hvandeker

Uittreksels uit diverse publicaties en colloquia omtrent Bomen in woonsites toegepast voor Vlaanderen

( prof. Andersson-Ifpra congres Kopenhagen, Jorn Copijn, Tony Aerts et al

Bron :  

Hvandeker : Update van 2002 en vroeger en nog altijd even actueel, meer zelfs... actueler dan ooit.

* 1. De eerste reden is van ecologische aard: streekeigen ‘wilde’ soorten bieden een enorme habitat aan leven, in tegenstelling tot de soorten van vreemde komaf. (Voorbeeld: zomereik biedt leven aan een 450-tal species, in tegenstelling tot de exoot Amerikaanse eik die een 10-tal species gerieft.)

* 2. De tweede reden is de uiteindelijke grootte van deze bomen: ze moeten veel hoger kunnen worden dan de daken (een stadsbeeld is omgekeerd, daar domineert bebouwing de ‘sierboompjes’). In tegenstelling tot het recente verleden (zeventiger jaren) toen men zich nogal eens vergaloppeerde met zgn. “bescheiden en vooral niet hinderende” kleine sierboompjes, wint het inzicht veld dat woonsten die lager zijn dan en geborgen zijn door omringende boomkruinen, een veel aangenamer psychisch woonklimaat kennen. Dit heeft te maken met de oud-instinctieve beschutting zoekende aard van de mens. [De reclamewereld weet zulks maar al te goed en gebruikt het efficiënt]. Bovendien bieden die kleintjes niet – en de groten wel – de natuurlijke klimaatregeling: zon doorlaten in de winter en schaduw bieden in de zomerhitte, windbreking en beschutting bij guur weer.

* 3. De derde reden betreft de kwalitatieve eigenheid van es en vooral linde en zomereik. Es maar vooral beide laatste zijn recordhouders wat betreft ouderdom (gemakkelijk meerdere eeuwen) en wat betreft sterkte (veiligheid inzake takbreuk of ontworteling). Daarmee samenhangend constateert men dat in de lange lijst geklasseerde bomen in België het voor twee derde eik of linde betreft. Als het dan om vele eeuwen oude exemplaren gaat, betreft het (op een Taxus na) steeds één van beide soorten.

• * 4. De Europese bosbestandscriteria zijn geschraagd door enkele wezenlijke principes. Die komen niet alleen uit de ecologische hoek (natuurwaarden), uit de agrarische hoek (terugdringen landbouwareaal met 15% op Europees niveau wegens duur te compenseren overproductie), of uit de economische hoek (bosbouw, erosie- en waterbeheersing), maar ook uit de hoek van de volksgezondheid op grond van luchtkwaliteit, zuurstofproductie, fixatie van kooldioxide-exces (conferentie van Rio, nadien Kioto), en in de buurt van woongebieden vooral op grond van de beruchte stof-binding. Vanuit die laatste hoek, de volksgezondheid, is de impuls ontstaan naar toename van parken, dreven, stadsrandbossen,… in en tegen woongebieden, bij ons vanuit aanbevelingen (o.m. geformuleerd in het RSV), in Duitsland vastgelegd in stringente normen. De exacte redenen:

