Ik heb onlangs nog wat meningen gelezen over de huidige stand van zaken voor wat betreft ons aanvoelen over het functioneren van deze maatschappij, lokaal en veel verder , en ze waren in feite allemaal variaties op dezelfde melodie : zo kan het niet verder, er moet iets veranderen. Een zeer kleine bloemlezing in een notendop :

* Visie ACW 11/5 :Veel mensen zijn vandaag aan iets nieuws toe. Met name groei, maar dan niet in termen van meer groei, maar van anders en beter. ACW wil een debat over de kwaliteit van de groei. Een economie die mensen en natuur uitput is ook groei, maar geen kwalitatieve. Dit laatste komt er als je werk aansluit bij je talenten, je gezinsleven, je vrije tijd en je leeftijd. Men moet meer investeren in onderwijs, in hernieuwbare energie, in wetenschap, in sociale woningen of rusthuizen. Dan bestrijdt men ongelijkheid en onrechtvaardigheid. Kwalitatieve groei zet sociaal engagement tegenover individualisering in de samenleving.

Hvandeker : Dit klopt voor een groot stuk, alleen ben ik benieuwd via welke wegen het ACW deze doelen, deze veranderingen zal aanpakken.

* DM 14/5 De Spaanse indignados hebben heel wat voorstellen en één ervan is het introduceren van ' sociaal geld ', waarbij arbeid en diensten worden geruild tegen goederen en andere diensten. Een goed idee, zeker in tijden van werkloosheid en financiële crisis... Engelse les in ruil voor sinaasappelen, zo wordt het alternatief gevisualiseerd. Andere voorstellen zijn oa het beëindigen van de privileges van politici, maatregelen tegen de corruptie, verbeteren van de arbeidsomstandigheden, strakkere regelgeving voor banken en en financiële instellingen.

Hvandeker : In dat land maar ook in de rest van Europa zit heel wat tegen voor de meesten.  Het ruilen via een alternatief circuit is mogelijk maar zou niet beperkt mogen worden tot crisisperiodes. Dat zou veel meer als complementaire mogelijkheden moeten kunnen toegepast worden. Wij noemen dat ' letsen ', van Local Exchange Trading System.

* DM  3/5 Volkstuin als haard van verzet ( Jeroen Olyslaegers ). Stelt vast dat heel wat landgenoten veel plezier hebben aan hun volkstuin. Het kweken en distribueren van eigen groenten en fruit zit in de lift en hangt in de lucht. Het helpt ook de integratie tussen mensen van verschillende afkomst bevorderen. In de documentaire ' A Farm for the Future ' anticipeert een Britse boerin op het definitieve einde van de fossiele brandstoffen. Elke specialist terzake gewaagt van de grootste omwenteling sinds de industriële revolutie. Het wereldwijd gebruik van olie in de landbouw staat gelijk aan het werk van 22(!) miljard ( ! ) slaven, de klok rond. Landbouw is dus ooit zeer arbeidsintensief geweest, vandaag telt Groot Brittanië nog maar 150.000 boeren met een gemiddelde leeftijd van 60 jaar. Als je kijkt naar hoe landbouw vroeger bedreven werd, zie je hoe afhankelijk we zijn geworden van die fossiele brandstoffen. En is het ook te begrijpen dat mensen stilaan zoeken naar een eigen plek om voedsel te kweken. Een activiteit zoals het verzamelen van grote voorraden diverse zaden en deze te verspreiden door organische landbouw is daar het directe gevolg van. De Monsanto's van deze wereld zijn echter een taaie tegenstander die greep trachten te krijgen op de traditionele voedselvoorziening....monocultuur en GGO's, hun wapens.

Hvandeker : Mijn verstand zegt dat de waarheid ergens in het midden ligt, maar mijn gevoel neigt toch sterk over naar de volstuin , als haard van verzet. Als tegengewicht. De Transitiebeweging, hoe klein en bescheiden voorlopig nog, zit ook op dat spoor.

In de buurt van Almere heeft de Universiteit van Wageningen een project opgezet om oa de landbouw weer dichter bij de stad te brengen, zoals dat lang geleden ook was.

Deze voorlopig nog virtuele plek noemt men Agromere. Ga gerust eens langs

Het geeft een nieuwe kijk op de stedelijke ontwikkeling, stad en platteland lopen dus opnieuw in elkaar over. Het zou een innovatieve woon-, werk- en leefomgeving worden waarin landbouw en stad met elkaar verbonden zijn. Vooraleer deze wensen ook realiteit worden, zal met alle ' betrokkenen ' moeten overlegd worden....

Hvandeker : Fascinerend, wat mij betreft. Hopelijk wordt het een vorm van landbouw op mensenmaat, ook zoals vroeger maar aangepast aan de huidige tijd : kleinschaliger en verantwoord.

In Brasschaat werd een woonuitbreidingsgebied ( tijdelijk ) aangewend als bos van kort omloophout, bron voor biomassa voor energieproductie. Alle 3 tot 5 jaar wordt er ' geoogst' en opnieuw aangeplant. In het totaal zou er in die gemeente 6 hectare daarvoor gebruikt worden.

Hvandeker : Voor de periode dat er nog niet gebouwd wordt kan er, in tegenstelling tot nu waar gronden bv 20 jaar ' braak ' blijven liggen, nuttig gebruik van gemaakt worden. Er is winst voor de eigenaar maar ook voor het milieu. Mocht men dat meer en meer doen dan kan dat een enorm gunstig effect hebben voor de economie en de ecologie. Wilg en populier zijn toch ook mooie bomen ? Vandaag gebeurt er niets mee, een gemiste kans...   

Wat is klein nieuws, wat is groot nieuws ? Dat hangt in grote mate van jezelf af, hoe je tegenover een nieuwsbericht staat, wat je belangrijk vindt. Vandaar dat heel wat van wat ik belangrijk vind, niet door anderen gelezen wordt, wegens totaal onbelangrijk. Het zij zo...

1. DM 21 mrt 2012 : Vlaamse partijen geraken het ( eindelijk ) eens over meer klimaatambitie. Federaal, Wallonië en Brussel waren reeds zover om tegen 2020 de uitstoot van broeikasgassen met 30 % te verminderen. Meerderheid en oppositie, Vlaams Belang onthield zich, gaan akkoord met deze scherpere klimaatdoelstelling . Na 3 jaar dralen.... Een kleine revolutie zegt Mathias Bienstman van BBL.

Hvandeker : NVA en CD&V hebben 3 jaar getwijfeld over iets wat eigenlijk al jaren zonneklaar is. En nu het in praktijk zetten door alle regeringen in dit kleine landje...

2. DM 21 mrt 2012 : De Spaanse regering heeft aan Repsol toelating gegeven om naar oliebronnen te zoeken rond de Canarische eilanden. De regionale autoriteiten hebben zich verzet. De eerste bronnen werden reeds 11 jaar geleden ontdekt....

Hvandeker : 
Repsol gaat onderzoeken en als ze gevonden hebben wat ze hopen te vinden , nl olie ( geld ).
De Spaanse regering vindt dat nu goed : geld.
De regionale autoriteiten zijn tegen, want toeristen zouden niet meer of minder langskomen : geld.
Niet het klimaat, de mogelijke schade, het milieu staan hier voor alle actoren centraal. Wel de mogelijke financiële verliezen en het derven van inkomsten. En dat voor een schamele 100.000 vaten per dag, een heel kleine druppel op een hete plaat. Ook hier telt de bevolking niet meer mee.

