Zegt Herman E. Daly over het boek van Richard Heinberg ' Einde aan de Groei ', ons aanpassen aan de nieuwe economische realiteit en ik citeer

' Hij toont ons dat de pieken in olie, water, voedsel , enz. niet alleen tot een einde aan de groei leiden, maar ook tot het begin van een nieuw tijdperk van vooruitgang zonder groei. ' 

Wat is klein nieuws, wat is groot nieuws ? Dat hangt in grote mate van jezelf af, hoe je tegenover een nieuwsbericht staat, wat je belangrijk vindt. Vandaar dat heel wat van wat ik belangrijk vind, niet door anderen gelezen wordt, wegens totaal onbelangrijk. Het zij zo...

1. DM 21 mrt 2012 : Vlaamse partijen geraken het ( eindelijk ) eens over meer klimaatambitie. Federaal, Wallonië en Brussel waren reeds zover om tegen 2020 de uitstoot van broeikasgassen met 30 % te verminderen. Meerderheid en oppositie, Vlaams Belang onthield zich, gaan akkoord met deze scherpere klimaatdoelstelling . Na 3 jaar dralen.... Een kleine revolutie zegt Mathias Bienstman van BBL.

Hvandeker : NVA en CD&V hebben 3 jaar getwijfeld over iets wat eigenlijk al jaren zonneklaar is. En nu het in praktijk zetten door alle regeringen in dit kleine landje...

2. DM 21 mrt 2012 : De Spaanse regering heeft aan Repsol toelating gegeven om naar oliebronnen te zoeken rond de Canarische eilanden. De regionale autoriteiten hebben zich verzet. De eerste bronnen werden reeds 11 jaar geleden ontdekt....

Hvandeker : 
Repsol gaat onderzoeken en als ze gevonden hebben wat ze hopen te vinden , nl olie ( geld ).
De Spaanse regering vindt dat nu goed : geld.
De regionale autoriteiten zijn tegen, want toeristen zouden niet meer of minder langskomen : geld.
Niet het klimaat, de mogelijke schade, het milieu staan hier voor alle actoren centraal. Wel de mogelijke financiële verliezen en het derven van inkomsten. En dat voor een schamele 100.000 vaten per dag, een heel kleine druppel op een hete plaat. Ook hier telt de bevolking niet meer mee.

3. DM 20 mrt 2012 : Vlaams minister president Kris Peeters verzet zich, in naam van ons land (!),  tegen een Europees voorstel om teruggooi van vis te verbieden door het inzetten van fijnere technieken. Tussen de 40 en 70 % (! ) van de vangst wordt dood teruggegooid. Dit verbod is een cruciale stap om de dramatische overbevissing in Europese wateren tegen te gaan. Gelukkig werd al wel besloten om het vissen in buitenlandse, niet Europese, wateren aan banden te leggen. Want dat veroorzaakte hongersnood en migratie zoals in Afrika. Berlangrijk, maar nog steeds niet aan de orde, is het feit dat de Europe vissersvloten veel te groot zijn ten opzichte van de aantallen aanwezige vis. Met illegale praktijken tot gevolg.

Hvandeker : Met duizenden vissersboten jagen op een beperkt contingent is om illegale praktijken vragen. Vissers moeten ook ' eten ' en ' hun kost verdienen '. Dat kan niet zoals ze nu bezig zijn. En wetende dat een miljard kg ongewenste ( maar eetbare ) bijvangst dood wordt teruggesmeten is een hallucinante vorm van voedselverspilling. En waarom verzet Kris Peeters zich als Vlaamse chef in naam van België ?

François Hollande, PS kandidaat president voor Frankrijk,  wil de hoogste inkomens zwaarder belasten. Want zij verdienen - ondanks alles - steeds meer en zouden toch ook hun duit in het zakje moeten doen, aldus de kandidaat. Die andere kandidaat, huidig president Sarkozy, is daar tegen want dan vluchten deze sukkelaars naar Zwitserland ( de superrijken ) en naar... België ( de rijken ).

En dat het (ont)vluchten effectief gebeurt wordt bewezen door het feit dat 1 inwoner op 10, weliswaar in Ukkel en in Elsene een Fransman is. Acteurs, zakenmannen, gewezen tennissterren, zangers, champagneboeren, financiële wonderboys, hoofdaandeelhouders en anderen....

Hvandeker : Het verschil tussen superrijken en rijken ontgaat me een beetje, maar dat die Fransen kunnen rekenen is me wel duidelijk. Waarom zouden de rijke Belgen dan gaan lopen met hun centen, bv ingevolge het instellen van een soort vermogensbelasting om ook hen hun steentje te laten bijdragen tot de solidariteit waarover men het altijd heeft, als de Fransen net en voor dezelfde redenen, naar hier komen ? Dus toch met zijn allen naar Zwitserland ? Je zou er medelijden met krijgen... nergens nog veilig, steeds opgejaagd. Alle gekheid op een stokje : ik ben ervan overtuigd dat niemand andere oorden opzoekt alleen wegens een zeer kleine belasting op fortuinen.  

Uittreksels uit diverse publicaties en colloquia omtrent Bomen in woonsites toegepast voor Vlaanderen

( prof. Andersson-Ifpra congres Kopenhagen, Jorn Copijn, Tony Aerts et al

Bron :  

Hvandeker : Update van 2002 en vroeger en nog altijd even actueel, meer zelfs... actueler dan ooit.

* 1. De eerste reden is van ecologische aard: streekeigen ‘wilde’ soorten bieden een enorme habitat aan leven, in tegenstelling tot de soorten van vreemde komaf. (Voorbeeld: zomereik biedt leven aan een 450-tal species, in tegenstelling tot de exoot Amerikaanse eik die een 10-tal species gerieft.)

* 2. De tweede reden is de uiteindelijke grootte van deze bomen: ze moeten veel hoger kunnen worden dan de daken (een stadsbeeld is omgekeerd, daar domineert bebouwing de ‘sierboompjes’). In tegenstelling tot het recente verleden (zeventiger jaren) toen men zich nogal eens vergaloppeerde met zgn. “bescheiden en vooral niet hinderende” kleine sierboompjes, wint het inzicht veld dat woonsten die lager zijn dan en geborgen zijn door omringende boomkruinen, een veel aangenamer psychisch woonklimaat kennen. Dit heeft te maken met de oud-instinctieve beschutting zoekende aard van de mens. [De reclamewereld weet zulks maar al te goed en gebruikt het efficiënt]. Bovendien bieden die kleintjes niet – en de groten wel – de natuurlijke klimaatregeling: zon doorlaten in de winter en schaduw bieden in de zomerhitte, windbreking en beschutting bij guur weer.

* 3. De derde reden betreft de kwalitatieve eigenheid van es en vooral linde en zomereik. Es maar vooral beide laatste zijn recordhouders wat betreft ouderdom (gemakkelijk meerdere eeuwen) en wat betreft sterkte (veiligheid inzake takbreuk of ontworteling). Daarmee samenhangend constateert men dat in de lange lijst geklasseerde bomen in België het voor twee derde eik of linde betreft. Als het dan om vele eeuwen oude exemplaren gaat, betreft het (op een Taxus na) steeds één van beide soorten.

• * 4. De Europese bosbestandscriteria zijn geschraagd door enkele wezenlijke principes. Die komen niet alleen uit de ecologische hoek (natuurwaarden), uit de agrarische hoek (terugdringen landbouwareaal met 15% op Europees niveau wegens duur te compenseren overproductie), of uit de economische hoek (bosbouw, erosie- en waterbeheersing), maar ook uit de hoek van de volksgezondheid op grond van luchtkwaliteit, zuurstofproductie, fixatie van kooldioxide-exces (conferentie van Rio, nadien Kioto), en in de buurt van woongebieden vooral op grond van de beruchte stof-binding. Vanuit die laatste hoek, de volksgezondheid, is de impuls ontstaan naar toename van parken, dreven, stadsrandbossen,… in en tegen woongebieden, bij ons vanuit aanbevelingen (o.m. geformuleerd in het RSV), in Duitsland vastgelegd in stringente normen. De exacte redenen:

  • Een groenbestand doorheen of rond woongebieden geeft ter plaatse systematisch een gunstiger microklimaat. Volgens metingen blijkt een groep zwaardere bomen in een woongebied uit te lokken dat een kille oktobernacht tot 2° minder koud zal zijn en een hete julidag tot 3° minder heet dan enkele straten verder waar geen grote bomen zijn. Daar hangt allicht ook het reeds vermeld gevoel van beschutting mee samen.
  • De kwaliteit van de in te ademen lucht wordt medebepaald door het vlakbij aanwezig zijn van massieve blokken bladgroen. Bladgroen heeft immers door adhesie een uniek filtervermogen voor ultrafijne stofdeeltjes, net die deeltjes welke de neustrilhaartjes ongehinderd passeren. Ondertussen wordt duidelijk dat de steeds “schonere” dieselmotoren een niet bedoelde keerzijde hebben, ze produceren een procentueel hoger aandeel ‘ultrafijne’ roetdeeltjes, met een vermoed effect op het ontstaan van kankers. Die superfijne stofdeeltjes o.m. (naast vele andere deeltjes) worden via vermelde adhesie aan blad- en naaldgroen gebonden. Onderzoek heeft aangetoond dat een honderd jaar oude zware boom 1,3 ton ultrafijn stof absorbeert, tot het er af slibt bij de eerstvolgende regenbui, de grond of gracht in verdwijnt, en de boom aan zijn volgende 1,3 ton kan beginnen… Daardoor is de ingeademde lucht vlak bij groenmassieven heel wat vrijer van schadelijke en soms kankerverwekkende stoffen.

  * 5. De vijfde reden is de semantisch-culturele plaats die eik, linde, es in onze oud-Germaanse komaf toebedeeld kregen. Historisch zijn de mannelijke Eik (bij de Romeinen de behuizing voor Jupiter, de machtige god van donder en bliksem, wat zijn redenen had, zie verder), de vrouwelijke Linde die vruchtbaarheid, vrede en verdraagzaamheid brengt (linde = oud Duits voor ‘zacht’), de werelddragende Es (= Yggdrasil, al-drager en ik-drager, eenheid tussen ik en kosmos tonend, waar onze historisch-Germaanse “Adam en Eva” vòòr de kerstening eigenlijk As en Embla waren, zijnde Es en Olm), het zijn allemaal bomen die vanouds een rijke wisselwerking met menselijke zingeving hadden en bij talloze rituelen van grote betekenis waren. Die bomen waren verbonden met ‘geesten’, ze droegen machten die te vrezen waren en werden dan ook met respect benaderd. Oude bomen waren steeds heilige bomen, in elke cultuur overigens.

