hvandeker

In de spiksplinternieuwe De Morgen van vandaag 24 januari 2012 ventileert Els De Pauw een mening, haar mening uiteraard en ze zit er redelijk dicht bij.

Met als grappige titel ' De tuinen volgen de trend der schaamheuvels , kaal is beter ' behandelt zij een niet zo grappig onderwerp om aan te tonen dat onze huidige levenloze straten van een nooit geziene zuurtegraad getuigen. Mensen lijken zich voor te bereiden op een bunkerleven, ver van de gezellige buurtfeestjes van weleer. Dat komt ook tot uiting bij de aanleg van de tuin, afgesloten met een kwaliteitsvolle draad en schuiftralies. Wat de tuinoppervlakte zelf betreft is het nog erger : het grasveld regeert, soms zelfs in kunststof ( weinig onderhoud ) en bomen zijn nog amper te vinden. Je vangt daar geen subsidies mee en het is nog eens lastig om levend groen te voeden en te verzorgen. En al die regels over de afstand van de boom tot de buur, lastig. Een potboom hier en daar, wat eenzame struiken en bloemen. En dat is het, de rest groeit ook veel te traag en daar heb ik nu niks aan.

Hvandeker : de trend om zich op te sluiten achter anonieme muren en de buitenomgeving steriel te houden is onmiskenbaar , maar er is gelukkig ook een grote groep mensen die het anders willen aanpakken.  

Deze keer niet op houtstoven ( zie mijn posting van 20-12-11 ' Joke op houtstovenjacht, titel voor een Jommekesstrip') maar op vossen die op minder dan 500 meter van een kippenhok worden opgemerkt. Daarom een nieuwe titel voor een Jommekesstrip ' Joke zet het vizier op scherp '. Dat wetenschappers deze aanpak onzin vinden, vindt ze naar alle waarschijnlijkheid niet echt belangrijk. Bden je minister of ben je het niet en een minister moet beslissen en knopen doorhakken. ' Joke hakt knopen door ', of nog ' Uitzetten en afknallen', ook een goede...  

Wetende dat 1,5 miljoen Belgen armoede lijden stoot het fenomeen van de voedselverspilling mij nog steeds tegen de borst en vraag ik mij af of er geen ( begin van ) oplossingen zijn , voedselbanken niet te na gesproken. De reportage gisteren op Eén ' Koppen XL ' liet weer niets aan duidelijkheid over : voedsel wegwerpen , dus verspillen, is nog steeds aan de orde van de dag. Zoals steeds kan er tijdens de veel te korte zendtijd niet al te veel verteld en getoond worden maar uit al dat fragmentarische en anekdotische is toch wel iets op te pikken :

* Ergens in een Frans ' instituut ' ( school, universiteit ) werd voedsel verschaft tijdens de middag : in totaal ging het over 900 kg, waarvan 200 kg werd weggesmeten. Meer dan 20 % werd naar de vuilcontainers verwezen omdat de jongelui hun bord vol laden waarvan ze zeker waren lang niet alles tot zich te kunnen nemen. Als hen dan gevraagd werd naar het waarom, dan wisten ze echt niets zinnig te zeggen. Mentaliteit...

* Supermarkten organiseren vooraleer de winkel open gaat, een rondje wegwerpen van voedsel dat in een aantal gevallen nog 4 tot 5 dagen looptijd had tot de houdbaarheidsdatum. Erger nog, deze producten werden in een aantal gevallen overgoten met javel om ze niet langer consumeerbaar te houden ( Muffinman!). Procedures...

* Sommige winkels van een een keten hadden teveel besteld en normaliter zouden zij dat kunnen doorgeven aan een andere collega-winkel die mogelijk . Maar dat kost te veel. Geld... 

* Een fabrikant werpt containers meloenen weg omdat ze te klein zijn. Mensen verwachten een grote meloen voor 1 Euro, geen kleine. De smaak was daarbij geen element. Absurde kieskeurigheid van de consument...