3. DM 20 mrt 2012 : Vlaams minister president Kris Peeters verzet zich, in naam van ons land (!),  tegen een Europees voorstel om teruggooi van vis te verbieden door het inzetten van fijnere technieken. Tussen de 40 en 70 % (! ) van de vangst wordt dood teruggegooid. Dit verbod is een cruciale stap om de dramatische overbevissing in Europese wateren tegen te gaan. Gelukkig werd al wel besloten om het vissen in buitenlandse, niet Europese, wateren aan banden te leggen. Want dat veroorzaakte hongersnood en migratie zoals in Afrika. Berlangrijk, maar nog steeds niet aan de orde, is het feit dat de Europe vissersvloten veel te groot zijn ten opzichte van de aantallen aanwezige vis. Met illegale praktijken tot gevolg.

Hvandeker : Met duizenden vissersboten jagen op een beperkt contingent is om illegale praktijken vragen. Vissers moeten ook ' eten ' en ' hun kost verdienen '. Dat kan niet zoals ze nu bezig zijn. En wetende dat een miljard kg ongewenste ( maar eetbare ) bijvangst dood wordt teruggesmeten is een hallucinante vorm van voedselverspilling. En waarom verzet Kris Peeters zich als Vlaamse chef in naam van België ?

Meer dan de helft van het geproduceerde leer eindigt aan onze voeten. Toch vinden we maar weinig verantwoorde merken op de markt: de leersector gaat gebukt onder ontbossing, dierenmishandeling, slavernij en vervuiling. De meeste schoenenproducten hebben maar weinig controle over de volledige productieketen en het gehanteerde beleid wat betreft sociale omstandigheden, milieubewustzijn en dierenwelzijn. Toch zouden zij, in naam van de consument, hogere eisen moeten stellen aan de praktijken van hun leveranciers.

Lees meer in detail of bekijk de video.  

Bron : Test Aankoop 562  van maart 2012

Hvandeker : Zoals vroeger reeds gezegd, vind ik het knap dat Test-Aankoop ook dit soort wantoestanden onderzoekt en belicht.

Een website die ongeveer een goed jaar oud is en waar Subhankar Banerjee de vinger op vele ecologische wonden legt, zoals oa over het lobbywerk van Shell om in de Arctische oceanen alsnog naar olie te boren, hoe gevaarlijk ook voor mens en milieu : www.climatestorytellers.org en vele andere onwelriekende praktijken.  

Als je maar lang genoeg op de nagel blijft kloppen , bestaat de kans dat hij dieper gaat. Zoals nu met Apple dat, na toenemende druk van klanten en belangengroeperingen ( vakbonden, NGO's, ed) , toegeeft dat wat er in zijn Chinees toeleveringsfabriek Foxconn gebeurt, niet of toch niet helemaal door de beugel kan en kondigen zij een onderzoek aan. Waar gaat het over :  Het genaamde fabriek dat vele honderdduizenden personeelsleden telt produceert telefoons, computers, IPads en IPhones voor HP, Samsung, Motorola en vooral Apple. Kinderarbeid, 70-urige werkweken, werknemers die geen pauzes kregen en staande 10 uren aan een stuk presteerden. Een van de getuigen ter plaatse stelt het zo: Apple doet zijn best, maar veel van onze klanten zouden geschokt zijn als ze wisten waar hun Ipads en IPhones vandaan kwamen. En Apple laat dat toch bestaan ' omdat het systeem prima werkt voor hen'. Daarom wordt Apple nu opgeroepen om ethische telefoons te ( laten ) produceren via petities, georganiseerd door www.change.org . Steve Jobs vond dat allemaal best zo maar nu is er wisseling van de wacht aan de top en dat heeft zo zijn gevolgen. De nieuwe chefs vinden dat er iets moet gebeuren.

Bron : DM dd 16 februari 2012

Hvandeker : Gelukkig organiseren grote groepen mensen zich tegen zogenaamde onaantastbare multinationals. En ze blijven op de nagel kloppen met moderne middelen. Eindelijk heeft dat ook hier en daar resultaat want imagoschade kan dodelijk zijn, ook voor de groten.  

Steeds meer virtuele marktplaatsen zien het licht, omdat er blijkbaar nood aan is. Ladders, fietsen , spelconsoles, boeken,dvd's ruilen , het wordt ook collaboratieve ruilhandel genoemd, is niet meer het exclusieve terrein van een handvol idealisten. Auto's delen, een sofa bestellen om te overnachten zelfs geld lenen zonder bank behoren tot de mogelijkheden.

Ouderwetse businessmodellen worden definitief naar de prullenbak verwezen en maken een sprong naar een duurzamer systeem. Internet en sociale netwerken maken dit allemaal mogelijk de dag van vandaag. Volgens trendwatchers verdwijnt het ' ik ' en verschijnt het ' wij '. Zonder het te beseffen zoeken we oplossingen voor de economische, maatschappelijke en ecologische problemen van vandaag.

Ruil- en deelsites, nieuw en succesvol voor :
Parkeerplaatsen
Auto's
Woningen
Boeken, spelgoed, cd's en dvd's.
Kleding
Logies
Boormachines, ladders, gereedschappen
Tuinen
Fietsen
Muziek

Bron : Artikel in DM dd 14-02-12 ' Consudelen, wat van mij is , is van jou  : hoe samen consumeren onze toekomst gaat bepalen.

Hvandeker : Transitie Ekeren, een beweging die dit soort activiteiten wil promoten, is ook op die weg. Het kan een antwoord zijn en inspelen op wat er bij heel wat mensen begint te leven. Zoals mensen zoeken tuinen en tuinen zoeken mensen.    

Voedselteams, zelfpluktuinen en andere initiatieven die de keten producent>consument sterk verkorten zijn aan de orde van de dag, meer zelfs er zijn al wachtlijsten omdat er meer vraag is dan aanbod. Je hebt natuurlijk iemand nodig die zijn kost verdient met groenten te telen. En zij die er mee bezig zijn, tonen zich tevreden over dit systeem dat hen een zeker inkomen garandeert. Ook de consument heeft steeds minder vertrouwen in de voedingsindustrie wegens verhalen over dioxine, hormonen, verspilling. Niet altijd terecht maar niet altijd ten onrechte. Toch moet mij iets van het hart, namelijk het kosten - en opbrengstenplaatje. Reken even mee:

Een landbouwer uit Rillaar zegt dat hij maximum 60 cent ontvangt van de veiling voor een kilo biotomaten.
De consument betaalt ongeveer 2 Euro  en 30 cent in het grootwarenhuis.
Met dit systeem ontvang ik 1 Euro 80 voor diezelfde kilo...
Bron : DM van 3 februari 2012.

De boer ontvangt dus 3 x meer en de consument betaalt 50 cent minder.
Iedereen tevreden ? Zeker de boer en ook de consument.
Het grootwarenhuis uiteraard niet.

De vraag daarbij is :
1. Tussenpersonen verhogen de prijs bijna met factor 4. Hoe komt dat ?
2. Ook bij de boer betaalt m.i. de consument te veel, mogelijk veel te veel. Hoe komt dat ?  

Ik ben helemaal voor het systeem, maar het financiële plaatje klopt niet, zoals in dit artikel gebruikt....

DM 2-2-2012 Buzz tegen bijenmoord. Olyslaegers  graaft dieper.

Heel lang reeds is er ongerustheid over de dalende bijenpopulaties in ons land, de buurlanden en nog verder. Einstein zei ooit dat als de bijen sterven er nog weinig tijd overblijft voor de mens. En niet omwille van de honig...