* 6. Zomereik als laan- of pleinboom heeft meerdere pluspunten:

• Het is een zeer getalenteerde boom qua genetische diversiteit en aanpassingsvermogen.
• Ecologisch is zijn aanwezigheid uiterst interessant, gezien het hoge aantal levensvormen dat hij ondersteunt (in directe zin minstens een 450-tal).
• Als schaduwleverende boom heeft hij een behoorlijke transparantie, dus zonder een te zware slagschaduw zoals bij beuk die naastliggende tuinplanten kan verdrukken.
• Hij is bijzonder sterk, met dus weinig gevaar voor takbreuk of ontworteling.
• Hij kan uiterst oud worden, wat voor onze kinderen interessant is, en wat voor ons prettig aanvoelt (omvat immers vele generaties).
• Hij is in ons cultuurerfgoed vanouds een onmisbare gezel, met faam als heilige boom en als “dingboom” waar recht onder werd gesproken, en veroordeelden werden opgehangen.
• Een oude onweerspreuk: “Eicken moet je wijken, boecken moet je zoeken”. Hiermee wordt gedoeld op het gehalte bast- en schorsvocht dat in eiken zoveel hoger is dan in beuken, waardoor een eik veel vaker door bliksem wordt getroffen. Maar… andersom wil dit wel zeggen dat een woning vlakbij een grote eik beschermd was tegen blikseminslag (op de boom en dus niet op het huis). Dit is de reden waarom Kempense heideboerderijen steeds tussen zware eiken stonden.
• Zomereik heeft een gesteltak-ontwikkeling die spot met de zwaartekracht. Op oudere leeftijd kunnen zware gesteltakken naar believen horizontaal, klimmend, dalend, en terug klimmend zijn, o.m.. door deze krachtuitstraling is hij gekend als een bij uitstek mannelijke boom, daar waar de linde bij uitstek vrouwelijk is. Zulke symbolische connotaties maken nog altijd dat eiken en linden zeer gewaardeerde laanbomen zijn, wanneer ze een al wat hogere ouderdom bereikt hebben.

• * 7. De zevende reden, van uiterst groot belang in ons seculier tijdsklimaat, is de onvervangbare invloed die zware oud wordende bomen hebben op ons in-der-Welt-sein, zegge het sociaal-psychologisch belang:

  • Geur, kleur en contrasten vinden we prettig.
  • We zijn 'beschut' door groen en door beleving van natuurelementen, het ons-goed-voelen wordt er in hoge mate door beïnvloed; bomen vertolken deze functie hoogst efficiënt.
  • Onderzoek toont dat bomen in ons perspectief of gezichtsveld een ontspannen gevoel bewerken.
  • De eeuwen die door oud wordende bomen overspannen worden, binden ons met vóórouders én met nàgeslacht, ze geven aldus concreet vorm aan ons eeuwigheidsverlangen.
  • Dieptepsychologisch blijkt “Paradijselijkheid” samen te hangen met een plaats van hoog opgaand, overvloedig, vitaal en vruchtbaar groen, in casu zoals bij zware rijpe volgroeide bomen. Er zweemt blijkbaar een weldadige sacraliteit rond bomen (“paradise-lost symboliek”).
  • In laatste instantie kan de wereld qua leefbaarheid voor het mensdom alleen bestaan als “oord van leven” – dit is het oase-aspect van een oord vol hoogtewinnend groen, zijnde bomen. Mensen blijken bomen nodig te hebben als vertolkers van zulke ‘levende wereldoase’.
  • Last but not least! In elke cultuur blijkt de kwaliteit van humanisering weerspiegeld te worden in haar relatie met bomen. Menselijke wijsheid en schroomvolle eerbied voor bomen blijken recht evenredig gecorreleerd te zijn.

• * 8. De achtste reden, uiteraard met al het voorgaande samenhangend, om voldoende en forse oud wordende bomen te voorzien in woonsites, is de zoveel sterkere impact van zulke bomen op het belangrijke dagelijkse fenomeen “direct ervaren van concrete ruimtelijke kwaliteiten”:

  • Verpozing.
  • Nabij contact met of nabije beleving van seizoenen.
  • Skyline-charme.
  • Boeiender beleefde speelomgeving voor buurtkinderen.
  • Wandelattractiviteit.
  • Horen en zien van vogels.
  • Geurcharme (lente, herfst).
  • Geluid: geritsel van bladeren in wind.
  • Inkleding der visuele omgeving via spanning tussen verhulling en onthulling.

  * 9. De negende reden is van indirecte aard, maar is een typevoorbeeld van het belang van synergetisch en holistisch denken rond menselijke ingrepen. Een wijk met veel groen, zware knoestige stammen en massieve boomkruinen, noopt als vanzelf tot woonerf allure: hier wordt koning auto gedoogd, de chauffeur ondergaat al gauw een psychologisch rempedaaltje, met alle voordelen.
  Dergelijke werking van een bomenrijke woonbuurt heeft wel ondersteuning van diverse andere optische en psychologische snelheidsremmers nodig, het is een samenspel (bijv. rooilijnbreedte van 20m, 3-lijnsdreef met open grachten en wadi's, diepe dwarsinritten naar woonsten, veel heesters, open vlekken met grazige ruigten. De wegverharding is hoogstens 4,50m (!) breed, waarbij middellage (0,80m) haagjes op slechts 0,30m van de wegverharding de groene restbreedtes moeten afzomen (optisch knijpen...). De chauffeur beleeft zulke weg onverbiddellijk als kruip-spoor. En zo hebben spelende kinderen de spannende buitenwereld terug voor zich.
  De rol van omhullende bomen in het scenario "psychologisch rempedaal" is essentieel.

• * 10. Ten slotte is er een zeer pragmatische reden: stevige openbare groenaanleg met zwaardere bomen is een toekomstbelegging met even stevige financiële opbrengst! Een sterke openbare bomenomgeving en groeninkleding kleurt immers de (onbewuste) perceptie en lokt meerwaarden uit. Reeds één generatie na de aanleg, als de bomen een ruim formaat krijgen, is de aantrekkingskracht van woningen in de buurt van bomenrijke pleinen en groene dreven een feit. Het residentiële cachet is gegeerd, reële meerwaarden voor die eigendommen ontstaan. Men bedenke dat de investering bij aanplant geheel verwaarloosbaar is in verhouding tot die latere meerwaarden.

• http://users.telenet.be/sf15400/bomen-en-wonen.html

• en

• http://users.skynet.be/tony.aerts/sterrenstof.html

•  

   

•  

Een website die ongeveer een goed jaar oud is en waar Subhankar Banerjee de vinger op vele ecologische wonden legt, zoals oa over het lobbywerk van Shell om in de Arctische oceanen alsnog naar olie te boren, hoe gevaarlijk ook voor mens en milieu : www.climatestorytellers.org en vele andere onwelriekende praktijken.  

Petje af voor het ACW dat het opbrengt om in Visie een artikel te wijden aan het boek van Peter Mertens ( PVDA + ) getiteld ' Hoe durven ze ? De crisis, de Euro en de grote hold up '. Thomas Blommaert stelt onder de titel ' Wat je niet leest in de krant ' dat dit boek je van je sokken blaast. Een wandeling over een op hol geslagen aardbol, waarop een kleine minderheid van bankiers en speculanten een grote meerderheid van gewone mensen probeert te doen bloeden.

Hvandeker : ik spreek me niet uit over de inhoud van het boek, alhoewel de kans groot is dat ik het ga lezen. De analyses zullen wel grootendeels juist zijn, alleen heb ik ze met andere woorden al op verschillende plaatsen kunnen lezen. Persoonlijk verwacht ik niet veel nieuws, maar misschien is de invalshoek toch net weer wat anders. Wel doe ik mijn petje af voor de moed dat deze boekbespreking verschijnt in Visie...  

Soms lees je dingen die, alhoewel we dagelijks leren om niet alles klakkeloos aan te nemen, er lekker ingaan. Zo was er nog een stukje in WE Knack nr 1 waar een redelijk ideaal beeld werd opgehangen van een mogelijke toekomst. De genaamde Juliet Schor, vroeger professor economie, vandaag professor sociologie in de VS, die op 14 januari 2012om 19 uur  een lezing zal geven in verband met haar nieuwste boek over overvloed, voorspoed en welzijn in de Orangeri van de Botanique te Brussel ( meer info www.oikos.be ).  

Uit het interview haal ik volgende voor mij belangrijke fragmenten :

- De rijke aarde die we erfden geven we door aan onze kinderen en kleinkinderen als een uitgeperste citroen. Het feest is voorbij. Tenminste dat is het gevoel dat bij een grote groep mensen leeft. Maar zo hoeft het niet te zijn. Er zijn steeds meer mensen die zeggen dat het ook anders kan en anders moet : academici, opiniemakers, bedrijfsleiders en zelfs economen.

- Wat is leven in voorspoed : Steeds harder werken met steeds meer stress of meer tijd maken voor jezelf en je omgeving ? Je energie- en voedselvoorziening uitbesteden aan multinationals of zelf kunnen voorzien in ( delen van ) je behoeften ? Steeds meer consumeren of ons omringen met een beperkt aantal betekenisvolle producten en mensen ? Is onmiddellijk comfort belangrijk of streven we naar een gezonder milieu en meer levenskwaliteit ?

- De business as usual economie is ondertussen compleet disfunctioneel geworden, maar wat er in de plaats moet komen is nog enigszins onzeker. De toekomstige economische ontwikkelingen die oa een gevolg zijn van foute politieke keuzen uit het verleden zijn niet onvermijdelijk. Zeker in Europa waar vandaag een soberheidspolitiek gevoerd wordt als gevolg van het redden van de ' financiële instellingen ' waardoor de lasten van de crisis afgewenteld worden op de gewonen mensen en niet op de veroorzakers ervan. Landen en regeringen zijn in de greep van andere landen en regeringen, multinationals en grote financiële groepen.

- We moeten de productiviteitsgroei compenseren door minder te werken. Om de uitstoot te verminderen moeten we minder produceren, de groei doen verminderen of zelfs stoppen en dat doen we dus vooral door minder te werken. Globaal produceer je dezelfde hoeveelheden met minder werkuren ( productiviteitsgroei). Enkele procenten uitstoot per jaar minder betekent een significante vermindering in 20 jaar.  De extra vrije tijd kunnen mensen dan gebruiken voor eigen productie ( buiten de klassieke marktsystemen) of voor meer vrije tijd, meer sociale contacten, meer creativiteit ook. Mensen zullen blijer zijn en genieten van de autonomie die ze hebben en het voelt bovendien goed om een deel van de oplossing te zijn in plaats van een deel van het probleem.

- De bestaande systemen vertrekken vanuit een verkeerde economische basis want ze betalen niet voor de ware kosten die ze veroorzaken waardoor ze er productiever uitzien dan ze in werkelijkheid zijn. De klassieke grootschalige landbouw vervuilt, vernietigt de bodem en hebben een grote opbrengst maar op langere termijn, als het ecosysteem in elkaar klapt, ben je alles kwijt. Ook fossiele brandstoffen lijken nog goedkoop als je alle nadelige gevolgen van het gebruik ervann de milieukost,  niet in rekening brengt.  Grootschalig is dus niet goedkoper en zeker niet beter voor het milieu en dit tijdperk loopt stilaan op zijn einde.

- Groei komt steeds meer van redelijk kleine, innovatieve, bedrijven. Ze leggen het vuur aan de schenen van de grote jongers die vaal alleen overleven door de jonge en dynamische bedrijven gewoon over te kopen.   

- Ik heb de laatste jaren veel tijd doorgebracht in Duitsland : ik zag daar een hele boel innovaties, zoals veel kleinschalige organische voedselproductie, aanleg van publieke boomgaarden tot nieuwe vormen van wonen met veel minder milieu-impact.