* Iemand legde de vinger op de wonde door te zeggen dat ons voedselsysteem ziek is. Zowel fabrikanten, distributeurs en consumenten zijn daar samen voor verantwoordelijk. En er is nog geen begin van oplossing in het zicht. Voedselbanken verrichten goed werk maar zij zijn roepende in de woestijn. Lokaal voedsel zonder tussenstations is een andere voorlopig beperkte mogelijkheid.

Alarmberichten over de tanende bijenpopulatie hebben er blijkbaar voor gezorgd dat er werd gereageerd. Dat is te lezen in DM van 14/01/2012 waar geschreven staat dat het aantal imkers in België opnieuw met 15 % is toegenomen van 2010 naar 2011. En dat het vooral jongeren zijn die zorgen voor dat succes. Zij hebben wel een ander profiel dan hun oudere collega's. Deze laatsten zijn vooral geïnteresseerd in de honing, terwijl de jongeren eerder als imker beginnen uit idealisme, uit milieubewustzijn en niet voor de opbrengst in eerste instantie. De jongeren werken eerder kleinschalig, maar toch mag je de inspanning en de kost niet te veel onderschatten : een kast kost tussen de 60 en 110 Euro en aangepaste kledij enkele tientallen Euro's.

Geen reden toch om er niet mee te beginnen, wetende dat je, vanaf mei, enkele uren per week nodig hebt om enkele kasten te verzorgen.      

Soms lees je dingen die, alhoewel we dagelijks leren om niet alles klakkeloos aan te nemen, er lekker ingaan. Zo was er nog een stukje in WE Knack nr 1 waar een redelijk ideaal beeld werd opgehangen van een mogelijke toekomst. De genaamde Juliet Schor, vroeger professor economie, vandaag professor sociologie in de VS, die op 14 januari 2012om 19 uur  een lezing zal geven in verband met haar nieuwste boek over overvloed, voorspoed en welzijn in de Orangeri van de Botanique te Brussel ( meer info www.oikos.be ).  

Uit het interview haal ik volgende voor mij belangrijke fragmenten :

- De rijke aarde die we erfden geven we door aan onze kinderen en kleinkinderen als een uitgeperste citroen. Het feest is voorbij. Tenminste dat is het gevoel dat bij een grote groep mensen leeft. Maar zo hoeft het niet te zijn. Er zijn steeds meer mensen die zeggen dat het ook anders kan en anders moet : academici, opiniemakers, bedrijfsleiders en zelfs economen.

- Wat is leven in voorspoed : Steeds harder werken met steeds meer stress of meer tijd maken voor jezelf en je omgeving ? Je energie- en voedselvoorziening uitbesteden aan multinationals of zelf kunnen voorzien in ( delen van ) je behoeften ? Steeds meer consumeren of ons omringen met een beperkt aantal betekenisvolle producten en mensen ? Is onmiddellijk comfort belangrijk of streven we naar een gezonder milieu en meer levenskwaliteit ?

- De business as usual economie is ondertussen compleet disfunctioneel geworden, maar wat er in de plaats moet komen is nog enigszins onzeker. De toekomstige economische ontwikkelingen die oa een gevolg zijn van foute politieke keuzen uit het verleden zijn niet onvermijdelijk. Zeker in Europa waar vandaag een soberheidspolitiek gevoerd wordt als gevolg van het redden van de ' financiële instellingen ' waardoor de lasten van de crisis afgewenteld worden op de gewonen mensen en niet op de veroorzakers ervan. Landen en regeringen zijn in de greep van andere landen en regeringen, multinationals en grote financiële groepen.

- We moeten de productiviteitsgroei compenseren door minder te werken. Om de uitstoot te verminderen moeten we minder produceren, de groei doen verminderen of zelfs stoppen en dat doen we dus vooral door minder te werken. Globaal produceer je dezelfde hoeveelheden met minder werkuren ( productiviteitsgroei). Enkele procenten uitstoot per jaar minder betekent een significante vermindering in 20 jaar.  De extra vrije tijd kunnen mensen dan gebruiken voor eigen productie ( buiten de klassieke marktsystemen) of voor meer vrije tijd, meer sociale contacten, meer creativiteit ook. Mensen zullen blijer zijn en genieten van de autonomie die ze hebben en het voelt bovendien goed om een deel van de oplossing te zijn in plaats van een deel van het probleem.