Olyslaegers is wat dieper gaan graven en heeft de kat de bel aangebonden : Bayer zou verantwoordelijk zijn met een aantal van de produkten in hun portfolio : De pesticide Imidacloprid, in België verkocht als Confidor. De Nederlandse documentaire op Youtube ' Moord op de honingbij ' dient daarbij als achtergrond. De man kroop in de pen, gebruikte Facebook als doorgeefluik en kon in een mum van tijd een massa mensen mobiliseren.

Hvandeker :   Het moet nog aangetoond worden, dat wel, maar mocht dit waar zijn dan zijn de gevolgen niet te overzien. In Frankrijk is het product gelukkig al een tijdje verboden, in Nederland en België niet. Hallo Europa , wat doen we aan onze bijenvolkeren ? 

In de spiksplinternieuwe De Morgen van vandaag 24 januari 2012 ventileert Els De Pauw een mening, haar mening uiteraard en ze zit er redelijk dicht bij.

Met als grappige titel ' De tuinen volgen de trend der schaamheuvels , kaal is beter ' behandelt zij een niet zo grappig onderwerp om aan te tonen dat onze huidige levenloze straten van een nooit geziene zuurtegraad getuigen. Mensen lijken zich voor te bereiden op een bunkerleven, ver van de gezellige buurtfeestjes van weleer. Dat komt ook tot uiting bij de aanleg van de tuin, afgesloten met een kwaliteitsvolle draad en schuiftralies. Wat de tuinoppervlakte zelf betreft is het nog erger : het grasveld regeert, soms zelfs in kunststof ( weinig onderhoud ) en bomen zijn nog amper te vinden. Je vangt daar geen subsidies mee en het is nog eens lastig om levend groen te voeden en te verzorgen. En al die regels over de afstand van de boom tot de buur, lastig. Een potboom hier en daar, wat eenzame struiken en bloemen. En dat is het, de rest groeit ook veel te traag en daar heb ik nu niks aan.

Hvandeker : de trend om zich op te sluiten achter anonieme muren en de buitenomgeving steriel te houden is onmiskenbaar , maar er is gelukkig ook een grote groep mensen die het anders willen aanpakken.  

Wetende dat 1,5 miljoen Belgen armoede lijden stoot het fenomeen van de voedselverspilling mij nog steeds tegen de borst en vraag ik mij af of er geen ( begin van ) oplossingen zijn , voedselbanken niet te na gesproken. De reportage gisteren op Eén ' Koppen XL ' liet weer niets aan duidelijkheid over : voedsel wegwerpen , dus verspillen, is nog steeds aan de orde van de dag. Zoals steeds kan er tijdens de veel te korte zendtijd niet al te veel verteld en getoond worden maar uit al dat fragmentarische en anekdotische is toch wel iets op te pikken :

* Ergens in een Frans ' instituut ' ( school, universiteit ) werd voedsel verschaft tijdens de middag : in totaal ging het over 900 kg, waarvan 200 kg werd weggesmeten. Meer dan 20 % werd naar de vuilcontainers verwezen omdat de jongelui hun bord vol laden waarvan ze zeker waren lang niet alles tot zich te kunnen nemen. Als hen dan gevraagd werd naar het waarom, dan wisten ze echt niets zinnig te zeggen. Mentaliteit...

* Supermarkten organiseren vooraleer de winkel open gaat, een rondje wegwerpen van voedsel dat in een aantal gevallen nog 4 tot 5 dagen looptijd had tot de houdbaarheidsdatum. Erger nog, deze producten werden in een aantal gevallen overgoten met javel om ze niet langer consumeerbaar te houden ( Muffinman!). Procedures...

* Sommige winkels van een een keten hadden teveel besteld en normaliter zouden zij dat kunnen doorgeven aan een andere collega-winkel die mogelijk . Maar dat kost te veel. Geld... 

* Een fabrikant werpt containers meloenen weg omdat ze te klein zijn. Mensen verwachten een grote meloen voor 1 Euro, geen kleine. De smaak was daarbij geen element. Absurde kieskeurigheid van de consument...

* Iemand legde de vinger op de wonde door te zeggen dat ons voedselsysteem ziek is. Zowel fabrikanten, distributeurs en consumenten zijn daar samen voor verantwoordelijk. En er is nog geen begin van oplossing in het zicht. Voedselbanken verrichten goed werk maar zij zijn roepende in de woestijn. Lokaal voedsel zonder tussenstations is een andere voorlopig beperkte mogelijkheid.

Alarmberichten over de tanende bijenpopulatie hebben er blijkbaar voor gezorgd dat er werd gereageerd. Dat is te lezen in DM van 14/01/2012 waar geschreven staat dat het aantal imkers in België opnieuw met 15 % is toegenomen van 2010 naar 2011. En dat het vooral jongeren zijn die zorgen voor dat succes. Zij hebben wel een ander profiel dan hun oudere collega's. Deze laatsten zijn vooral geïnteresseerd in de honing, terwijl de jongeren eerder als imker beginnen uit idealisme, uit milieubewustzijn en niet voor de opbrengst in eerste instantie. De jongeren werken eerder kleinschalig, maar toch mag je de inspanning en de kost niet te veel onderschatten : een kast kost tussen de 60 en 110 Euro en aangepaste kledij enkele tientallen Euro's.

Geen reden toch om er niet mee te beginnen, wetende dat je, vanaf mei, enkele uren per week nodig hebt om enkele kasten te verzorgen.      

Soms lees je dingen die, alhoewel we dagelijks leren om niet alles klakkeloos aan te nemen, er lekker ingaan. Zo was er nog een stukje in WE Knack nr 1 waar een redelijk ideaal beeld werd opgehangen van een mogelijke toekomst. De genaamde Juliet Schor, vroeger professor economie, vandaag professor sociologie in de VS, die op 14 januari 2012om 19 uur  een lezing zal geven in verband met haar nieuwste boek over overvloed, voorspoed en welzijn in de Orangeri van de Botanique te Brussel ( meer info www.oikos.be ).  

Uit het interview haal ik volgende voor mij belangrijke fragmenten :

- De rijke aarde die we erfden geven we door aan onze kinderen en kleinkinderen als een uitgeperste citroen. Het feest is voorbij. Tenminste dat is het gevoel dat bij een grote groep mensen leeft. Maar zo hoeft het niet te zijn. Er zijn steeds meer mensen die zeggen dat het ook anders kan en anders moet : academici, opiniemakers, bedrijfsleiders en zelfs economen.

- Wat is leven in voorspoed : Steeds harder werken met steeds meer stress of meer tijd maken voor jezelf en je omgeving ? Je energie- en voedselvoorziening uitbesteden aan multinationals of zelf kunnen voorzien in ( delen van ) je behoeften ? Steeds meer consumeren of ons omringen met een beperkt aantal betekenisvolle producten en mensen ? Is onmiddellijk comfort belangrijk of streven we naar een gezonder milieu en meer levenskwaliteit ?

- De business as usual economie is ondertussen compleet disfunctioneel geworden, maar wat er in de plaats moet komen is nog enigszins onzeker. De toekomstige economische ontwikkelingen die oa een gevolg zijn van foute politieke keuzen uit het verleden zijn niet onvermijdelijk. Zeker in Europa waar vandaag een soberheidspolitiek gevoerd wordt als gevolg van het redden van de ' financiële instellingen ' waardoor de lasten van de crisis afgewenteld worden op de gewonen mensen en niet op de veroorzakers ervan. Landen en regeringen zijn in de greep van andere landen en regeringen, multinationals en grote financiële groepen.

