking ( samenwerken ).
16. Samenaankoop is steeds gemakkelijker.
17. We gebruiken oa Facebook om iets lokaal gedaan te krijgen, uitlenen of verhuren of informatie vergaren, soms zelfs met chatfunctie.
18. Je kookkunsten delen met mensen in je buurt : maak wat porties extra en deel aan kostprijs. Zo vermijden we dat overschotten in de vuilbak belanden.
19. Minder piekeren over Eurogeld, door te ruilen of een nietEuro munt te gebruiken ( Letsen ) 
20. Ruilen van ongedragen designerkleding van topkwaliteit ( swapping ).
21. Schoonmaken, zoals vroeger, met water en azijn is even goed en veel goedkoper.
22. Afdingen en pingelen is het proberen waard. 
23. Koop het Nederlands tijdschrift ' Genoeg '... onze Noorderburen zijn altijd het prototype van zuinigheid geweest. 

Hvandeker : zelfs als je slechts in enkele voorstellen ' brood ' ziet, dan kan je besparen. Dus toch eens grondig nalezen en desgevallend zelf mogelijkheden tot bezuinigen in deze moeilijke tijden bedenken ?  

09-02-13

De klimaatonvriendelijkheid van diesel : een roetzwart verhaal

maskermaske.jpg

Bron : DMorgen dd 23 jan 2013

Wanneer we diesel en hout verbranden worden er kleine zwarte deeltjes in de atmosfeer gepompt, met name roet of zwarte koolstof. Verbranden van bossen alsook de uitstoot van primitieve kookstellen en kerosinelampen maakt dit nog wat concreter alsook steenkoolverbranding en de uitstoot van schepen. In Europa, de VS en Latijns Amerika komt echter 70 % van de roet uit onze dieselmotoren. 

Koolstof is , na CO², de 2de grootste opwarmende factor in de atmosfeer. Ze absorberen de hitte van de zon alsook het licht en houden dat vast. Ze vormen wolken en verminderen de weerkaatsing van het zonlicht op de ijsvlaktes.  De opwarming van de aarde, door dit koolstofeffect, is 2 x hoger dan eerst geschat.Indirect zelfs 3 x.... door nieuwe berekeningen. Ook de interactie met bepaalde chemische stoffen, zoals sulfaten, worden nu eindelijk meegeteld. En het is juist de verbranding van de diesel die dit gecombineerd effect veroorzaakt.

Het beperken van het aantal dieselwagens blijkt een juiste maatregel om dat tegen te gaan, omwille van zijn onmiddellijk effect ( omdat roet slechts een tiental dagen in de atmosfeer blijft hangen). Het niet meer verbranden van hout en diesel zou de opwarming zeer snel met 0,5 graad verminderen. Daarover bestaat geen twijfel bij de onderzoekers.

Het grootste nadeel van deze uitstoot heeft met onze gezondheid te maken : de Wereldgezondheidsorganisatie classificeert dieseluitlaatgassen niet langer als ' mogelijk kankerverwekkend ' maar als ' kankerverwekkend '. Diesel klimaatvriendelijk noemen is dus een brug te ver. Zowel de klimaatopwarming als onze gezondheid zouden er direct profijt bij hebben, mochten we de verbranding van hout en diesel verminderen.

Hvandeker : Hoe krijg je deze ' ongemakkelijke waarheid ' verkocht aan mensen die hun wagen, benzine of diesel, dagelijks nodig hebben ? De electrische wagen ondersteunen met een premie om later minder gezondheidsuitgaven te hebben ?