  • Een groenbestand doorheen of rond woongebieden geeft ter plaatse systematisch een gunstiger microklimaat. Volgens metingen blijkt een groep zwaardere bomen in een woongebied uit te lokken dat een kille oktobernacht tot 2° minder koud zal zijn en een hete julidag tot 3° minder heet dan enkele straten verder waar geen grote bomen zijn. Daar hangt allicht ook het reeds vermeld gevoel van beschutting mee samen.
  • De kwaliteit van de in te ademen lucht wordt medebepaald door het vlakbij aanwezig zijn van massieve blokken bladgroen. Bladgroen heeft immers door adhesie een uniek filtervermogen voor ultrafijne stofdeeltjes, net die deeltjes welke de neustrilhaartjes ongehinderd passeren. Ondertussen wordt duidelijk dat de steeds “schonere” dieselmotoren een niet bedoelde keerzijde hebben, ze produceren een procentueel hoger aandeel ‘ultrafijne’ roetdeeltjes, met een vermoed effect op het ontstaan van kankers. Die superfijne stofdeeltjes o.m. (naast vele andere deeltjes) worden via vermelde adhesie aan blad- en naaldgroen gebonden. Onderzoek heeft aangetoond dat een honderd jaar oude zware boom 1,3 ton ultrafijn stof absorbeert, tot het er af slibt bij de eerstvolgende regenbui, de grond of gracht in verdwijnt, en de boom aan zijn volgende 1,3 ton kan beginnen… Daardoor is de ingeademde lucht vlak bij groenmassieven heel wat vrijer van schadelijke en soms kankerverwekkende stoffen.

  * 5. De vijfde reden is de semantisch-culturele plaats die eik, linde, es in onze oud-Germaanse komaf toebedeeld kregen. Historisch zijn de mannelijke Eik (bij de Romeinen de behuizing voor Jupiter, de machtige god van donder en bliksem, wat zijn redenen had, zie verder), de vrouwelijke Linde die vruchtbaarheid, vrede en verdraagzaamheid brengt (linde = oud Duits voor ‘zacht’), de werelddragende Es (= Yggdrasil, al-drager en ik-drager, eenheid tussen ik en kosmos tonend, waar onze historisch-Germaanse “Adam en Eva” vòòr de kerstening eigenlijk As en Embla waren, zijnde Es en Olm), het zijn allemaal bomen die vanouds een rijke wisselwerking met menselijke zingeving hadden en bij talloze rituelen van grote betekenis waren. Die bomen waren verbonden met ‘geesten’, ze droegen machten die te vrezen waren en werden dan ook met respect benaderd. Oude bomen waren steeds heilige bomen, in elke cultuur overigens.

* 6. Zomereik als laan- of pleinboom heeft meerdere pluspunten:

• Het is een zeer getalenteerde boom qua genetische diversiteit en aanpassingsvermogen.
• Ecologisch is zijn aanwezigheid uiterst interessant, gezien het hoge aantal levensvormen dat hij ondersteunt (in directe zin minstens een 450-tal).
• Als schaduwleverende boom heeft hij een behoorlijke transparantie, dus zonder een te zware slagschaduw zoals bij beuk die naastliggende tuinplanten kan verdrukken.
• Hij is bijzonder sterk, met dus weinig gevaar voor takbreuk of ontworteling.
• Hij kan uiterst oud worden, wat voor onze kinderen interessant is, en wat voor ons prettig aanvoelt (omvat immers vele generaties).
• Hij is in ons cultuurerfgoed vanouds een onmisbare gezel, met faam als heilige boom en als “dingboom” waar recht onder werd gesproken, en veroordeelden werden opgehangen.
• Een oude onweerspreuk: “Eicken moet je wijken, boecken moet je zoeken”. Hiermee wordt gedoeld op het gehalte bast- en schorsvocht dat in eiken zoveel hoger is dan in beuken, waardoor een eik veel vaker door bliksem wordt getroffen. Maar… andersom wil dit wel zeggen dat een woning vlakbij een grote eik beschermd was tegen blikseminslag (op de boom en dus niet op het huis). Dit is de reden waarom Kempense heideboerderijen steeds tussen zware eiken stonden.
• Zomereik heeft een gesteltak-ontwikkeling die spot met de zwaartekracht. Op oudere leeftijd kunnen zware gesteltakken naar believen horizontaal, klimmend, dalend, en terug klimmend zijn, o.m.. door deze krachtuitstraling is hij gekend als een bij uitstek mannelijke boom, daar waar de linde bij uitstek vrouwelijk is. Zulke symbolische connotaties maken nog altijd dat eiken en linden zeer gewaardeerde laanbomen zijn, wanneer ze een al wat hogere ouderdom bereikt hebben.