- We moeten de productiviteitsgroei compenseren door minder te werken. Om de uitstoot te verminderen moeten we minder produceren, de groei doen verminderen of zelfs stoppen en dat doen we dus vooral door minder te werken. Globaal produceer je dezelfde hoeveelheden met minder werkuren ( productiviteitsgroei). Enkele procenten uitstoot per jaar minder betekent een significante vermindering in 20 jaar.  De extra vrije tijd kunnen mensen dan gebruiken voor eigen productie ( buiten de klassieke marktsystemen) of voor meer vrije tijd, meer sociale contacten, meer creativiteit ook. Mensen zullen blijer zijn en genieten van de autonomie die ze hebben en het voelt bovendien goed om een deel van de oplossing te zijn in plaats van een deel van het probleem.

- De bestaande systemen vertrekken vanuit een verkeerde economische basis want ze betalen niet voor de ware kosten die ze veroorzaken waardoor ze er productiever uitzien dan ze in werkelijkheid zijn. De klassieke grootschalige landbouw vervuilt, vernietigt de bodem en hebben een grote opbrengst maar op langere termijn, als het ecosysteem in elkaar klapt, ben je alles kwijt. Ook fossiele brandstoffen lijken nog goedkoop als je alle nadelige gevolgen van het gebruik ervann de milieukost,  niet in rekening brengt.  Grootschalig is dus niet goedkoper en zeker niet beter voor het milieu en dit tijdperk loopt stilaan op zijn einde.

- Groei komt steeds meer van redelijk kleine, innovatieve, bedrijven. Ze leggen het vuur aan de schenen van de grote jongers die vaal alleen overleven door de jonge en dynamische bedrijven gewoon over te kopen.   

- Ik heb de laatste jaren veel tijd doorgebracht in Duitsland : ik zag daar een hele boel innovaties, zoals veel kleinschalige organische voedselproductie, aanleg van publieke boomgaarden tot nieuwe vormen van wonen met veel minder milieu-impact.

- In de VS hadden veel mensen hun job verloren en dus trokken ze niet meer naar de supermarkt om dingen te kopen maar begonnen ze zelf met dingen te maken. Hoe langer die crisis duurt, hoe meer deze beweging zal doorzetten.

- We moeten ons verenigen en verandering eisen want onze regeringen zijn gegijzeld en gecorrumpeerd door financiële belangen die ons allen naar een doodlopende straat leiden.

Hvandeker : Gewoon interessante lektuur, voor mij toch. En heel dicht bij iets wat ze al jaren ' de omslag, de groene bigbang ' noemen. Ook nu lichtjes anders geformuleerd en benoemd maar in wezen hetzelfde : verandering , terechte verontwaardiging, etc. Er is hoop aan de ( verre ) horizon : de toekomst zal zuiniger, groener en properder zijn.

Meer info ? www.newdream.org en www.julietschor.org   

Een artikel in Weekend Knack nr 1 van 2012, met als titel ' Over 30 jaar zijn wolkenkrabbers ouderwets ' , een uitspraak van de Duitse architecte Anna Heringer , heeft mijn volle aandacht gekregen. Dat komt tot uiting in volgende opvallende uitspraken :

1. Binnenkort bouwen we alternatiever , liefst met lokale grondstoffen zoals leem, stro en hout.
2. Veel hedendaagse bouwprojecten houden nauwelijks rekening met de toekomstige gebruikers, de bewoners en de veranderingen in de leefgewoonten.
3. Architecten zouden een tijd op de bouwwerf moeten werken, liefst ook met hun handen.  
4. Ik denk dat het goed is dat Europa wat verarmt en versobert , op die manier worden mensen weer vindingrijker om te overleven.
5. We zij allemaal teveel consument, waardoor we de voeling met de productie zijn verloren.
6. We leven in een tijd dat we overspoeld worden met informatie, terwijl het vakmanschap bijna volledig is teloorgegaan en ook niet of nauwelijks wordt gewaardeerd.
7. Onlangs reed ik in Brussel met een elektrische fiets. De mensen applaudisseerden... als je vroeger met een Porsche door de straat scheurde keek iedereen met bewondering en nu kijken ze boos en roepen wauw naar een elektrische fiets. Het beweegt stilaan tussen de oren...
8. Ik denk dat er een maatschappelijke evolutie aan de gang is : mijn vader, een landschapsarchitect, is  nu volledig overgeschakeld op het kweken van groenten.

Hvandeker : Transitie richt zich ook op hoe en waar mensen in de toekomst willen leven en dus willen wonen. En sommige architecten houden voeling met die realiteit.

Hvandeker : Gezond leven ,dat is wat ik eenieder wens voor dit nieuwe jaar. Omdat iedereen ook gezond verstand heeft maar niet altijd gebruikt. Ik ook niet, dus ga ik er extra op letten. Zo moeilijk kan dat toch niet zijn : minder auto rijden, minder vlees eten, minder afjagen, minder laten opjagen, dit blad zou snel gevuld zijn maar beter is het om zelf creatief te zijn en het eigen gezond verstand te gebruiken....  En dat men niet afkomt met het argument dat gezond leven ook saai is. Succes alleszins en tot weldra. Al goede ideeën en nieuwe voornemens ? Deel ze hier aub.

Politiek kan ook plezant zijn : Joke Schauvliege, die Durban maar niks vond, heeft haar arendsoog op belangrijker zaken gericht. Naar het schijnt zou ze de jacht willen openen op houtstoven en dan vooral tijdens perioden van smog. Stoven en dus ook houtstoven branden alleen als het koud is en als er dan ook nog smog is en je stoof is niet het enige verwarmingselement, dan kan je bezoek krijgen van de milieupolitie of alleszins een ambtenaar die van geurwanten weet.

Joke is zinnens om daar zwaar op in te zetten, maar het zal niet van een leien dakje lopen want er zijn ondertussen ' mobiele meetplatformen beschikbaar die in staat zijn om de zogenaamde black-carbon fracties te registreren '.Maar...

1. De apparatuur is nog in volle ontwikkeling en kan nog niet het onderscheid maken tussen verbranding van pakweg hout of diesel. Want als je in een woonwijk rondrijdt zonder verkeer kun je wel afleiden dat het om een kachel gaat of een ander type verbrandingsoven.
2. Vito, het Vlaams Instituut voor Technologisch Onderzoek, die twee van die dingen in elkaar hebben geknutseld moeten ze dan nog eens monteren op een fiets (!) of een auto (! hvandeker : liefst geen diesel, zie puntje 1).
3. Ook zijn deze dingen nog bijzonder duur, eigenlijk te duur voor gemeenten en andere overheden om ze regelmatig in te zetten.
4. Daarom zal er meer gebruik gemaakt worden van snuffelaars van het snuffelteam : lokale agenten of milieuambtenaren met een constant reukvermogen van minstens 3 dagen. Maar volgens goed ingelichte bron focussen deze neuzen vooral op industriegeuren.

Hvandeker : Mocht het 1 april zijn dan zou ik het nog begrijpen. Maar de minister wil dus alleen des winters de jacht openen met apparaten die nog niet kunnen wat ze zouden moeten kunnen, welgeteld 2 prototypen zijn beschikbaar maar superduur, gemonteerd op een fiets of op een auto, in een wijk zonder verkeer en hopelijk veel stoven die samen met andere verwarmingselementen branden.  En als dat niet realiseerbaar is dan stuurt ze , via meewerkende gemeentebesturen, kenners met een erg ontwikkeld reukorgaan op pad, met de fiets want in de auto ruik je niets. 

En dat durven ze in een Vlaamse krant zetten ( DM 20-12-11) en voor die krant moet zelfs betaald worden. Alle dagen 1 april. Als ik Joke was, zou ik dit soort berichten verbieden en me op belangrijker zaken richten. Maar misschien heeft ze daar de neus niet voor. Houtstovers, jullie hebben nog even de tijd...
  