- In de VS hadden veel mensen hun job verloren en dus trokken ze niet meer naar de supermarkt om dingen te kopen maar begonnen ze zelf met dingen te maken. Hoe langer die crisis duurt, hoe meer deze beweging zal doorzetten.

- We moeten ons verenigen en verandering eisen want onze regeringen zijn gegijzeld en gecorrumpeerd door financiële belangen die ons allen naar een doodlopende straat leiden.

Hvandeker : Gewoon interessante lektuur, voor mij toch. En heel dicht bij iets wat ze al jaren ' de omslag, de groene bigbang ' noemen. Ook nu lichtjes anders geformuleerd en benoemd maar in wezen hetzelfde : verandering , terechte verontwaardiging, etc. Er is hoop aan de ( verre ) horizon : de toekomst zal zuiniger, groener en properder zijn.

Meer info ? www.newdream.org en www.julietschor.org   

1. In de krant DM van 22/11/11 stond dit berichtje dat 100 woorden (!) in 4 zinnen (!) bevatte : In 2010 was er een record aan broeikasgassen in de atmosfeer.

Hvandeker : Dit lijkt nog amper nieuwswaarde te hebben vandaag. Vreemd en vooral beangstigend.

2. In dezelfde krant op dezelfde dag stond dat de Vlaamse lucht naar verwachting altijd maar smeriger wordt : fijn stof zorgt ervoor dat als je naast de snelweg woont even ongezond is dan 17 sigaretten roken per dag. Kinderen naast de snelweg roken dus al flink mee. Hoe meer economische activiteit, industrie en vervoer hoe meer medische risico's zoals verminderde longfunctie, COPD, toenemende klachten aan de luchtwegen, hart- en vaatziekten.

Hvandeker : Vlaanderen, logistieke draaischijf van Europa ? Waarom wil men in Antwerpen het doorgaand verkeer rond de stad ? Wat is de maatschappelijke kost voor Vlaanderen ? Lager dan de opbrengsten, dan doen we toch gewoon verder . Het is duidelijk dat er nog steeds geen draagvlak in Vlaanderen is om, zoals in andere landen, de nefaste effecten van deze vervuiling aan banden te leggen.   

3. Een jaar na de vorige overstromingen van november 2010, werd gisteren op TV teruggekeken naar de oorzaken ervan en volgens de reportagemakers is het nu voor eenieder duidelijk wat de belangrijkste oorzaken waren maar dat niemand de verantwoordelijkheid voor het foutlopen wil opnemen : de pot verwijt de ketel. Veranderingen werden na 1 jaar nauwelijks opgemerkt. Als er niets gebeurt stijgen de kansen dat zich nieuwe overstromingen voordoen op bepaalde plaatsen met 20 %. Anderen nemen het cijfer 30-60 % in de mond.

Hvandeker : Flauwe regelgeving op gebied van ruimtelijke ordening ( met weinig sluitende regels en dus controle ) zorgt ervoor dat de situatie niet ten gronde wordt aangepakt en dat er nog steeds 1000 interpretaties mogelijk zijn, met alle gevolgen van dien. Wat we zelf doen , doen we beter ?

4. Visie 18/11/2011 : Je moet de wereld niet willen redden, je kan beter anders naar de wereld leren kijken. Dat is de mening van Rudy Dhont, duurzaamheidsonderzoeker en docent bedrijfsethiek aan de KHLeuven. En dit door het versterken van de veerkracht. De veerkracht stelt de mens, de natuur, de bedrijven en de maatschappij in staat om schokken te boven te komen, je aan te passen en zo nodig te veranderen.

Hvandeker : Er is niets mis mee dat je de wereld een heel klein beetje wil veranderen, maar veerkracht helpt je daarbij een handje. Een en/en verhaal eerder....

5. Stellingen in datzelfde artikel : Verder groeien is ecologische  horror, niet verder groeien is sociale horror. En ook : We zouden het sturende principe van ' geld ' kunnen vervangen door ' rijkdom ' aan talent, water, lucht, cultuur, buren en je sociale netwerken.

Hvandeker : Niet gemakkelijk.   

Hvandeker :

Dat is de titel van een goed artikel in DM Magazine van 5 nov 2011, dat handelt over het boekje ' Indignez vous ' geschreven door Stéphane Hessel een tijdje geleden. Omdat eenieder een zelfde tekst op haar/zijn manier interpreteert ga ik zelf de passages aangeven die mij hebben getroffen en al mijn aandacht hebben gekregen. Om te beginnen vind ik het fantastisch dat iemand van 94 jaar de aandacht krijgt van vele jongeren. Vergrijzing moet niet altijd als probleem worden voorgesteld...

1. Hessel gaat akkoord dat het niet volstaat om alleen maar verontwaardigd te zijn en verder niks. Er is een volgende stap noodzakelijk : engageer je.

2. De bezetters ( oa Occupy Wall Street ) hebben, in tegenstelling tot de critici die iets anders zeggen, wel een relatief eenvoudige boodschap : De internationale financiële wereld werkt niet goed en de politiek staat erbij en kijkt ernaar. Onze noden en rechten worden niet meer krachtdadig door onze politici verdedigd. Ook de vakbonden en andere overheidsinstellingen zijn hun vertrouwen kwijt en dat vind ik een gevaarlijke situatie. Ik begrijp het maar keur het niet goed.

3. Wie aan de kant blijft staan, bereikt niks. Daarom pleit ik voor vernieuwd engagement want als je in een democratie leeft en je voelt je onbegrepen dan moet je partijen overtuigen van je gelijk. Enthousiasme alleen levert weinig tot geen resultaat op. Ik begrijp het wantrouwen van jongeren ten aanzien van de politici. In plaats van zich te laten domineren door politieke partijen raad ik hen aan om de partijen te heroveren en zelf te domineren. 

4. Velen onder ons zijn onverschillig geworden en zijn hun boosheid verloren omdat die bedolven is geraakt onder het materialisme : huis, vakantie, auto, computer,... Er is geen herkenbare vijand meer, want financiële instellingen en hedge funds zijn niet eenduidig.  Maar veroorzaken heel veel kwaad. Ik maak me zorgen om het groeiend aantal mensen dat ontmoedigd raakt omdat ze er niet meer in slagen hun idealen te realiseren.   

Als toemaatje nog dit. David Van Reybrouck ( G1000) stelt in datzelfde artikel : Het pamflet van Hessel was een wake-up call voor mij en vele jonge mensen wereldwijd. Het mooie is dat hij niet alleen waarschuwt tegen onverschilligheid en oproep tot verontwaardiging, maar nog een stap verder zet door aan te dringen op engagement en ons lot zelf in handen te nemen, los van organisaties en instellingen. De burger staat centraal in het verzet en de indignado's lieten zich door Hessel inspireren inzake economische motieven, de G1000 inzake democratie.

Hvandeker : Zowel de boodschap van Hessel als die van Van Reybrouck is redelijk duidelijk voormij, maar er zit ook enige tegenspraak in. Als Van Reybrouck zegt dat de burger zijn lot zelf in handen moet nemen, los van organisaties en instellingen en Hessel zegt dat de burger zich moet engageren in politieke partijen, dan is dat niet zo eenduidig voor mij want ik beschouw politieke partijen toch ook als organisaties, binnen bepaalde vormen van democratie. En zich engageren is een probleem voor mensen die stilaan ontmoedigd geraken omwille van het systeem dat volgens hen gedomineerd wordt door vijanden waarvan we geen hoogte krijgen en eerder virtueel dan werkelijk zijn.      

Bron : MO november 2011

Stilaan komt men er achter dat ' grote ' klimaatakkoorden , tussen alle wereldspelers ( groot en klein ) , niet snel mogelijk zullen zijn. Meestal liggen geopolitieke redenen aan de basis van de aarzeling, de weigering, de impasse. En dus zal er op beperktere schaal en daarom niet minder effectief iets moeten gebeuren. Van onderuit, land per land, bewonersgroepen, individuen... Een bloemlezing van mogelijkheden, opportuniteiten, realisaties onderweg of gepland.

1. Zuid-Korea : Het groene groeiplan. Investeringen in O&O van batterijen, elektrische wagens en hernieuwbare energie. Ondersteunen van andere landen die dezelfde weg willen inslaan.
2. China, de grootste CO2-uitstoter, heeft een 5jarenplan om zowel energie te besparen als om hernieuwbare energie ( wind, zon, biomassa en geothermiek) te promoten.
3. Japen, met dank aan Fukushima, voert een doorgedreven klimaatbeleid, mikt op 20 % energiebesparing bij verkeer, industrie en particulieren.
4. India beloofde in Kopenhagen om zijn uitstoot tegen 2020 met 20 tot 25 % te verminderen tov business as usual. Volgens de laatste rapporten zijn de zwaar vervuilende sectoren, energie, staal, aluminium, cement, papier en kunstmest goed op weg. Maar het blijven ' laag hangende vruchten ' en ze willen/moeten verder gaan. India wil, onder druk van de honderden miljoenen armen, een weg vinden om zich verder te ontwikkelen zonder de impact op het klimaat te vergroten. Deze mensen eisen de afvoering van mijnbouwprojecten, bemoeilijken olieconcessies, bestrijden ontbossing en houden grote infrastructuurwerken tegen omwillen van hun milieu-impact en omdat hun overleven wordt bedreigd.
5. Latijns-Amerika REDD de bossen. Ze willen de uitstoot terugdringen door de ontbossing tegen te gaan( met 70 % tegen 2020)  en het bosherstel te stimuleren. Costa Rica wil tegen 2021 klimaatneutraal zijn bv. Ook Cuba is goed bezig met energiebesparing en hernieuwbare energie.
6. Afrika zet in op slimme landbouw en wil een klimaatbestendig landbouwmodel ontwikkelen en implementeren, met de hulp van financiële instellingen en rijkere landen.
7. Ontwikkelingslanden, niet alleen BRIC maar ook Zuid-Afrika en zelfs de minst ontwikkelde,  engageren zich meer dan de traditionele rijkere landen.  
8. Duitsland, Europese koploper, wil dus ( veel) verder gaan dan de EU in zijn geheel. Zelfs met een uitdoofbeleid voor de kernenergie .
9. Transitiebeweging in Europa en ( veel ) verder wil het verborgen potentieel mobiliseren en een buffer vormen tegen de klimaat- en oliecrisis.   
10. Steden maken het verschil. Meer dan 50 % van de wereldbevolking woont in de stad en tegen 2050 zal dat 80 % zijn. Het Internationale Netwerk van Lokale Groene Initiatieven ( Iclei) met 1.220 aangesloten steden vindt dat steden het verschil kunnen en moeten maken. Steden willen tegen 2020 zowat 35 tot 40 % minder uitstoten. Europese Groene Hoofdstad voor een jaar is daar een uiting van.  

Hvandeker : Blijkbaar zijn velen ervan overtuigd dat we op een punt gekomen dat we niet meer naar elkaar moeten kijken, maar effectief de handen uit de mouwen steken. Het is geen kwestie meer van kiezen, het is van moeten. Dat de opwarming er komt, is zeker. De vraag is : hoeveel en tegen wanneer ? Het voorzichtigheidsprincipe kan nooit ver weg zijn in deze discussie... 