• * 7. De zevende reden, van uiterst groot belang in ons seculier tijdsklimaat, is de onvervangbare invloed die zware oud wordende bomen hebben op ons in-der-Welt-sein, zegge het sociaal-psychologisch belang:

  • Geur, kleur en contrasten vinden we prettig.
  • We zijn 'beschut' door groen en door beleving van natuurelementen, het ons-goed-voelen wordt er in hoge mate door beïnvloed; bomen vertolken deze functie hoogst efficiënt.
  • Onderzoek toont dat bomen in ons perspectief of gezichtsveld een ontspannen gevoel bewerken.
  • De eeuwen die door oud wordende bomen overspannen worden, binden ons met vóórouders én met nàgeslacht, ze geven aldus concreet vorm aan ons eeuwigheidsverlangen.
  • Dieptepsychologisch blijkt “Paradijselijkheid” samen te hangen met een plaats van hoog opgaand, overvloedig, vitaal en vruchtbaar groen, in casu zoals bij zware rijpe volgroeide bomen. Er zweemt blijkbaar een weldadige sacraliteit rond bomen (“paradise-lost symboliek”).
  • In laatste instantie kan de wereld qua leefbaarheid voor het mensdom alleen bestaan als “oord van leven” – dit is het oase-aspect van een oord vol hoogtewinnend groen, zijnde bomen. Mensen blijken bomen nodig te hebben als vertolkers van zulke ‘levende wereldoase’.
  • Last but not least! In elke cultuur blijkt de kwaliteit van humanisering weerspiegeld te worden in haar relatie met bomen. Menselijke wijsheid en schroomvolle eerbied voor bomen blijken recht evenredig gecorreleerd te zijn.

• * 8. De achtste reden, uiteraard met al het voorgaande samenhangend, om voldoende en forse oud wordende bomen te voorzien in woonsites, is de zoveel sterkere impact van zulke bomen op het belangrijke dagelijkse fenomeen “direct ervaren van concrete ruimtelijke kwaliteiten”:

  • Verpozing.
  • Nabij contact met of nabije beleving van seizoenen.
  • Skyline-charme.
  • Boeiender beleefde speelomgeving voor buurtkinderen.
  • Wandelattractiviteit.
  • Horen en zien van vogels.
  • Geurcharme (lente, herfst).
  • Geluid: geritsel van bladeren in wind.
  • Inkleding der visuele omgeving via spanning tussen verhulling en onthulling.

  * 9. De negende reden is van indirecte aard, maar is een typevoorbeeld van het belang van synergetisch en holistisch denken rond menselijke ingrepen. Een wijk met veel groen, zware knoestige stammen en massieve boomkruinen, noopt als vanzelf tot woonerf allure: hier wordt koning auto gedoogd, de chauffeur ondergaat al gauw een psychologisch rempedaaltje, met alle voordelen.
  Dergelijke werking van een bomenrijke woonbuurt heeft wel ondersteuning van diverse andere optische en psychologische snelheidsremmers nodig, het is een samenspel (bijv. rooilijnbreedte van 20m, 3-lijnsdreef met open grachten en wadi's, diepe dwarsinritten naar woonsten, veel heesters, open vlekken met grazige ruigten. De wegverharding is hoogstens 4,50m (!) breed, waarbij middellage (0,80m) haagjes op slechts 0,30m van de wegverharding de groene restbreedtes moeten afzomen (optisch knijpen...). De chauffeur beleeft zulke weg onverbiddellijk als kruip-spoor. En zo hebben spelende kinderen de spannende buitenwereld terug voor zich.
  De rol van omhullende bomen in het scenario "psychologisch rempedaal" is essentieel.