Een bijzonder interessant artikel in de Knack van 30 november 2011 draagt de veelzeggende titel : ' Kennis is geen monopolie van academici of politici '. Het is een interview met de Antwerpse gouverneur Cathy Berx naar aanleiding van de resultaten van de streefbeeldstudie van de R11bis. Enkele uitspraken gaan voorzichtig in de richting van wat ik nieuwe inzichten inzake meer democratische besluitvorming zou willen noemen. Ik haal deze aan welke ( voor mij ) stilaan in die richting evolueren en maatregelen voorzien die veralgemeend zouden moeten toegepast worden bij openbare aanbestedingen, omdat ze het gezond verstand ( ' Kennis is geen monopolie van academici en/of politici ' ) een kans geven.  

* Voor het eerst werd een tunnel van 8 km uitgewerkt in samenspraak met de bevolking.

* Een streefbeeldsituatie beschrijft een situatie zoals men ze idealiter hoopt te bereiken.

* Wat is de rechtsbescherming van de burger tegenover de overheid ?

* Hoe kunnen strategische infrastructuurwerken sneller worden gerealiseerd ?

* Er moet meer geïnvesteerd worden in de voorfase van een project. Als daar een maatschappelijke consensus of minstens wederzijds begrip ontstaat, is het gemakkelijker om samen na te denken over oplossingen. Het risico op vertragingen bij de uitvoering wordt dan kleiner.

* We zijn aan dit participatieproces begonnen vanuit de aanname dat kennis geen monopolie is van academici of politici en alles gebeurde op vrijwillige basis. Wel is het zo dat de deelnemers veelal vanuit hun eigen belangen vertrekken, terwijl we ook naar het algemeen belang moeten zien. Dat botst meestal...

* De inbreng in de klankbordgroepen beschouwen we als suggesties . Kennis en inzicht verwerven en maximaal rekening houden met de belangen van zoveel mogelijk partners is daarbij het uitgangspunt.

* We hadden op macroniveau wel zicht op een aantal cijfermatige fundamenten van de R11bis, maar misten wel cruciale details : hoeveel verkeer wordt er van het onderliggend verkeersnet gehaald, wat is de verdeling tussen bestemmings- en doorgaand verkeer, wat is het effect op de omliggende wegen ?

* Het heeft een vol jaar geduurd om het streefbeeld op te maken, maar het wordt breder gedragen. Nu is het terug aan de bevoegde vlaamse minister ( Crevits ) om de procedure verder te zetten , met name het MER-rapport waar ook alternatieven worden onderzocht.

* EEN OVERHEID DIE BIJ GROTE INFRASTRUCTUURWERKEN DE BURGER NIET BETREKT, HAALT DE EINDSTREEP NIET MEER.

* Uiteindelijk beslist de democratisch gelegimiteerde overheid in functie van wat zij noodzakelijk vindt in het algemeen belang.

* In Baden Württemberg is er een minister voor participatie. In Duitsland kent men het instrument van een publiek debat over pro's en contra's, wat interessant is omdat tegenstanders van projecten meer participeren dan voorstanders.

* PARTICIPATIE ORGANISEREN VEREIST DE JUISTE CRITERIA. KOSTEN, PROJECTGEBIED EN MAATSCHAPPELIJKE IMPACT SPELEN DAARBIJ EEN GROTE ROL.

Hvandeker : Ik vind het zinvol een aantal argumenten op een rijtje te zien, maar vraag me af hoe de overheid beslist ' in functie van wat zij noodzakelijk vindt in het algemeen belang ' . Hoe bepaalt en beoordeelt de overheid het algemeen belang ? Wat is bv het algemeen belang bij de plannen rond de R11bis ( sommigen zeggen nu reeds de R11mis ) ? Beslist men soms niet omdat men moet beslissen ? Hoedanook , door burgers eerlijk en vroeg genoeg te betrekken, heeft men toch al zicht op het draagvlak via ( de vertegenwoordigers van ) de omwonenden. Als de overheid mee wil zoeken naar aanvaardbare methoden van vertegenwoordiging...  

Bron : Artikel ' Hennep maakt gezonder ' in Koop Zo ( van de Gezinsbond ) door Chris Dutry...

is een waardevol, kort maar veelzeggend werkstukje. Het gaat hier uiteraard niet over drugplantversie maar wel over familie hiervan met erg gezonde eigenschappen. Hennepzaad en hennepolie zijn ingrediënten van allerlei hoogwaardige voedingsproducten.

Hennepzaad bestaat uit volwaardige proteïnen, onverzadigde vetzuren en licht verteerbare vezels. Ze kunnen getoast en gezouten worden of gemalen tot bloem voor de aanmaak van hennepkoekjes of hennepburgers.
Ook olijfgroene hennepolie bestaat uit de goede verhouding van 3 op 1 ,omega6 en omega3 vetzuren, voldoende antioxidanten en mineralen en wordt daarom meestal gebruikt als smaakversterker in veel gerechten.

Hvandeker : Er is geen enkele reden om deze plant niet onder de aandacht te krijgen, meer zelfs : steeds meer landbouwers ontdekken dat hennep een interessante wisselteelt is.

Meer weten ?
www.hempoilcan.com
www.wervel.be/hennep

1. In de krant DM van 22/11/11 stond dit berichtje dat 100 woorden (!) in 4 zinnen (!) bevatte : In 2010 was er een record aan broeikasgassen in de atmosfeer.

Hvandeker : Dit lijkt nog amper nieuwswaarde te hebben vandaag. Vreemd en vooral beangstigend.

2. In dezelfde krant op dezelfde dag stond dat de Vlaamse lucht naar verwachting altijd maar smeriger wordt : fijn stof zorgt ervoor dat als je naast de snelweg woont even ongezond is dan 17 sigaretten roken per dag. Kinderen naast de snelweg roken dus al flink mee. Hoe meer economische activiteit, industrie en vervoer hoe meer medische risico's zoals verminderde longfunctie, COPD, toenemende klachten aan de luchtwegen, hart- en vaatziekten.

Hvandeker : Vlaanderen, logistieke draaischijf van Europa ? Waarom wil men in Antwerpen het doorgaand verkeer rond de stad ? Wat is de maatschappelijke kost voor Vlaanderen ? Lager dan de opbrengsten, dan doen we toch gewoon verder . Het is duidelijk dat er nog steeds geen draagvlak in Vlaanderen is om, zoals in andere landen, de nefaste effecten van deze vervuiling aan banden te leggen.   

3. Een jaar na de vorige overstromingen van november 2010, werd gisteren op TV teruggekeken naar de oorzaken ervan en volgens de reportagemakers is het nu voor eenieder duidelijk wat de belangrijkste oorzaken waren maar dat niemand de verantwoordelijkheid voor het foutlopen wil opnemen : de pot verwijt de ketel. Veranderingen werden na 1 jaar nauwelijks opgemerkt. Als er niets gebeurt stijgen de kansen dat zich nieuwe overstromingen voordoen op bepaalde plaatsen met 20 %. Anderen nemen het cijfer 30-60 % in de mond.

Hvandeker : Flauwe regelgeving op gebied van ruimtelijke ordening ( met weinig sluitende regels en dus controle ) zorgt ervoor dat de situatie niet ten gronde wordt aangepakt en dat er nog steeds 1000 interpretaties mogelijk zijn, met alle gevolgen van dien. Wat we zelf doen , doen we beter ?