Bron : DM 7 oktober 2011

Europese parlementairen eisen dat zowel transport, huishoudens, lucht- en scheepvaart en landbouw letterlijk hun duit in het zakje doen bij de omschakeling naar een groene economie, als het over brandstofheffingen gaat. Technologie en heffingen samen kunnen een tijdige omslag bewerkstelligen. Een eerste idee is de belasting op diesel te verhogen omdat het gebruik ervan nefaster is voor het milieu. De basis is de werkelijke hoeveelheid energie die verbruikt wordt en de CO² uitstoot die daarmee gepaard gaat. Diesel heeft een grotere milieu-impact dan benzine, bijgevolg worden heffingen op diesel op termijn opgetrokken en op benzine blijft die onveranderd. Vandaag is de uitstoot van CO² per inwoner laag in landen waar de diesel ( zeer) duur is.  

Volgens milieu-econoom Johan Albrecht zetten belastingen op negatieve zaken, zoden aan de dijk omdat ze de enige zijn die uiteindelijk welvaart scheppen ipv te vernielen. Maar de dieselconsument zal dat niet meteen ' lusten '. 

En in België is daar nog ruimte voor  : groene belastingen maken slechts 5 % uit van de totale belastingen terwijl dat in Nederland en Denemarken 10 % bedraagt. En daar zijn geen drama's ontstaan. Volgens Kathleen Van Brempt ( Spa) kunnen de dieselheffingen dienen om de belasting op arbeid te verminderen. Het extra loon dat wordt overgehouden kan dan dienen voor de omschakeling naar schonere energie.

Hvandeker : Vermits , zoals meestal het geval is, de stijging van de dieselheffingen gespreid worden in de tijd, is dit een haalbare kaart, maar om effectief te zijn zou het allemaal niet zo lang mogen duren. En de inspanningen zouden  rechtvaardig moeten verdeeld worden. Maar dat de vervuiler betaalt, lijkt mij logisch. Op die manier is er een correcte toewijzing van de kosten in het product.   

1.DM 5/10/11 : Europese Unie zegt neen tegen vervuilende teerzandolie. Omdat de als milieuvriendelijke alternatieve aangekondigde energiebron in feite vervuilend is. Canada en de VS lobbyden vergeefs maar de vervuilingswaarde van teerzandolie bleek uiteindelijk veel te hoog. Het winnen ervan vervuilt de rivieren, pompt giftige stoffen en co² in de lucht en maat van bossen vervuild en dor land. 
Hvandeker : Oef, maar we weten dat lobbymachines nooit stil vallen.

2. DM 4/10/11: De VN denken eraan om naast genocide ook ecocide te bestraffen als internationale misdaad. Er was een testproces in London waarin 2 oliebaronnen veroordeeld werden voor de vernietiging van het milieu en de natuur door het winnen van teerzandolie in Canada en het vervuilen in de Golf van Mexico. Ecocide wordt dan gedefinieerd als ' de uitgebreide schade aan of vernietiging of verlies van ecosystemen in een bepaald gebied , door menselijke activiteit of andere oorzaken met een dusdanige reikwijdte dat het vreedzame gebruik van het gebied door de inwoners flink is verminderd '. Beslissing om ecocide te erkennen als internationale misdaad wordt verwacht in 2012.
Hvandeker : Een extra juridische mogelijkheid op hoog niveau van het principe dat de vervuilers moeten boeten en betalen. Maar ook sensibilizering en de druk van de klanten om ' proper ' bezig te zijn, zijn mogelijkheden die erg belangrijk zijn en blijven.

3. DM 5/10/11: Elektrowinkels in Europa moeten oude elektro ( e-waste ) terugnemen, ook al doet de klant geen nieuwe aankoop. Dat staat in de nieuwe Europese richtlijnen om te voorkomen dat dit afval op een lokale of een buitenlandse , meestal in een ontwikkelingsland ) vuilnisbelt terechtkomt wat een snel groeiende vorm van misdaad in Europa aan het worden is.
Hvandeker : Regelgeving is dringend, maar zonder controle nutteloos en niet effectief.

4. DM 3/10/11 : Binnen een jaar moeten 3.000 electrische huurauto's beschikbaar zijn op 1.000 halteplaatsen in Parijs.  Investering 1,5 miljard Euro's, een max km/uur van 130 en een radius van 250 km met als laadtijd 4 uur. De wagens hebben autoradio en GPS, alsook een systeem die vrije ' haltes ' aangeeft en reserveerbaar maken.
Hvandeker : Alle baten helpen een beetje.

5. DM 4/10/11 : Denemarken voert een ' vettaks ' in en maakt ongezonde producten duurder. Die taks zou kunnen dienen om gezond voedsel goedkoper te maken zodat de taks niet kan gezien worden als vulling van de staatskas maar een middel om te sturen. Nederland overweegt dan weer een ' vleestaks ' in te voeren. Ook hier is het de bedoeling om aan mensen te vertellen dat de consumptie van vlees het milieu belast.
Hvandeker : ik zie in dit soort maatregelen geen enkel probleem, integendeel.   

Bron : Weekend Knack over Wonen, 28 september 2011

Wetende dat een ideaal iets is om na te streven, maar in wezen in zijn volledigheid onbereikbaar is, kan het toch wel nuttig zijn om te weten wat de doorsnee Vlaming een ' ideale leefomgeving ' vindt. Resultaten van een recente enquête uitgevoerd in opdracht van minister Muyters, ter voorbereiding van een nieuw beleidsontwerp ruimte.

1. Beter openbaar vervoer en autoluwe binnensteden.

2. Terugdringen van het autoverkeer door te zorgen van meer ' nabijheid ', waarbij de afstand tussen werken, wonen en winkels kleiner wordt.

3. Betaalbaar wonen is belangrijk alsook het groene karakter van de leefomgeving.

4. Mede zorg dragen voor het behoud van open ruimte, niet alleen in de stad maar ook op het platteland, door efficiënter en creatiever om te gaan met de beperkte ruimte die we in Vlaanderen hebben.

5. We benadrukken het belang van ruimte voor water, we willen geen bouwvergunningen meer in potentieel overstromingsgebied  en groene energie.

Meer info op : www.beleidsplanruimte.be voor het volledige rapport ( zou moeten beschikbaar zijn einde september)

Hvandeker : hopelijk leest minister Muyters zelf de resultaten van deze enquête en houdt er, als politicus van de 21ste eeuw, echt rekening mee. In afwachting kunnen we een en ander zelf in het oog houden, druk zetten en zelf, lokaal, vele kleinschalige dingen proberen aan te pakken. We mogen niet alles verwachten van  ' de politiek ' en zeker niet als ze beginnen te rekenen... verkiezingen, stemmen, budgetten, overschotten en vooral tekorten. 

Er zijn soms heel wat paralellen te trekken tussen verhalen A,B of C.

Neem nu het verhaal van de verbrandingsoven op het grondgebied van Kampenhout.
Bron : DM 27 augustus 2011

Heel wat gewone, niet gespecialiseerde, burgers van Kampenhout, Haacht, Boortmeerbeek en Herent, verzameld in de vzw Stop de Oven lezen en analyseren het 541 pagina's tellende MER rapport in hun vrije, avondlijke uurtjes. Ze ontdekken er vele feitelijke onjuistheden , vergissingen en eufemismen in. Zo wordt Wespelaar beschreven als een gehucht ( een gehucht is een rij huizen, een nederzetting zonder kerk), terwijl het meer dan 3.500 inwoners telt. Als een niemendalletje waar bijna niemand woont....en hoe meer fouten komen boven drijven , hoe sterker de overtuiging dat er nog over het hoofd werden gezien. Burgers in het verweer...

Halverwege juli 2011 ( niet toevallig in de vakantieperiode ) raakte bekend dat het Vlaams departement LNE ' Leefmilieu, Natuur en Energie ' het MER ingediend door de NV Recover Energy conform verklaarde aan de wettelijke vormvereisten, dat aldus het bedrijf het juridische pad effent voor een milieuvergunning ( toegekend door de provincie ) en voor een bouwvergunning ( toegekend door de gemeente Kampenhout ). En men weet nu reeds dat beide instanties neen zullen zeggen tegen de resp. aanvragen. Daardoor wordt de goegemeente in slaap gewiegd, in de overtuiging dat alles in kannen en kruiken is en er geen verder onderzoek meer dient te gebeuren en geen verdere stappen dienen gezet. Burgers in de mist....

Doorgedreven literatuur van enkelen echter levert nog verrassingen : hoogtechnologisch ' chinees ' in heek kleine lettertjes over de soorten afval die zullen verbrand worden, als daar zijn huishoudelijk afval, maar ook daarmee gelijkgesteld bedrijfsafval. Burgers helemaal van de kook, want over welke bedrijven zal dat gaan en langs waar geraken die aan de oven...

En de burgemeester doet er nog een schepje bovenop : we zijn er allemaal tegen, maar kunnen we ze wel tegenhouden ? Het bedrijf heeft 3 jaar lang dure studiebureaus, ingenieurs en pr jongens en meisjes ingezet. Dus zullen ze wel weten dat er een kans is dat de oven er komt. Burgers nog ongeruster...

De oven is dus niet nodig, er is capaciteit genoeg omdat we met zijn allen goed het huishoudafval sorteren. Vlaanderen sorteert 73 % en Frankrijk slechts 20 % van zijn huishoudelijk afval. Proficiat, dat verdient een bloemetje. Burgers fier... omdat ze een beetje meehelpen aan het terugdringen van kankers, genetische afwijkingen, enz. In plaats van ovens bij te bouwen kunnen we nu van tijd tot tijd een oven stil leggen voor het nodige onderhoud, zegt OVAM. En ook Vlaanderen wil de berg restafval verder zien slinken, de kringloop te sluiten... voor de particulieren. Burgers verwachten een schouderklopje dat ze verdienen, toch... ?

Ook bedrijven recycleren en hergebruiken  meer en meer ( tot 63 % ). Prima, bank vooruit...

Maar een afvalverbrandingsoven kort stilleggen gaat niet, zegt men, die moet 365/365 d 24/24 u draaien. En mede daarom was er een Europese richtlijn die de grenzen opende voor handel in bedrijfsafval. En dus wordt dat afval geen openbare last meer, maar een ' product ' ( dat men kan vermarkten ).  De tekorten bij de aanvoer van het afval worden aangevuld door import uit bv Frankrijk en Duitsland, aangevoerd met duizenden vrachtwagens over onze wegen. Burgers dubbel gestraft voor hun goed sorteergedrag....

En dus gaat Recover Energy vrolijk verder met het streven naar een vergunning R1, om binnen Europa afval te importeren, tekenen zij plannen om de verbranding diep onder de oppervlakte te laten gebeuren zodat niemand ziet wat er zich allemaal afspeelt, beschuldigen de burgers dat ze geen dialoog willen aangaan, verspreiden mooie folders met hun versie van het verhaal en gaan rustig verder met het zoete koekjes bakken met de Vlaamse Overheid.

Als laatste, ultieme, argument - volgens hen ook wetenschappelijk onderbouwd - is één avond op café doorbrengen schadelijker dan 20 jaar naast een verbrandingsoven wonen.