• * 10. Ten slotte is er een zeer pragmatische reden: stevige openbare groenaanleg met zwaardere bomen is een toekomstbelegging met even stevige financiële opbrengst! Een sterke openbare bomenomgeving en groeninkleding kleurt immers de (onbewuste) perceptie en lokt meerwaarden uit. Reeds één generatie na de aanleg, als de bomen een ruim formaat krijgen, is de aantrekkingskracht van woningen in de buurt van bomenrijke pleinen en groene dreven een feit. Het residentiële cachet is gegeerd, reële meerwaarden voor die eigendommen ontstaan. Men bedenke dat de investering bij aanplant geheel verwaarloosbaar is in verhouding tot die latere meerwaarden.

• http://users.telenet.be/sf15400/bomen-en-wonen.html

• en

• http://users.skynet.be/tony.aerts/sterrenstof.html

•  

   

•  

Bron : DM dd 20-2-2012 Artikel van Jos Geysels ' Waarom geen vakbondsacties op zondag ? '

Een bijzonder artikel dat doet nadenken over de manier waarop de vakbonden ( alsook andere middenveldorganisaties en zelfs de linkse politiek ) zich profileren vandaag. Volgens schrijver doen ze dat, met de beste bedoelingen, redelijk fout en zijn ze op die manier het voorwerp van cynische vakbond bashing : conservatief, niet meer van deze tijd, onverantwoord. Als je een hond wil slaan, heb je snel een stok gevonden... en dat lokken ze zelf uit met hun manier van profileren, van communiceren ook. Ze worden op die manier in de verdediging gedrongen, terwijl hun rol helemaal niet is uitgespeeld, integendeel zelfs.

Daarom dienen ze eens goed na te denken over een aantal toekomstige evoluties, teneinde zich te weren tegen een bepaalde pers en dus een bepaalde publieke opinie die alleen de uitwassen breed uitsmeren, soms zelfs helemaal terecht : duizenden mede-werkers gijzelen door het transport lam te leggen, de onverantwoorde acties van de loodsen ( die nog steeds zeer goed hun boterham verdienen), een daling van de loonkost bepleiten door duizenden bedrijfswagens ter compensatie te eisen ( belastingontwijking en milieu ? ), etc. 

Terwijl de fundamenten van hun bestaan nog steeds aanwezig zijn, misschien meer nog dan de voorbije 30 jaar : de maatschappelijke verontwaardiging stijgt, ook bij de hardwerkende Vlaming, en daarom zijn fundamentele waarden zoals solidariteit, gelijkheid en rechtvaardigheid wel van de tijd. Wie anders dan vakbonden en andere middenveldorganisaties zullen hun invloed aanwenden om de rechten van de werkende en niet-werkende mens te verdedigen ? Vakbonden hebben geen enkele reden om in te leveren op hun traditionele waarden en normen, maar ze zouden het best wat anders aanpakken : het maatschappelijk ongenoegen verenigen en hun toekomstproject duidelijk communiceren : niet defensief terugplooien op verworven rechten met een ondertoon van verdriet over gemiste kansen ( Calimero) maar offensief een nieuwe horizon uittekenen, strategisch, tactisch en operationeel. Geen betogingen of stakingen die het land gedeeltelijk lam leggen, maar gerichte acties op zondag. geen inlevering op echte waarden, optreden als een moderne beweging met moderne middelen, een open communicatie naar de openbare opinie en de pers, zich afzetten tegen het cynisme door een positieve boodschap, kortom het syndicaat heruitvinden ( vakbond 2.0).  

Hvandeker : Is veel voor te zeggen, maar sleutelen aan organisaties die zichzelf in feite te weinig kritisch hebben bekeken is een werk van lange adem. Er was te lang macht voor de macht, ook misbruik van macht...Maar de enige manier om dat om te keren is er aan beginnen en dat ook als dusdanig aan eenieder te verkondigen.   