4. Visie 18/11/2011 : Je moet de wereld niet willen redden, je kan beter anders naar de wereld leren kijken. Dat is de mening van Rudy Dhont, duurzaamheidsonderzoeker en docent bedrijfsethiek aan de KHLeuven. En dit door het versterken van de veerkracht. De veerkracht stelt de mens, de natuur, de bedrijven en de maatschappij in staat om schokken te boven te komen, je aan te passen en zo nodig te veranderen.

Hvandeker : Er is niets mis mee dat je de wereld een heel klein beetje wil veranderen, maar veerkracht helpt je daarbij een handje. Een en/en verhaal eerder....

5. Stellingen in datzelfde artikel : Verder groeien is ecologische  horror, niet verder groeien is sociale horror. En ook : We zouden het sturende principe van ' geld ' kunnen vervangen door ' rijkdom ' aan talent, water, lucht, cultuur, buren en je sociale netwerken.

Hvandeker : Niet gemakkelijk.   

Hvandeker :

Bron : MO november 2011

Stilaan komt men er achter dat ' grote ' klimaatakkoorden , tussen alle wereldspelers ( groot en klein ) , niet snel mogelijk zullen zijn. Meestal liggen geopolitieke redenen aan de basis van de aarzeling, de weigering, de impasse. En dus zal er op beperktere schaal en daarom niet minder effectief iets moeten gebeuren. Van onderuit, land per land, bewonersgroepen, individuen... Een bloemlezing van mogelijkheden, opportuniteiten, realisaties onderweg of gepland.

1. Zuid-Korea : Het groene groeiplan. Investeringen in O&O van batterijen, elektrische wagens en hernieuwbare energie. Ondersteunen van andere landen die dezelfde weg willen inslaan.
2. China, de grootste CO2-uitstoter, heeft een 5jarenplan om zowel energie te besparen als om hernieuwbare energie ( wind, zon, biomassa en geothermiek) te promoten.
3. Japen, met dank aan Fukushima, voert een doorgedreven klimaatbeleid, mikt op 20 % energiebesparing bij verkeer, industrie en particulieren.
4. India beloofde in Kopenhagen om zijn uitstoot tegen 2020 met 20 tot 25 % te verminderen tov business as usual. Volgens de laatste rapporten zijn de zwaar vervuilende sectoren, energie, staal, aluminium, cement, papier en kunstmest goed op weg. Maar het blijven ' laag hangende vruchten ' en ze willen/moeten verder gaan. India wil, onder druk van de honderden miljoenen armen, een weg vinden om zich verder te ontwikkelen zonder de impact op het klimaat te vergroten. Deze mensen eisen de afvoering van mijnbouwprojecten, bemoeilijken olieconcessies, bestrijden ontbossing en houden grote infrastructuurwerken tegen omwillen van hun milieu-impact en omdat hun overleven wordt bedreigd.
5. Latijns-Amerika REDD de bossen. Ze willen de uitstoot terugdringen door de ontbossing tegen te gaan( met 70 % tegen 2020)  en het bosherstel te stimuleren. Costa Rica wil tegen 2021 klimaatneutraal zijn bv. Ook Cuba is goed bezig met energiebesparing en hernieuwbare energie.
6. Afrika zet in op slimme landbouw en wil een klimaatbestendig landbouwmodel ontwikkelen en implementeren, met de hulp van financiële instellingen en rijkere landen.
7. Ontwikkelingslanden, niet alleen BRIC maar ook Zuid-Afrika en zelfs de minst ontwikkelde,  engageren zich meer dan de traditionele rijkere landen.  
8. Duitsland, Europese koploper, wil dus ( veel) verder gaan dan de EU in zijn geheel. Zelfs met een uitdoofbeleid voor de kernenergie .
9. Transitiebeweging in Europa en ( veel ) verder wil het verborgen potentieel mobiliseren en een buffer vormen tegen de klimaat- en oliecrisis.   
10. Steden maken het verschil. Meer dan 50 % van de wereldbevolking woont in de stad en tegen 2050 zal dat 80 % zijn. Het Internationale Netwerk van Lokale Groene Initiatieven ( Iclei) met 1.220 aangesloten steden vindt dat steden het verschil kunnen en moeten maken. Steden willen tegen 2020 zowat 35 tot 40 % minder uitstoten. Europese Groene Hoofdstad voor een jaar is daar een uiting van.  

Hvandeker : Blijkbaar zijn velen ervan overtuigd dat we op een punt gekomen dat we niet meer naar elkaar moeten kijken, maar effectief de handen uit de mouwen steken. Het is geen kwestie meer van kiezen, het is van moeten. Dat de opwarming er komt, is zeker. De vraag is : hoeveel en tegen wanneer ? Het voorzichtigheidsprincipe kan nooit ver weg zijn in deze discussie... 

Bron : De Bond 7 oktober 2011, artikel van Chris Dutry : ' Een omstreden energiebron.

Schaliegas, shalegas ( Engels ) is een gas dat zich bevindt onder de grond, tussen lagen harde leisteen. Niet alleen in de VS ( 7625 m³) maar ook in Europa zijn er enorme voorraden aanwezig : 5300 m³ in Polen, 5600 m³ in Engeland, 2430 m³ in Frankrijk...genoeg om 50 tot 100 jaar voort te kunnen.

Om het te winnen is een combinatie van 2 technieken nodig : hydraulische fracturatie samen met horizontale boringen in de leisteenlaag. De vloeistof om dat te bewerkstelligen is samengesteld voor 99 % uit zand en massa's water alsook voor 1 % uit pure chemie. Na de behandeling die 3 weken duurt en ongeveer 3,5 miljoen Euro kost komt er water naar boven dat zout is, licht radioactief en arseen, benzeen en kwik bevat. En moeilijk te zuiveren valt...

Het resultaat van deze operatie is methaangas, dat onverbrand 20 x sterker is dan CO², gemakkelijker bij het proces kan ' verloren ' worden. Kortom de klimaatvriendelijkheid van dit proces is erg onzeker. Zo onzeker dat er een moratorium kwam in Philadelphia, alsook in Quebec. In Frankrijk is er nu reeds een totaalverbod op schaliegasontginning.

Steeds meer wordt duidelijk hoe energiewinning en waterbeheer met elkaar verweven zijn, een aspect dat al te lang onopgemerkt is gebleven.

Hvandeker : Steeds weer vind ik dat Chris Dutry in De Bond verschrikkelijk interessante artikelen over milieu, energie, klimaat en dergelijke schrijft.

Ook in dit geval moet de schaliegasontginning verboden worden wegens veel te schadelijk voor het milieu, in afwachting dat er veel meer zekerheid is dat alles als veilig wordt bevonden. En dan nog : er zijn alternatieven genoeg en laat klimaatvijandige materialen zitten waar ze zitten, in de grond.

1.DM 5/10/11 : Europese Unie zegt neen tegen vervuilende teerzandolie. Omdat de als milieuvriendelijke alternatieve aangekondigde energiebron in feite vervuilend is. Canada en de VS lobbyden vergeefs maar de vervuilingswaarde van teerzandolie bleek uiteindelijk veel te hoog. Het winnen ervan vervuilt de rivieren, pompt giftige stoffen en co² in de lucht en maat van bossen vervuild en dor land. 
Hvandeker : Oef, maar we weten dat lobbymachines nooit stil vallen.