De conclusie van burgemeester Meeus uit Kampenhout : Er is geen maatschappelijk draagvlak, absoluut niet, maar de kans bestaat altijd dat ze langs juridische weg een opening weten te forceren.

Hvandeker : In die conclusie zit alles wat je hoopt dat niet mogelijk is. Dat je via een legertje juristen tienduizenden mensen, de provincie, de gemeente en ook de Vlaamse Gemeenschap een hak zet. Bananenstaat ?
En wat is de parellel van dit verhaal met andere ? Welmenende burgers die inzitten met de anderen staan nogal eens voor een hoge muur, ondanks alle moeite en alle inspanningen worden ze in de zak gezet en krijgen ze van de politiek niet altijd de steun die ze verdienen.

Ja, na wat zoeken vindt men verbanden genoeg. Een voorbeeld ? Graag !

Bericht 1 in DM 14/9/11 : De Franse krant Le Monde wijdt een heel stuk aan de 300 Brusselse platanen die zouden moeten gekapt worden maar de werken werden ( voorlopig )  stilgelegd door de Brusselse procureur des Konings ( pdK ) om diverse redenen, mede ook door "een moedige en symbolische actie  die belicht dat de bewoners de bomen beschouwen als die in hun eigen tuin " , die tweedracht zaait tussen politiek en bevolking. Deze laatste heeft geleerd van het verleden en zijn op hun hoede voor architecten, betonneurs en andere urbanisten die in de jaren negentienzestig de stad voor een stuk onleefbaar hebben getekend, gekapt en vernield. Men dacht niet vanuit de schoonheid, maar vanuit de rede en het feit dat de werken werden stilgelegd is vandaag dus een heel belangrijk signaal voor alle partijen !

Bericht nr 2 in DM 8/9/11 : Stedelijk groen staat steeds meer onder druk, ten onrechte, want : bomen zijn goed voor de gezondheid en voor de prijs van de woning. En in Brussel is er een kat en muisspel aan de gang tussende politieke kappers en de omwonende niet-kappers : de politie versus het mobiliserend sms-systeem van de bewoners-boomknuffelaars. Dit soort protesten neemt steeds meer toe , in steeds meer steden en streken van Vlaanderen.   En terecht zegt professor Kris Verheyen van de vakgroep bosbeheer van UGent. Want bomen hebben een belangrijke regulerende en socioculturele waarde en maken daardoor onze leefomgeving aangenamer. Zo hebben ze invloed op de vastgoedprijzen in de buurt, op longziektes, op milieuvervuiling in het algemeen, op de stress, op het immuunsysteem en op de bloeddruk. Een boom vangt CO2 en fijn stof op in zijn bladeren en is daardoor niet alleen goed voor astmapatiënten maar voor nagenoeg iedereen. Ze vangen ook ongeveer 20 % regenwater op dat anders allemaal , en snel, door de riolering moet. Door hun natuurlijke schaduw en de verdamping is de temperatuur in een park tot 4 ° frisser dan erbuiten. Daardoor worden 10 tot 15 % minder fossiele brandstoffen voor de airco verbruikt. Tenslotte zijn huizen in de buurt van parken en groen gemiddeld 15 % meer waard. Mensen voelen zich gewoon beter in hun vel tussen het groen...

Bericht nr 3 in DM 12/9/11 : De plannen ( VIA) om Vlaanderen nog verder uit te bouwen tot logistieke draaischijf stuit gezondheidsspecialisten tegen de borst. Er worden amper plannen geformuleerd om de luchtvervuiling tegen te gaan en de bewoners te beschermen. Daardoor wordt het steeds moeilijker om ecologie en economie met elkaar te verzoenen.  Dat zegt Tim Nawrot, professor milieubiologie aan de universiteit van Hasselt.  Maar transporteconomie levert ook werkgelegenheid en belastinginkomsten, volgens andere specialisten. En de concurrentie in de sector is moordend...en de kans is groot dat industrietakken dan naar het buitenland zullen verkassen. Maar die argumenten worden dan weer gemakkelijk tegengesproken door Ivan Van de Cloot en Geert Noels : er zal meer lokale productie plaatsvinden, het goedkoop en ongezond vervoer kan opgevangen worden door veel meer transport via water of spoor. De bedrijven vinden dat ok, zolang hun vracht maar snel van A naar B kan geraken. Op die manier zal de levenskwaliteit verhogen en minder worden uitgegeven aan gezondheidskosten.

Hvandeker : Wat is ( volgens mij ) nu het verband tussen de 3 berichten ? Het korte gewin versus het lange termijndenken. De lusten voor de bedrijven versus de lasten voor de gemeenschap. De gezondheid van velen versus de bottomline van enkelen. Twee conclusies dringen zich steeds meer op : de vervuiler echt doen betalen via zeer strenge controles op het terrein. En verder steeds meer de aandacht trekken op de rol van bedrijven als maatschappelijk verantwoorde partij in het economische , ecologische en sociale  gebeuren. 

Nog gewichtiger luidt het ' procureur des Konings  ' en die heeft in Brussel zomaar de omstreden renovatiewerken in de Brusselse Havenlaan stilgelegd, na klacht van buurtbewoners die het niet nemen dat ze daar 300 gezonde platanen gaan neerleggen. Motivatie : de bouwvergunningen zijn onvoldoende gemotiveerd en daar nog eens bovenop zijn ze illegaal. Wist de Brusselse regering dat dan niet of waren ze dat even vergeten toen ze de plannen groen licht gaven ? Eigenlijk moest de pdK de machines verzegelen, maar ze waren er ( nog ) niet. Mogelijk wist men van wanten en ook dat de pdK zou langskomen ? Maar de pdK is dus belangrijk , ten minste als de machines die hij/zij moest verzegelen aanwezig zouden geweest zijn. Niet dus...

Waar zat de pdK eigenlijk op 19 augustus 2011 in de Bruynlaan te Antwerpen. Daar waren wel machines en die werden niet verzegeld, omdat er geen pdK in velden te bespeuren viel. RIP De Stadsboom schrijft Stijn Tormans in de Knack van 31 augustus 2011 en wie schrijft er eens iets over de districtsbossen, de districtsboom want Antwerpen is geen stad maar een verzameling van districten, op een paar bestuurlijke details na. De Bruynlaan, op de grens van de districten Hoboken, Wilrijk en Antwerpen, is nu plots geen groene laan meer maar een grijze straat. Zoals steeds meer lanen in straten worden vervormd, vooral op die locaties ver van het schoon verdiep, door de bestuurders gemakshalve de districten genoemd. Zoals je weet doen honden hun piske meestal en liefst tegen een boom... En nu ? En de mensen die gewoon waren aan het aangename, frisse en rustbrengende groen lopen helemaal tegen de muren op. Een boom kost geld, staat in de weg van plannenmakers, voor feesten en grote evenementen, niet waar ? Laat ons grote, boomloze vlakten maken met hier en daar enkele designers- en tekentafelbomen van 20 cm ( hoogte ) , een beetje zoals alle winkelstraten copy paste zijn overal te lande. Weg met fouten uit het verleden : ze werden slecht geplant, op de foute plaats, de foute soort, te dicht bij de kabels en bij de auto's en bovendien slecht onderhouden en soms ziek gesnoeid en dat gaan wij, de nieuwe verantwoordelijke bestuurders, nu moeten corrigeren. Maar het groen wordt steeds meer ondergeschikt gemaakt aan de architectuur, weg met de nostalgie, weg met de dromers, de dichters en zeker met de gevoelige zielen... zij die ontroerd geraken door een openbarstende bladknop of een vallend blad . Waarvoor kiezen we : parkeerplaatsen of bomen ? Vraag dat maar eens aan de Ekerenaars als je het woord Kristus Koningplein laat vallen. Sommigen zouden tot in de winkel willen rijden voor hun boodschappen en dan gaat het niet om gehandicapten of langdurig zieken. Alleen nog wat ' dwerggroen ' wordt getolereerd en dan houdt het op. En onder het mom van ziekten worden veel gezonde bomen een kopje kleiner gemaakt, zomaar. En de communicatie dient om te bewijzen wat men wil bewijzen : de bomen verdwijnen wel, maar er komen er andere. Lees de bomen ( zowel inheemse als uitheemse ) die ons zoveel diensten leveren moeten wijken voor kleinere prutsexemplaren die maar een fractie van diezelfde diensten leveren. En sommige milieuverenigingen zingen datzelfde liedje mee : het is wit of zwart, grijs is te moeilijk. Creatief en voorzichtig omspringen met de natuur, dat gaat blijkbaar moeilijk. Omdat er volgens velen geen enkel overtuigend wetenschappelijk bewijs is voor de exotentheorie. Zeker in een stad, waar mensen snakken naar de voordelen van alle grote bomen.    

Bron : DM 6-9 en Knack 31-8-2011

Herman Roelants studeerde wiskunde, natuurkunde en filosofie, was van 1974 tot 2002 hoogleraar filosofie aan de K.U. Leuven en deed in de Knack van 10 augustus 2011 volgende interessante uitspraken :

1. Als je geen voorzorgen neemt, zit je later misschien met de nazorg en dat kan veel erger zijn. Het beste voorbeeld daarvan is de kernenergie. Het afvalprobleem is nog lang niet opgelost, hoewel experts er al decennia zeggen dat ze ' er mee bezig zijn. Een typisch voorbeeld van het ' paradise tomorrow ' syndroom, wetenschappers die ons het paradijs beloven voor later : morgen is het misschien zover. We're working on it ! Terwijl men er waarschijnlijk nog zeer ver van verwijderd is. Ik vind het immoreel en onverantwoord om verder te gaan met de principiële keuze voor kernenergie. 

2. Ik heb mij van meet af aan betrokken gevoeld bij Agalev, sinds begin jaren 80. Ik zag meteen dat die beweging een gelegenheid bood om het milieuprobleem op de kaart te zetten. De sociale bewogenheid van een aantal mensen uit die beweging sprak mij ook aan. Ik vind Groen! vandaag nog altijd enorm belangrijk. Al vraag ik me wel af waarom die partij bij ons niet even populair kan worden als in Wallonië of Duitsland.

3. Ik heb het klimaatdebat min of meer gevolgd. Onder echte specialisten in het domein zijn er nog maar enkelen die niet de stelling onderschrijven dat de menselijke activiteit een immense invloed heeft op het klimaat. Er blijft discussie over heel wat aspecten van het onderzoek, maar over de kern van de zaak bestaat consensus.

Hvandeker :
1. Men kan beter het voorzorgprincipe volgen in deze en geen rekening meer houden met beloften welke uiterst onzeker zijn. Omdat er alternatieven zijn die wel werken....
2. Een lange termijnvisie, sociale betrokkenheid en zin voor verantwoordelijkheid zijn kenmerken van Groen !
3. En toch zijn er nog heel veel mensen die  nog steeds problemen hebben met die kern. Of er onverschillig over zijn : na ons de zondvloed...  