Een website die ongeveer een goed jaar oud is en waar Subhankar Banerjee de vinger op vele ecologische wonden legt, zoals oa over het lobbywerk van Shell om in de Arctische oceanen alsnog naar olie te boren, hoe gevaarlijk ook voor mens en milieu : www.climatestorytellers.org en vele andere onwelriekende praktijken.  

Als je maar lang genoeg op de nagel blijft kloppen , bestaat de kans dat hij dieper gaat. Zoals nu met Apple dat, na toenemende druk van klanten en belangengroeperingen ( vakbonden, NGO's, ed) , toegeeft dat wat er in zijn Chinees toeleveringsfabriek Foxconn gebeurt, niet of toch niet helemaal door de beugel kan en kondigen zij een onderzoek aan. Waar gaat het over :  Het genaamde fabriek dat vele honderdduizenden personeelsleden telt produceert telefoons, computers, IPads en IPhones voor HP, Samsung, Motorola en vooral Apple. Kinderarbeid, 70-urige werkweken, werknemers die geen pauzes kregen en staande 10 uren aan een stuk presteerden. Een van de getuigen ter plaatse stelt het zo: Apple doet zijn best, maar veel van onze klanten zouden geschokt zijn als ze wisten waar hun Ipads en IPhones vandaan kwamen. En Apple laat dat toch bestaan ' omdat het systeem prima werkt voor hen'. Daarom wordt Apple nu opgeroepen om ethische telefoons te ( laten ) produceren via petities, georganiseerd door www.change.org . Steve Jobs vond dat allemaal best zo maar nu is er wisseling van de wacht aan de top en dat heeft zo zijn gevolgen. De nieuwe chefs vinden dat er iets moet gebeuren.

Bron : DM dd 16 februari 2012

Hvandeker : Gelukkig organiseren grote groepen mensen zich tegen zogenaamde onaantastbare multinationals. En ze blijven op de nagel kloppen met moderne middelen. Eindelijk heeft dat ook hier en daar resultaat want imagoschade kan dodelijk zijn, ook voor de groten.  

Steeds meer virtuele marktplaatsen zien het licht, omdat er blijkbaar nood aan is. Ladders, fietsen , spelconsoles, boeken,dvd's ruilen , het wordt ook collaboratieve ruilhandel genoemd, is niet meer het exclusieve terrein van een handvol idealisten. Auto's delen, een sofa bestellen om te overnachten zelfs geld lenen zonder bank behoren tot de mogelijkheden.

Ouderwetse businessmodellen worden definitief naar de prullenbak verwezen en maken een sprong naar een duurzamer systeem. Internet en sociale netwerken maken dit allemaal mogelijk de dag van vandaag. Volgens trendwatchers verdwijnt het ' ik ' en verschijnt het ' wij '. Zonder het te beseffen zoeken we oplossingen voor de economische, maatschappelijke en ecologische problemen van vandaag.

Ruil- en deelsites, nieuw en succesvol voor :
Parkeerplaatsen
Auto's
Woningen
Boeken, spelgoed, cd's en dvd's.
Kleding
Logies
Boormachines, ladders, gereedschappen
Tuinen
Fietsen
Muziek

Bron : Artikel in DM dd 14-02-12 ' Consudelen, wat van mij is , is van jou  : hoe samen consumeren onze toekomst gaat bepalen.

Hvandeker : Transitie Ekeren, een beweging die dit soort activiteiten wil promoten, is ook op die weg. Het kan een antwoord zijn en inspelen op wat er bij heel wat mensen begint te leven. Zoals mensen zoeken tuinen en tuinen zoeken mensen.    