2. DM 4/10/11: De VN denken eraan om naast genocide ook ecocide te bestraffen als internationale misdaad. Er was een testproces in London waarin 2 oliebaronnen veroordeeld werden voor de vernietiging van het milieu en de natuur door het winnen van teerzandolie in Canada en het vervuilen in de Golf van Mexico. Ecocide wordt dan gedefinieerd als ' de uitgebreide schade aan of vernietiging of verlies van ecosystemen in een bepaald gebied , door menselijke activiteit of andere oorzaken met een dusdanige reikwijdte dat het vreedzame gebruik van het gebied door de inwoners flink is verminderd '. Beslissing om ecocide te erkennen als internationale misdaad wordt verwacht in 2012.
Hvandeker : Een extra juridische mogelijkheid op hoog niveau van het principe dat de vervuilers moeten boeten en betalen. Maar ook sensibilizering en de druk van de klanten om ' proper ' bezig te zijn, zijn mogelijkheden die erg belangrijk zijn en blijven.

3. DM 5/10/11: Elektrowinkels in Europa moeten oude elektro ( e-waste ) terugnemen, ook al doet de klant geen nieuwe aankoop. Dat staat in de nieuwe Europese richtlijnen om te voorkomen dat dit afval op een lokale of een buitenlandse , meestal in een ontwikkelingsland ) vuilnisbelt terechtkomt wat een snel groeiende vorm van misdaad in Europa aan het worden is.
Hvandeker : Regelgeving is dringend, maar zonder controle nutteloos en niet effectief.

4. DM 3/10/11 : Binnen een jaar moeten 3.000 electrische huurauto's beschikbaar zijn op 1.000 halteplaatsen in Parijs.  Investering 1,5 miljard Euro's, een max km/uur van 130 en een radius van 250 km met als laadtijd 4 uur. De wagens hebben autoradio en GPS, alsook een systeem die vrije ' haltes ' aangeeft en reserveerbaar maken.
Hvandeker : Alle baten helpen een beetje.

5. DM 4/10/11 : Denemarken voert een ' vettaks ' in en maakt ongezonde producten duurder. Die taks zou kunnen dienen om gezond voedsel goedkoper te maken zodat de taks niet kan gezien worden als vulling van de staatskas maar een middel om te sturen. Nederland overweegt dan weer een ' vleestaks ' in te voeren. Ook hier is het de bedoeling om aan mensen te vertellen dat de consumptie van vlees het milieu belast.
Hvandeker : ik zie in dit soort maatregelen geen enkel probleem, integendeel.   

Bron : Weekend Knack over Wonen, 28 september 2011

Wetende dat een ideaal iets is om na te streven, maar in wezen in zijn volledigheid onbereikbaar is, kan het toch wel nuttig zijn om te weten wat de doorsnee Vlaming een ' ideale leefomgeving ' vindt. Resultaten van een recente enquête uitgevoerd in opdracht van minister Muyters, ter voorbereiding van een nieuw beleidsontwerp ruimte.

1. Beter openbaar vervoer en autoluwe binnensteden.

2. Terugdringen van het autoverkeer door te zorgen van meer ' nabijheid ', waarbij de afstand tussen werken, wonen en winkels kleiner wordt.

3. Betaalbaar wonen is belangrijk alsook het groene karakter van de leefomgeving.

4. Mede zorg dragen voor het behoud van open ruimte, niet alleen in de stad maar ook op het platteland, door efficiënter en creatiever om te gaan met de beperkte ruimte die we in Vlaanderen hebben.

5. We benadrukken het belang van ruimte voor water, we willen geen bouwvergunningen meer in potentieel overstromingsgebied  en groene energie.

Meer info op : www.beleidsplanruimte.be voor het volledige rapport ( zou moeten beschikbaar zijn einde september)

Hvandeker : hopelijk leest minister Muyters zelf de resultaten van deze enquête en houdt er, als politicus van de 21ste eeuw, echt rekening mee. In afwachting kunnen we een en ander zelf in het oog houden, druk zetten en zelf, lokaal, vele kleinschalige dingen proberen aan te pakken. We mogen niet alles verwachten van  ' de politiek ' en zeker niet als ze beginnen te rekenen... verkiezingen, stemmen, budgetten, overschotten en vooral tekorten. 

Er is niet altijd veel nieuw nieuws onder de zon, maar soms worden er dingen opnieuw en zo mooi geformuleerd dat ze voor mij nog wat duidelijker worden. En dat heeft soms vooral te maken met de auteur ... Enkele voorbeelden.
 

1. Bron : Knack weekend special, dag van de Architectuur op zondag 9.10.11
www.dagvandearchitectuur.be

a. De stad is de meest duurzame vorm van samenleven, zegt Antwerps stadsbouwmeester Kristiaan Borrel.
- We zitten momenteel, door regelgeving, subsidies en fiscale mechanismen, in een situatie waarbij men de bouw van een passiefhuis - villa aan de rand van de stad ( met 2 auto's voor de deur die dagelijks moeten uitrukken om op het werk te geraken ) - naar energieverbruik beter beloond dan bv het vernieuwen van een gewoon rijhuis in Borgerhout waarbij heel de week de auto niet wordt gebruikt.
- Er duiken meer en meer particuliere initiatieven op waarbij oude fabriekspanden, grote herenhuizen en binnengebieden, worden omgevormd tot collectieve woonfaciliteiten. De moderne Antwerpenaar wil weg van het ' huisje, tuintje in de stad ' idee.
- Participatie is meer dan communicatie. Ik pleit voor nog meer inspraak, maar op een vroeger moment. Er moet van bij het voortraject, dus nog voor er ook maar iets op papier staat, naar de mening van de toekomstige gebruikers gevraagd worden.

b. Participatie : architectuur met iedereen, Kristiaan Borrel.
- De participatiegedachte staat voor het inzetten van de directe en indirecte gebruikers om een actieve rol te spelen in het ontwerpproces.  Zo krijgt de bevolking , de toekomstige gebruikers, meer inspraak in het stedebouwkundige beleid van haar stad of gemeente. Dikwijls wordt bij die laatste vorm van participatie gewerkt met zogenaamde projectgroepen. Deze bestaan uit vertegenwoordigers van verschillende openbare sectoren, die elk de belangen van hun domein zullen verdedigen. Een goed voorbeeld was Park Spoor Noord waar heel regelmatig inspraak van de omwonenden werd gevraagd.
- Als voorbeeld van indirecte gebruikers zijn er de geplande ontwikkelingen aan de Scheldekaaien, waar de enquête ook door zeer veel niet-Antwerpenaren werd ingevuld.

c. Studentenstad 2.0, Kristine Verachtert, hoofd Ruimtelijke Planning van de stad Leuven.
- De tijd van open en halfopen bebouwingen is voorgoed voorbij. We moeten gaan naar compacte woonvormen die aan de behoeften van verschillende doelgroepen voldoen, zonder dat we hierbij iedereen een kavel met vrijstaande bebouwing kunnen bieden.
- De ontwikkelaars en architecten gaan extreem ver in zuinig energieverbruik. Voor het project Tweewaters gaat men zoeken naar eigen energieproductie en daarbij denkt men oa aan warmtekrachtkoppeling die niet alleen voor de site zelf maar ook voor de aangrenzende wijken zal kunnen dienen.
- De vraag naar kleine woonunits ligt zeer hoog, ook omwille van de groeiende populatie aan studenten en andere alleenstaanden.
- Om de groei aan alleenstaande jongeren en medioren op te vangen is het nodig om, zonder te knagen aan de prachtige landschappen die onze stad omgeven, nog meer de kaart van de inbreiding te trekken.

d. Gezocht, trendbreuk voor collectief wonen, Christophe Grafe, directeur Vlaams Architectuurinstituut.
- Groepswoningbouw wint aan belang, mede door veranderende gezinssituaties en vooral door de steeds duurdere grondprijzen.
- Bij collectief wonen wordt er nog teveel gefocust op de objecten zelf en te weinig op de woonomgeving. Teveel op typologie en teweinig op planologie.
- Het Zuid-Europese model, waar de middenklasse gewend is te wonen in stadsappartementen met vaak mooi vormgegeven buitenruimten en waar collectieve ruimten , zoals een gedeelde daktuin, deel uitmaken van het wonen.   