Tijdens de discussies tussen Democraten en Republikeinen en president Obama over het schuldenplafond werd er alsnog een ander belangrijk milieu-akkoord bereikt tussen Obama en de Amerikaanse autobouwers, GM, Ford en Chrysler. Wagens zullen in de toekomst zo moeten gebouwd worden dat er (veel) minder brandstof zal verbruikt worden. Minder afhankelijk van olie, lagere kost voor de burgers en de bedrijven, minder broeikasgassen en daardoor een ( kleine ) opsteker voor de verlamde klimaatpolitiek in de VS en 600.000 nieuwe banen zijn de gevolgen van deze weliswaar geleidelijk opgedreven  ' schone wagenpolitiek '. De olielobby wordt daardoor enigszins van antwoord voorzien door de automakers ( financieel flink gesteund toen ze het moeilijk hadden ), staten, regulatoren, milieuorganisaties en de Amerikaanse overheid die de strengere standaarden voor de volgende 14 jaar vastlegden. Sommigen noemen de deal historisch voor de VS.

Maar de Republikeinen zijn een onderzoek begonnen die de maatregelen onderuit zouden kunnen halen....   

Bron : DM 3 augustus 2011

Hvandeker : Hopelijk houdt Obama deze keer het been stijf, want onlangs heeft hij zware toegevingen moeten doen onder druk van diezelfde Republikeinen. Een nieuw gevecht dient zich aan...  

Niet iedereen maar toch velen zullen deze professor kennen van uiteenzettingen op TV over economie, financiën, ed. Echter in het interview in De Tijd van 30 juli 2011 schuift hij zaken, stellingen, gedachten naar voor die, volgens mij, heel wat waarheid bevatten. Anders gezegd, sommige van zijn argumenten staan mij wel aan. Ik zet de belangrijkste op een rijtje :

1. De macro-economie zit op een dood spoor. Men heeft het idee van de rationele mens op de spits gedreven en totaal wereldvreemde modellen ontwikkeld. Economen beperken zich tot adhoc-oplossingen om een systeem dat niet werkt toch maar te kunnen behouden.

2. Ongrijpbare elementen zoals geluk en eigenwaarde moeten in onze economische analyses. We hebben nu meetinstrumenten daarvoor want geluk zit in de hersenen en die kan je meten met scans. Onlangs was er een studie over hoe ongelijkheid het geluk van mensen ondermijnt. En er zijn de enquetes die vaststellen dat de voorbije 40-50 jaar het geluk niet is toegenomen, ondanks de sterk stijgende welvaart, een grote paradox...   De Grauwe ergert zich aan de overdreven focus van economen op groei. Volgens hem zou geluk centraal moeten staan in een samenleving. Een opmerkelijk standpunt voor een zogezegd koele en rationele econoom. Bedrijven die erin slagen een cultuur te creëren waar werknemers zich gewaardeerd voelen zijn goede bedrijven waar mensen zich inzetten. De kern van geluk is volgens hem niet te veel verlangens te koesteren.

3. De afbraak van industrie is niet eens een negatief verhaal. Ook niet de afbraak van de landbouw ten voordele van de industrie. Het is allemaal een kwestie van technologische vooruitgang en productiviteitsgroei. In de industrie  heb je steeds minder mensen nodig om spullen te produceren. Die kunnen dan iets anders gaan doen, bv in de dienstensector. Dat is een positieve evolutie : de bijna vanzelfsprekende overtuiging dat de volgende generatie  het beter zal hebben dan de voorgaande, lijkt te wankelen, echter niet voor De Grauwe. Met één voorwaarde : het milieu.

4. Het milieu blijft dus de grote onbekende. De globalisering heeft miljarden mensen uit de armoede geholpen, maar de keerzijde is de belasting voor het milieu. Problemen zoals de opwarming van de aarde en de grondstoftekorten worden onvoldoende beheerst. Daarom kunnen bedrijven niet zomaar worden vrijgelaten : ze vervuilen en berokkenen schade aan anderen. Het gaat over externe kosten welke niet in de productieprijzen verrekend zijn. De overheid moet daar als arbiter optreden om die vrijheid af te bakenen. De Grauwe gelooft niet meer in de zelfdiscipline van de markten en ook hij wil een sterke overheid ter bescherming van milieu en sociale zekerheid.

5. In het huidige politieke debat zit iedereen vast aan zijn eigen taboes en wordt er niet meer ' out of the box ' gedacht. Zo is er de problematiek van de decentralisatie. Ik geloof niet dat dit de richting is waarmee we onze maatschappelijke en economische problemen ( zoals het pensioenprobleem, de gezondheidszorg of de investeringsbereidheid) kunnen oplossen.  Mensen verwachten soms teveel van de politiek : de Vlaams-nationalisten gaan hun mythe niet kunnen waarmaken.    

De industrie, vooral producenten van TV's, GSM's, PC's, lijken de ingecalculeerde veroudering handig uit te spelen om zich van stabiele, dikke winsten te verzekeren. Vroeger gingen die toestellen langer mee, vandaag zijn  ze na 2,4 max 6 jaar ' uitgezongen '. Ze zijn steeds meer geavanceerd en gesofistikeerd, maar sneller aan vervanging toe : hardware ( het uitzicht ) maar vooral software ( de mogelijkheden ) worden daarbij handig uitgespeeld. Uiteraard creëren de fabrikanten deze behoeften, een beetje goede marketing doet de rest. De nieuwste versie is belangrijk en een toestel repareren wordt onnodig duur gemaakt. Een enkel voorbeeld : batterijen worden als dusdanig ingewerkt dat verwijderen en vervangen onmogelijk wordt. Wisselstukken... een woord uit het verleden. Zelfs ecologie wordt zonder verpinken uitgespeeld : maar beste klant toch, je wasmachine AB is slecht voor het milieu, koop een XY en je hebt een nieuwe en milieuvriendelijke versie. Bovendien loopt de garantieperiode meestal af tegen dat het toestel gebreken gaat vertonen.

Bron : Test aankoop juli-aug 2011

Hvandeker : Een westers consument moet heel sterk staan om niet in die val te trappen en soms heeft zij/hij zelfs geen keuze. Gelukkig wordt er steeds meer aandacht besteed aan het hergebruik van ( delen van ) een toestel. Recycleren zit nog steeds in de lift, dat is waar, maar de e-afvalberg stijgt met het jaar. Langs de andere kant blijft de industrie mens - en milieurechten schenden op zoek naar steeds zeldzamer grondstoffen en materialen. En op de tweedehandse markt, ook op internet, bloeit de handel in e-waste als nooit te voren. Deze spullen worden dan verhandeld en belanden uiteindelijk in de sloppenwijken van Afrikaanse en Aziatische steden, waar mensen hun gezondheid verknoeien bij het verbranden van de toestellen teneinde waardevolle materialen ' te recupereren '.  

Piekolie is het punt waarop 50 % van de wereldoliereserves zijn opgepompt en de productie ervan in een fase komt waarbij ontginning moeilijker is en dus duurder en de resultaten van mindere kwaliteit. Europees commissaris voor Transport en Mobiliteit waarschuwt voor de verregaande gevolgen op economisch,sociaal en maatschappelijk vlak, indien we niet snel de olieafhankelijkheid afbouwen.  Vandaag hangen nog steeds 96 % van de Europese energiebehoeften af van olie. Volgens de hoofdeconoom van het Internationaal Energie Agentschap werd het piekoliemoment reeds 5 jaar geleden bereikt ( in 2006 ! ). Om het productieniveau van de voorbije 25 jaar in de toekomst op peil te houden hebben we 4 x de reserves van Saoudi-Arabië nodig. Aanzienlijke prijsstijgingen zitten er de volgende jaren dus aan te komen, mede door de huidige en voorziene omwentelingen in de Arabische wereld en de toenemende vraag van bestaande en nieuwe industrieën, oa China . Men zal dus meer en meer moeten nadenken over de transitie naar goede alternatieven.  

Bron : MO , juli-aug 2011

Hvandeker : Er moet dringend actie komen, willen we in de toekomst een evenwicht vinden tussen vraag en aanbod.

DM 22 juni 2011. Milieuorganisaties krijgen eindelijk steun van de multinationals voor hun eis tot verhogen van de 20 % CO² reductie naar 30 %. Redenen zijn legio en samen te vatten in 1 woord : concurrentievermogen ( geld ). Meer in detail :

1. In andere werelddelen is een hevige groene technologische race bezig en de bedrijven willen duidelijkheid van het beleid teneinde daar in mee te stappen en de anderen bij te benen.Minder hoge doelstellingen zullen altijd duurder uitvallen en minder economische kansen bieden. 

2.Een snelle koolstofarme economie compenseren ruim de kosten van de koolstofreducties. Ze willen dat het beleid innovatie en investeringen in duurzame en efficiënte energie aanspoort om zo de energieveiligheid te garanderen.Tegen 2020 kan heel wat bespaard worden oa door lagere afhankelijkheid van invoer en dus minder kwetsbaar voor sterk schommelende prijzen van fossiele brandstoffen. Zo zou het totaal van de jaarlijkse olie- en gasrekening tegen 2020 minstens 600 miljard Euro lichter kunnen zijn.

3. Ook de financiering van groene investeringen zijn belangrijk en kunnen komen uit instrumenten welke reeds voorzien zijn om de Europese klimaatdoelstellingen te halen zoals het Emission Trading System ( ETS ) van de EU. België is daar goed voor 2 miljard Euro extra inkomsten uit die handel.

4. Tenslotte noemt men de creatie van nieuwe groene banen die tegen 2020, 6 miljoen zouden bedragen.   

Hvandeker : Als er 1 ding is dat multinationals goed kunnen dan is het rekenen. Het is dus een steuntje uit onverwachte hoek... maar ook zij rekenen op ' het beleid ', anders komt er niets van. Maar dat zit allemaal redelijk muurvast, voorlopig. En de tijd dringt, toch...? 

Hvandeker : Enkele punten die me in dat nieuwe tussentijdse rapport opvielen,  bron DM 17 juni 2011 :

1. Het rapport bewijst dat hernieuwbare energiebronnen niet langer alternatief zullen zijn maar primair.

2. De puur technische capaciteit van hernieuwbare energie uit wind, zon, aardewarmte, biomassa, oceanen en waterkracht is onbeperkt en overstijgt vele keren de huidige en toekomstige vraag.

3. Groene energie kost niet meer dan de fossiele als je de milieu - en maatschappijbelastende kost , zoals luchtvervuiling en broeikasgasuitstoot, meerekent.

4. Een grote uitdaging blijft nog steeds het integreren van propere energie in de bestaande voorzieningen. Hernieuwbare bronnen zijn flexibel en op een andere manier stroom brengen tot bij de consument zijn niet compatibel met niet-flexibele kernenergie.

5. Tegen 2050 kan er 80 % op groene energie draaien. 

Hvandeker : Het wordt wel tijd om aan die definitieve omslag te beginnen, maar daar knelt de schoen. Enkele ' kantelsignalen ' en we zijn misschien vertrokken !

In Vlaanderen is de oppervlakte aan bos de afgelopen jaren afgenomen, terwijl ze in de rest van Europa toegenomen is. Dat zegt de milieugroep "Vereniging voor Bos in Vlaanderen" naar aanleiding van het rapport van de ministeriële conferentie voor de bescherming van het bos.