Voedselteams, zelfpluktuinen en andere initiatieven die de keten producent>consument sterk verkorten zijn aan de orde van de dag, meer zelfs er zijn al wachtlijsten omdat er meer vraag is dan aanbod. Je hebt natuurlijk iemand nodig die zijn kost verdient met groenten te telen. En zij die er mee bezig zijn, tonen zich tevreden over dit systeem dat hen een zeker inkomen garandeert. Ook de consument heeft steeds minder vertrouwen in de voedingsindustrie wegens verhalen over dioxine, hormonen, verspilling. Niet altijd terecht maar niet altijd ten onrechte. Toch moet mij iets van het hart, namelijk het kosten - en opbrengstenplaatje. Reken even mee:

Een landbouwer uit Rillaar zegt dat hij maximum 60 cent ontvangt van de veiling voor een kilo biotomaten.
De consument betaalt ongeveer 2 Euro  en 30 cent in het grootwarenhuis.
Met dit systeem ontvang ik 1 Euro 80 voor diezelfde kilo...
Bron : DM van 3 februari 2012.

De boer ontvangt dus 3 x meer en de consument betaalt 50 cent minder.
Iedereen tevreden ? Zeker de boer en ook de consument.
Het grootwarenhuis uiteraard niet.

De vraag daarbij is :
1. Tussenpersonen verhogen de prijs bijna met factor 4. Hoe komt dat ?
2. Ook bij de boer betaalt m.i. de consument te veel, mogelijk veel te veel. Hoe komt dat ?  

Ik ben helemaal voor het systeem, maar het financiële plaatje klopt niet, zoals in dit artikel gebruikt....

DM 2-2-2012 Buzz tegen bijenmoord. Olyslaegers  graaft dieper.

Heel lang reeds is er ongerustheid over de dalende bijenpopulaties in ons land, de buurlanden en nog verder. Einstein zei ooit dat als de bijen sterven er nog weinig tijd overblijft voor de mens. En niet omwille van de honig...

Olyslaegers is wat dieper gaan graven en heeft de kat de bel aangebonden : Bayer zou verantwoordelijk zijn met een aantal van de produkten in hun portfolio : De pesticide Imidacloprid, in België verkocht als Confidor. De Nederlandse documentaire op Youtube ' Moord op de honingbij ' dient daarbij als achtergrond. De man kroop in de pen, gebruikte Facebook als doorgeefluik en kon in een mum van tijd een massa mensen mobiliseren.

Hvandeker :   Het moet nog aangetoond worden, dat wel, maar mocht dit waar zijn dan zijn de gevolgen niet te overzien. In Frankrijk is het product gelukkig al een tijdje verboden, in Nederland en België niet. Hallo Europa , wat doen we aan onze bijenvolkeren ? 

Petje af voor het ACW dat het opbrengt om in Visie een artikel te wijden aan het boek van Peter Mertens ( PVDA + ) getiteld ' Hoe durven ze ? De crisis, de Euro en de grote hold up '. Thomas Blommaert stelt onder de titel ' Wat je niet leest in de krant ' dat dit boek je van je sokken blaast. Een wandeling over een op hol geslagen aardbol, waarop een kleine minderheid van bankiers en speculanten een grote meerderheid van gewone mensen probeert te doen bloeden.

Hvandeker : ik spreek me niet uit over de inhoud van het boek, alhoewel de kans groot is dat ik het ga lezen. De analyses zullen wel grootendeels juist zijn, alleen heb ik ze met andere woorden al op verschillende plaatsen kunnen lezen. Persoonlijk verwacht ik niet veel nieuws, maar misschien is de invalshoek toch net weer wat anders. Wel doe ik mijn petje af voor de moed dat deze boekbespreking verschijnt in Visie...  

Er zijn quotes die je onverschillig laten en andere die je raken.

Deze vond ik in een opiniestuk van DM van 3 februari 2012 en vond 'm geweldig :

' Never depend on governments or institutions tot solve any problem, all social change comes from the passions of individuals ! ' van Margaret Mead

' Laat je, voor het oplossen van om het even welk probleem, niet leiden door regeringen of instellingen. Want alle sociale veranderingen komen voort uit de passie van enkelingen '.

Zo waar, wat vind je ?