Er zijn soms heel wat paralellen te trekken tussen verhalen A,B of C.

Neem nu het verhaal van de verbrandingsoven op het grondgebied van Kampenhout.
Bron : DM 27 augustus 2011

Heel wat gewone, niet gespecialiseerde, burgers van Kampenhout, Haacht, Boortmeerbeek en Herent, verzameld in de vzw Stop de Oven lezen en analyseren het 541 pagina's tellende MER rapport in hun vrije, avondlijke uurtjes. Ze ontdekken er vele feitelijke onjuistheden , vergissingen en eufemismen in. Zo wordt Wespelaar beschreven als een gehucht ( een gehucht is een rij huizen, een nederzetting zonder kerk), terwijl het meer dan 3.500 inwoners telt. Als een niemendalletje waar bijna niemand woont....en hoe meer fouten komen boven drijven , hoe sterker de overtuiging dat er nog over het hoofd werden gezien. Burgers in het verweer...

Halverwege juli 2011 ( niet toevallig in de vakantieperiode ) raakte bekend dat het Vlaams departement LNE ' Leefmilieu, Natuur en Energie ' het MER ingediend door de NV Recover Energy conform verklaarde aan de wettelijke vormvereisten, dat aldus het bedrijf het juridische pad effent voor een milieuvergunning ( toegekend door de provincie ) en voor een bouwvergunning ( toegekend door de gemeente Kampenhout ). En men weet nu reeds dat beide instanties neen zullen zeggen tegen de resp. aanvragen. Daardoor wordt de goegemeente in slaap gewiegd, in de overtuiging dat alles in kannen en kruiken is en er geen verder onderzoek meer dient te gebeuren en geen verdere stappen dienen gezet. Burgers in de mist....

Doorgedreven literatuur van enkelen echter levert nog verrassingen : hoogtechnologisch ' chinees ' in heek kleine lettertjes over de soorten afval die zullen verbrand worden, als daar zijn huishoudelijk afval, maar ook daarmee gelijkgesteld bedrijfsafval. Burgers helemaal van de kook, want over welke bedrijven zal dat gaan en langs waar geraken die aan de oven...

En de burgemeester doet er nog een schepje bovenop : we zijn er allemaal tegen, maar kunnen we ze wel tegenhouden ? Het bedrijf heeft 3 jaar lang dure studiebureaus, ingenieurs en pr jongens en meisjes ingezet. Dus zullen ze wel weten dat er een kans is dat de oven er komt. Burgers nog ongeruster...

De oven is dus niet nodig, er is capaciteit genoeg omdat we met zijn allen goed het huishoudafval sorteren. Vlaanderen sorteert 73 % en Frankrijk slechts 20 % van zijn huishoudelijk afval. Proficiat, dat verdient een bloemetje. Burgers fier... omdat ze een beetje meehelpen aan het terugdringen van kankers, genetische afwijkingen, enz. In plaats van ovens bij te bouwen kunnen we nu van tijd tot tijd een oven stil leggen voor het nodige onderhoud, zegt OVAM. En ook Vlaanderen wil de berg restafval verder zien slinken, de kringloop te sluiten... voor de particulieren. Burgers verwachten een schouderklopje dat ze verdienen, toch... ?

Ook bedrijven recycleren en hergebruiken  meer en meer ( tot 63 % ). Prima, bank vooruit...

Maar een afvalverbrandingsoven kort stilleggen gaat niet, zegt men, die moet 365/365 d 24/24 u draaien. En mede daarom was er een Europese richtlijn die de grenzen opende voor handel in bedrijfsafval. En dus wordt dat afval geen openbare last meer, maar een ' product ' ( dat men kan vermarkten ).  De tekorten bij de aanvoer van het afval worden aangevuld door import uit bv Frankrijk en Duitsland, aangevoerd met duizenden vrachtwagens over onze wegen. Burgers dubbel gestraft voor hun goed sorteergedrag....

En dus gaat Recover Energy vrolijk verder met het streven naar een vergunning R1, om binnen Europa afval te importeren, tekenen zij plannen om de verbranding diep onder de oppervlakte te laten gebeuren zodat niemand ziet wat er zich allemaal afspeelt, beschuldigen de burgers dat ze geen dialoog willen aangaan, verspreiden mooie folders met hun versie van het verhaal en gaan rustig verder met het zoete koekjes bakken met de Vlaamse Overheid.

Als laatste, ultieme, argument - volgens hen ook wetenschappelijk onderbouwd - is één avond op café doorbrengen schadelijker dan 20 jaar naast een verbrandingsoven wonen.

De conclusie van burgemeester Meeus uit Kampenhout : Er is geen maatschappelijk draagvlak, absoluut niet, maar de kans bestaat altijd dat ze langs juridische weg een opening weten te forceren.

Hvandeker : In die conclusie zit alles wat je hoopt dat niet mogelijk is. Dat je via een legertje juristen tienduizenden mensen, de provincie, de gemeente en ook de Vlaamse Gemeenschap een hak zet. Bananenstaat ?
En wat is de parellel van dit verhaal met andere ? Welmenende burgers die inzitten met de anderen staan nogal eens voor een hoge muur, ondanks alle moeite en alle inspanningen worden ze in de zak gezet en krijgen ze van de politiek niet altijd de steun die ze verdienen.

Bron DM 14/9/2011 : Een berichtje dat me vrolijk stemt. Belgische bedrijven , groot en klein, vinden het milieu steeds belangrijker voor de bedrijfsvoering en geven het sleutelindicatoren, meetinstrumenten op sociaal, ethisch en ecologisch gebied. De klant is daar steeds gevoeliger voor en het bespaart meestal op kosten. Enkele voorbeelden:
1. Gyproc : volledig herbruikbare gipsplaat.
2. Artoos : milieuvriendelijke machines drukken klimaatneutraal
3. Delhaize : mobiliteitsplan voorziet 32.500 vrachtwagenritten minder tov 2009

Volgens een studie wordt ' groen ' stilaan mainstream...

66 % houdt rekening met het milieu bij de ontwikkeling van nieuwe produkten
70 % denkt ecologisch bij de aankoop van nieuwe uitrusting
45 % voert interne audits uit over eigen milieupraktijken.

De grootste ' aanjager ' is de klant ( de consument  of de gewone zakelijke afnemer). Grote bedrijven hebben de macht om van hun leveranciers milieuvriendelijke producten te eisen. Beperken van de hoeveelheid grondstoffen ( worden steeds schaarser) , verpakkingen en afval brengt op. Maar het laaghangend fruit ( de gemakkelijke besparing ) maakt geen verschil tov de concurrentie, wel de zware productieomslag om tot maatschappelijk verantwoord ondernemen te komen.  En het ecologisch aspect maakt steeds meer deel uit van de interne processen en procedures. Wakkere  klanten doorprikken steeds eerder de zogenaamde ' groene initiatieven louter om marketingredenen '. Deze laatste komen steeds meer als een boemerang terug.

Hvandeker : Ik hoop dat deze trend zich doorzet en dat bedrijven inzien dat ecologisch ( en zuinig ) omspringen met producten, van ontwerp tot verkoop, hen een straat lengte voorsprong geven op hun concurrenten. Echte maatschappelijk verantwoorde ondernemingen zullen de dans leiden en overleven.