DM 14/6/11 : Een internationale groep van ecologen vinden dat exotische dier- en plantensoorten niet slecht zijn voor de ecosystemen. Zij zeggen duidelijk : ' Het is tijd voor overheden, natuurbeschermers en ecologen om zich meer te richten op het functioneren van soorten en minder waar die soorten precies vandaan komen. De vaak verkondigde stelling dat invasieve soorten na vernietiging van leefgebieden de grootste bedreiging zijn voor de ecosystemen wordt volgens hen niet door onderzoek gestaafd. Nieuwkomers geven soms problemen maar zijn ook vaker een verrijking van de biodiversiteit. Inheems is niet per definitie goed en uitheems slecht, zo stellen zij. Ecosystemen mordicus willen terugbrengen tot hun oorspronkelijke staat is veelal onmogelijk, te duur en niet nodig.

Hvandeker : Dit werpt weer een ander licht op de problematiek van het kappen en uitroeien van bomen. Wat is waar, niet waar of ligt alles tussenin ?

DM 25/5/2011: Meer dan 40.000 Vlaamse gezinnen pompen massaal geld in energieprojecten, vooral in fiscaal vriendelijke coöperatieve structuren. Vooral de betrokkenheid van ' grote ' spelers boezemt hen vertrouwen in. Groenkracht ( Electrawinds ), Limburg Wind ( Aspiravi ), Ecopower , Beauvent , Energie 2030, Wase Wind  en Linea Trovata SunTec ( ook via Natuurpunt ) passeren de revue. Mensen investeren om ethische en ecologische redenen maar ook het rendement zit er voor veel tussen.     

Hvandeker : Het beweegt... en dat is ook al iets. Alleen zijn deze systemen alleen mogelijk voor mensen met centen.

DM 1/6/2011 : Het gebroken voedselsysteem zal moeten worden herzien, als we de uitdagingen op het vlak van klimaatverandering, volatiele voedselprijzen en schaarste aan land, water en energie willen aangaan, zegt de CEO van de BBC. Het veroorzaakt honger, obesitas, schandalige verspillingen en een enorme ecologische degradatie. De planeet heeft voldoende mogelijkheden om iedereen te voeden en toch hebben 1 op 7 mensen honger. Er wordt dan ook gepleit voor nationale en internationale hervormingen zoals kleinschalige landbouw of ook een tussenweg tussen familiebedrijven en multinationals ( de optimale schaal volgens anderen).  Over GGO's zijn de meningen erg verdeeld.  Wat is de stelling van Oxfam Wereldwinkels : Autoriteiten moeten de klimaatverandering tegengaan, investeren in hernieuwbare energie en hun uitstoot van broeikasgassen terugschroeven in plaats van de gewassen aan te passen aan het grillige klimaat...

Hvandeker : Het verband tussen klimaatverandering, voedselsystemen, bevolkingsgroei en energieopwekking wordt steeds weer gelegd en blijkbaar is dat voor eenieder duidelijk, maar wat betreft de goede oplossingen komt men geen stap dichter. 

DM 31/5/2011 : Gegevens over CO² zijn dramatisch meldt het Internationaal Energie Agentschap. De kans dat we de grens van de 2 graden meer overschrijden groeit zienderogen. We zijn op weg naar een scenario van 4 graden, als we niets ondernemen aldus Lord Stern. Ook de politieke klimaatonderhandelingen slabakken, zoals ons klimaat.

Hvandeker : Als dit allemaal klopt, en waarom zou dat niet het geval zijn als zoveel spcialisten het erover eens zijn, dan is het des te onbegrijpelijker dat de internationale politiek zijn interesse verliest, terwijl bindende afspraken dan gewoon levensnoodzakelijk zijn.

Natuur.ruimte juni-aug 2011 : In Antwerpen is de bouwcode ( gemeentelijke stedenbouwkundige verordening ) aangegepast en één van de nieuwe regels is de verplichting om van nieuwe platte daken ineens groene daken te maken. Voordelen zijn : houdt water vast, ideaal biotoop, regelen stedelijk milieu en isoleert thermisch.

Hvandeker : Daar kan ik alleen maar tevreden over zijn. Nu de praktijk eens gaan bekijken...

MO juni 2011 : Europa heeft wel mooie doelstellingen zoals 20-20-20 ( minder uitstoot- meer hernieuwbare energie - energie efficiëntie verhogen ) maar het beleid is eerder dubbelzinning want nogal wat geld gaat niet naar groene doelen of ondergraven ze eerder.

Hvandeker : Er is dus heel veel geld tekort om de vooropgestelde doelen te halen. Zucht, zucht...

Hvandeker : Een discussie die blijkbaar overal in Vlaanderen en Brussel dezelfde is : Er zijn plannen om een openbare ruimte, een weg, een park, een wijk opnieuw in te richten en plotseling zijn de bomen die er vandaag te vinden zijn ' ziek '. Nu kan het natuurlijk zijn dat er zieke exemplaren tussen staan maar meestal volgt men dan het principe van de tabula rasa, da's zoveel gemakkelijker, eerder dan een groeistrategie gebaseerd op evolutie. Zo zouden er op de Havenlaan te Brussel 300 ( ! ) platanen moeten sneuvelen, terwijl dit soort bomen door velen gezien worden als de ideale stadsbomen om diverse redenen. Op de website van de gelijknamige laan heb ik onderstaande tekst gevonden die duidelijk aangeeft dat het niet nodig is om zo drastisch in te grijpen terwijl er voorbeelden genoeg zijn, hoe het dan wel zou kunnen.... Maar ook in Antwerpen en zijn districten zijn er plots veel nieuwe plannen en dus... doodzieke bomen. Hier klopt iets niet en dat is al heel lang aan de gang, toch ?

De platanen

Telkens wanneer plannen voor heraanleg van een grote laan, straat of plein het licht zien, blijken de bestaande bomen plots ziek te zijn. De regelmaat waarmee dit argument wordt bovengehaald maakt het uiterst verdacht. We proberen hieronder na te gaan welke argumenten er werkelijk voor het kappen van de platanen pleiten, en of de voordelen opwegen tegen de nadelen

Ziekte

“Uit eerder onderzoek door een gespecialiseerd bureau is gebleken dat heel wat bomen in slechte gezondheid verkeren. Wanneer blijkt dat meer dan 60% van de bomen vervangen moet worden, wordt het renovatieproces aangevat.” dixit minister Grouwels. De fytosanitaire studie van het bureau ARBORIS maakt echter melding van “24 wegkwijnende of gevaarlijke elementen” waarvan 11 reeds werden verwijderd in 2005. Dat is minder dan 10% van het totale aantal. Het kabinet blijft echter van 150 zieke bomen spreken: waar zijn de studies die dit staven? Zolang de minister niet gestaafde informatie naar buiten brengt zullen we deze uitspraken blijven beschouwen als LEUGENS.

U kan een deel van het fytosanitair rapport raadplegen door deze pdf te downloaden (3,7Mb) (het volledige rapport wil het kabinet van het Ministerie van Mobiliteit niet vrijgeven).

“De stedelijke luchtverontreiniging, de armzalige kwaliteit van de grond en de talrijke verwondingen te wijten aan herhaald snoeien en aanrijdingen van vrachtwagens verslechteren de levensverwachting nog.” wordt er in de bouwaanvraag gesteld. De plataan is echter een boom die in steden wordt aangeplant juist omwille van zijn weerstand tegen luchtvervuiling. De plataan is eveneens bestand tegen droge en arme grond: dit is één van de redenen waarom deze boomsoort zo wijdverspreid in het zuiden van Frankrijk werd aangeplant. De platanen weerstaan ook op andere plekken in de stad het overdadige snoeien van het Bestuur voor Uitrustingen en Vervoer (Mobiel Brussel): de plataan is een zeer robuuste boom, maar misschien moet de dienst Mobiel Brussel toch meer zorg dragen voor de bomen die onder hun bevoegdheid vallen…

De minister is dus duidelijk bezorgd om de gezondheid van de bomen, maar is ze ook bezorgd om de gezondheid en het welzijn van de omwonenden en zij die in de omgeving werken? Voor de omwonenden vervullen deze bomen de rol van een groene long in één van de meest vervuilde wijken van het Brussels Gewest. Met hun uitzonderlijke bladermassa beschermen ze deze buurten eveneens tegen stof en fijn zand die door de verschillende industrieën en betonfabrieken langs het kanaal geproduceerd worden.

Wortels

“Veel bomen brengen door hun wortelontwikkeling ernstige schade toe aan de boorden, de kolken en de bedekkingen van de trottoirs!” lezen we in de bouwaanvraag. Als we over de Havenlaan lopen zien we inderdaad dat de wortels op vele plekken aan de oppervlakte zijn gekomen en voetgangers en fietsers hinderen. Laten we niet vergeten dat hier 40 jaar verwaarlozing aan vooraf is gegaan; bovendien is er op sommige plekken nooit sprake geweest van trottoirs maar van een uitgesleten zandpad.

We gaan uit van het standpunt dat wanneer men over zulke waardevolle majestueuze bomen beschikt, het niet aan deze bomen is om zich aan te passen aan een eventuele heraanleg, maar dat de technici hun plannen aanpassen aan deze bomen. Er bestaan uiteraard oplossingen om de negatieve gevolgen van de wortels op te vangen: een verhoging van trottoirs en fietspaden, trottoirs in dolomiet en fietspaden in vegecol (ipv beton),… maar de wil moet er zijn om ze toe te passen. De bouwheer weigert in deze andere opties te onderzoeken.

Er zijn echter genoeg voorbeelden van heraanleg waar men wel technische oplossingen heeft gevonden voor wortels die aan de oppervlakte komen.

• Prudent Bolslaan te Laken.
• Jean-Baptiste Depairelaan te Laken
• Arduinkaai te Brussel.
• Enkele jaren geleden vond de kolossale heraanleg van de leien in Antwerpen plaats. De bestaande platanen werden daar tijdelijk verwijderd om ze na de werken te herplanten. http://asp.gva.be/dossiers/-a/leien/vandaag10.asp Een uittreksel uit een interpellatie in het Vlaams Parlement: “Ten slotte is er ook de kwestie van de leefbaarheid. Dit komt vooral tot uiting in de vraag van een grote groep omwonenden om de platanen op de Leien te behouden. Men verwijst hierbij ook naar aspecten van de volksgezondheid in een stad die hoe dan ook met permanente luchtvervuiling en hieraan gecorreleerde astmaproblemen zit opgescheept. Ik verwijs hiervoor naar het onderzoek van professor Vermeiren van de UIA. Als stof- en roetfilter is het bladerdak van oudere bomen veel beter dan dat van nieuw aangeplante bomen. Het zou minstens 25 jaar duren vooraleer jonge bomen eenzelfde zuiverende functie als groene longen in het centrum van Antwerpen zouden vervullen. Ik ga er dan nog even van uit dat de jongere bomen effectief tot volledige wasdom zouden komen, wat ook niet evident is. Het stadsbestuur wil naar een maximaal behoud van de 864 bomen op de Leien streven. Het wil daartoe zeer ver gaan in het verplaatsen en heraanplanten van platanen. Dit laatste zou zoveel mogelijk op de Leien zelf moeten gebeuren. Het standpunt van De Lijn en het Vlaams Gewest doorkruist deze plannen voor een groot gedeelte.” Momenteel worden er ook twee nieuwe rijen platanen aangeplant naast een nieuwe trambedding in de Londen- en Amsterdamstraat. De plataan is blijkbaar toch nog niet afgeschreven.

Homogeniteit

In de bouwaanvraag lezen we enerzijds: “De Havenlaan vertoont een grote visuele homogeniteit door de dubbele rij platanen en de brede rijbaan uit kasseien.” En anderzijds: “Van dichtbij stelt men vast dat veel bomen al verdwenen zijn en dat de nieuwe beplantingen er niet goed in slagen om de samenhang met de oorspronkelijke bomenrij te herstellen.”

Men stelt dus wel degelijk vast dat er een grote visuele homogeniteit op de Havenlaan is dankzij de platanenrijen, maar hier en daar ontbreken exemplaren. Het is nochtans perfect inbeeldbaar om in een stedelijke omgeving een evolutieve groenstrategie te ontwikkelen. Een planning die gebaseerd is op continuiteit en groei in harmonie met de natuur, een groenbeheer dat de natuur zijn vrijheid geeft en alleen bijstuurt waar nodig.

Uiteraard worden ook bomen oud en komt er een tijd dat ze moeten vervangen worden. Als men dat stapsgewijs doet door bijvoorbeeld één op de drie bomen om de zoveel jaar te vervangen of zieke bomen regelmatig te vervangen, kan men perfect een rij bomen beheren zonder kaalkap en bewaart men eeuwenlang de lommerrijke laan.

Bij een heraanleg zal men inderdaad de open plekken terug moeten beplanten met jongere platanen. Het zal geen perfecte homogeniteit opleveren, maar het zal in elk geval beter zijn dan het allegaartje dat men nu hoopt aan te planten: u kan zich daar nu al van vergewissen door een kijkje te nemen op de nabijgelegen Groendreef.

Bovendien zal het de nieuwe bomen 30 jaar tijd kosten om een omvang te bereiken die in proportie is met de laan. En heel wat goede zorgen bovendien: bij droogte zullen de nieuwe aanplantingen bewaterd dienen te worden. De bestaande platanen hoeven geen extra zorg.

Biodiversiteit

Als aanplant in bossen heeft de plataan als archeofyt (uitheemse boom die zich sinds lang in onze contreien heeft ingepast) weinig waarde. Het aantal soorten insecten dat erop voorkomt is eerder beperkt, en ze vormen dan ook niet de beste voorraadkamer voor onze inheemse vogels. Als straat- en laanboom daarentegen behoudt de boom weliswaar zijn waarde.

Als men de biodiversiteit een goede dienst wil bewijzen dan plant men best zoveel mogelijk verschillende inheemse boomsoorten aan in het park dat binnen dit en enkele jaren op de terreinen van Thurn & Taxis zal verschijnen. De plannen van Michel Delvigne laten zulks in elk geval al uitschijnen. Dit toekomstige park wil eveneens deel uitmaken van het blauwe netwerk: één van de doelstellingen van dit netwerk is het realiseren van verbindingen tussen de waterlopen en de strijd tegen overstromingen. Verschillende waterlopen, zoals de Geleytsbeek en de Molenbeek, zijn op diverse plaatsen onderbroken. Het project wil deze stukken opnieuw met elkaar verbinden om de waterlopen weer tot een geheel te maken en ze te laten uitmonden in de Zenne. De heraanleg van de Havenlaan zoals die nu voorligt doorkruist ook de plannen van dit project.

De biodiversiteit zou in deze context beter gediend zijn door de grote biomassa op de Havenlaan te behouden dan door de kleinere bomen aan te planten waarvan men de bladermassa beperkt zal houden. Het zijn trouwens de enige grote bomen in de wijde omgeving, afgezien van een tiental exemplaren in de tuin van de Ursulinnenschool (Drootbeekstraat, Laken).

De bomen die het Gewest wil plaatsen ter vervanging van de platanen zijn trouwens evenmin zuiver inheemse soorten:

• De Turkse boomhazelaar (Corylus colurna) is afkomstig uit zuidoost Europa en zuidwest Azië (van de balkan tot het noorden van Iran). Grootte : 12 tot 15m.
• De Amerikaanse rode es is zoals zijn naam al laat vermoeden afkomstig uit Noord-Amerika en is net zoals de plataan een archeofyt. Grootte: 12 tot 25m.
• De Noorse esdoorn is een in Europa inheemse boom. Grootte: tot 30m.

En ten slotte nog enkele weetjes betreffende de plataan: Platanen zijn grote bomen die 25 tot 55m hoog kunnen worden. Ze hebben een zeer lange levensduur (enkele honderden jaren tot tien eeuwen en meer). De oudste exemplaren op de Havenlaan werden in 1927 geplant.

Wat zijn volgens ons de werkelijke redenen dat de bomen dienen te verdwijnen?

• Het is zoveel makkelijker voor de stedenbouwkundige plannenmakers om van nul te beginnen. Men moet zich niet aanpassen aan de bestaande situatie.
• Het hindert de aannemer. Hij dient veel voorzichtiger te werk te gaan om de bestaande bomen niet onherstelbaar te beschadigen.

Deze foto van Hamburgis beschikbaar gesteld door TripAdvisor

Bron : WE Knack van 25 tot 31 mei 2011

Wat is er allemaal te vinden dat er voor heeft gezorgd dat ze onverhoopt en alsnog deze prijs in de wacht sleepten ?

- Geen stadsbewoner woont verder dan 300 meter afstand van een halte opnbaar vervoer.
- Een centraal gelegen meer ( Alster ) met roeiers en zeilers.
- 2.436 bruggen over de kanaaltjes doorheen de stad.
- 225.000 bomen en als er een sterft, komt er een andere.
- Vele stadswijken baden in het groen.
- Een botanische tuin en Europa's grootste Japanse tuin, alsook een English Garden in het Jenisch Park.
- De oevers van de Elbe, met strand.
- Projecten rond waterzuivering en luchtkwaliteit en een indrukwekkende toekomstvisie. 
- Alle treinen van de S-Bahn rijden met electriciteit van waterkrachtcentrales.
- 1.100 huurfietsen en 300 lage-emissietaxi's.
- 100 laadpalen voor electrische auto's.
- CO² uitstoot moet tegen 2020 met 40 % omlaag.
- Speicherstadt en vooral HafenCity, stadsontwikkelingen die ervoor zorgen dat de stad 40 % groeit.
- Futuristische torengebouwen voorzien van modernste technieken mbt laag energievebruik.
- Kantoren met ledverlichting, een zonnebeschermende buitenlaag en water om het gebouw te koelen, waardoor airco   bijna helemaal overbodig wordt, het electriciteitsgebruik met 70 % (!) daalt en de verwarmingskost met 40 %.
- In Wilhelmsburg , een riviereiland, moet tegen 2050 een immense, klimaatneutrale, zone komen : inbreiding, samenleven van diverse culturen en de ontwikkeling van een leefbare stad waarin hernieuwbare energie voor 100 % instaat voor het verbruik.
- Deze propere energie zal geleverd worden door een milieuvriendelijke energiecentrale, een omgebouwde bunker van WO 2. Het grootste groene project in Europa, naar het schijnt.

Hvandeker : Toch eens goed rondkijken als je nog eens in Hamburg bent. Niet gek die Hamburgers...  

Op de website www.stop-kernenergie.be vond ik volgend pamflet, dat ik graag deel. Het platform Stop&Go bundelt een 50-tal organisaties die eisen dat de wet op de kernuitstap van 2003 daadwerkelijk wordt uitgevoerd ! Als je akkoord gaat met de argumentatie, teken dan aub de petitie : momenteel staat de teller op een goede 78.000 en het doel is 100.000. Vertel het voort.... met dank.  

Wij vragen:

-

De wet op de kernuitstap te respecteren en de kerncentrales na 40 jaar dienst te sluiten. In

plaats van de levensduur van de drie oudste kernreactoren te verlengen moeten ze - zoals

voorzien in de wet - in 2015 gesloten worden.

-

Werk te maken van een gecoördineerde en gedragen langetermijnvisie voor ons

energiebeleid.

Dit moet zorgen voor een stabiel investeringskader voor de noodzakelijke

nieuwe spelers op de energiemarkt. De toekomstvisie van een 100% hernieuwbare

energievoorziening tegen 2050 is hiervoor de leidraad.

-

Dringend in te zetten op een gecoördineerd en ambitieus energiebesparingsbeleid, om op de

lange termijn een zekere, duurzame en betaalbare energievoorziening te garanderen.

Een levensduurverlenging van de oude Belgische kerncentrales is onaanvaardbaar

want:

-

Kernenergie verhindert de noodzakelijke transitie naar een duurzame energietoekomst. Door

de levensduur van de oude kerncentrales te verlengen, zullen de noodzakelijke investeringen in

veilige energiebronnen uitblijven. Hierdoor missen we de boot naar een hernieuwbaar

energiesysteem en dreigen we duizenden duurzame jobs mis te lopen.

-

Kernenergie is een deel van het klimaatprobleem, niet van de oplossing. Kerncentrales en

steenkoolcentrales maken deel uit van een onflexibel energiesysteem, waar de geproduceerde

energie van enkele plaatsen naar vele gebruikers gaat. Dat systeem is onverenigbaar met

duurzame en variabele hernieuwbare energiebronnen, waarbij de energie op vele plaatsen

wordt opgewekt. Het is het een óf het ander, beide tegengestelde systemen samen

ontwikkelen gaat niet.

-

Kernenergie is overbodig. De drie oudste kernreactoren kunnen zoals voorzien in 2015

gesloten worden zonder dat dit onze elektriciteitsvoorziening in gevaar brengt. Voorwaarde is

wel dat we nog veel meer energie besparen. We hebben daarvoor nog een enorm potentieel.

Door gewoon even efficiënt om te springen met energie als onze buurlanden kunnen we de

drie oudste kerncentrales sluiten én onze klimaatdoelstellingen halen.

-

Er is geen veilige oplossing voor het eeuwig stralend kernafval. Hoogradioactief afval uit de

kerncentrales blijft gedurende honderdduizenden jaren de gezondheid en het welzijn van de

volgende generaties hypothekeren. Nergens ter wereld heeft men al een oplossing voor dit

afval gevonden.

-

Kernenergie is niet veilig. Talrijke onvoorspelbare scenario's maken dat een ernstige kernramp

kan plaatsvinden in om het even welk reactortype, in elk land en op ieder ogenblik. Door de

grote bevolkingsconcentratie in ons land zal een ongeluk in Doel en Tihange onherstelbare

ecologische, sociale en economische gevolgen hebben.

-

Kernenergie is duur. We betalen jaarlijks miljarden aan de afgeschreven kerncentrales via onze

energiefactuur. Daarnaast gaan miljoenen van ons belastingsgeld naar kernenenergie. Geld dat

we veel verstandiger zouden besteden door te investeren in energie-efficiëntie en

hernieuwbare energie.

-

Kernenergie en atoomwapens zijn onlosmakelijk verbonden. Wie over kerncentrales beschikt

is technisch in staat atoomwapens aan te maken.