- De bestaande systemen vertrekken vanuit een verkeerde economische basis want ze betalen niet voor de ware kosten die ze veroorzaken waardoor ze er productiever uitzien dan ze in werkelijkheid zijn. De klassieke grootschalige landbouw vervuilt, vernietigt de bodem en hebben een grote opbrengst maar op langere termijn, als het ecosysteem in elkaar klapt, ben je alles kwijt. Ook fossiele brandstoffen lijken nog goedkoop als je alle nadelige gevolgen van het gebruik ervann de milieukost,  niet in rekening brengt.  Grootschalig is dus niet goedkoper en zeker niet beter voor het milieu en dit tijdperk loopt stilaan op zijn einde.

- Groei komt steeds meer van redelijk kleine, innovatieve, bedrijven. Ze leggen het vuur aan de schenen van de grote jongers die vaal alleen overleven door de jonge en dynamische bedrijven gewoon over te kopen.   

- Ik heb de laatste jaren veel tijd doorgebracht in Duitsland : ik zag daar een hele boel innovaties, zoals veel kleinschalige organische voedselproductie, aanleg van publieke boomgaarden tot nieuwe vormen van wonen met veel minder milieu-impact.

- In de VS hadden veel mensen hun job verloren en dus trokken ze niet meer naar de supermarkt om dingen te kopen maar begonnen ze zelf met dingen te maken. Hoe langer die crisis duurt, hoe meer deze beweging zal doorzetten.

- We moeten ons verenigen en verandering eisen want onze regeringen zijn gegijzeld en gecorrumpeerd door financiële belangen die ons allen naar een doodlopende straat leiden.

Hvandeker : Gewoon interessante lektuur, voor mij toch. En heel dicht bij iets wat ze al jaren ' de omslag, de groene bigbang ' noemen. Ook nu lichtjes anders geformuleerd en benoemd maar in wezen hetzelfde : verandering , terechte verontwaardiging, etc. Er is hoop aan de ( verre ) horizon : de toekomst zal zuiniger, groener en properder zijn.

Meer info ? www.newdream.org en www.julietschor.org   

Een artikel in Weekend Knack nr 1 van 2012, met als titel ' Over 30 jaar zijn wolkenkrabbers ouderwets ' , een uitspraak van de Duitse architecte Anna Heringer , heeft mijn volle aandacht gekregen. Dat komt tot uiting in volgende opvallende uitspraken :

1. Binnenkort bouwen we alternatiever , liefst met lokale grondstoffen zoals leem, stro en hout.
2. Veel hedendaagse bouwprojecten houden nauwelijks rekening met de toekomstige gebruikers, de bewoners en de veranderingen in de leefgewoonten.
3. Architecten zouden een tijd op de bouwwerf moeten werken, liefst ook met hun handen.  
4. Ik denk dat het goed is dat Europa wat verarmt en versobert , op die manier worden mensen weer vindingrijker om te overleven.
5. We zij allemaal teveel consument, waardoor we de voeling met de productie zijn verloren.
6. We leven in een tijd dat we overspoeld worden met informatie, terwijl het vakmanschap bijna volledig is teloorgegaan en ook niet of nauwelijks wordt gewaardeerd.
7. Onlangs reed ik in Brussel met een elektrische fiets. De mensen applaudisseerden... als je vroeger met een Porsche door de straat scheurde keek iedereen met bewondering en nu kijken ze boos en roepen wauw naar een elektrische fiets. Het beweegt stilaan tussen de oren...
8. Ik denk dat er een maatschappelijke evolutie aan de gang is : mijn vader, een landschapsarchitect, is  nu volledig overgeschakeld op het kweken van groenten.

Hvandeker : Transitie richt zich ook op hoe en waar mensen in de toekomst willen leven en dus willen wonen. En sommige architecten houden voeling met die realiteit.

Hvandeker : Gezond leven ,dat is wat ik eenieder wens voor dit nieuwe jaar. Omdat iedereen ook gezond verstand heeft maar niet altijd gebruikt. Ik ook niet, dus ga ik er extra op letten. Zo moeilijk kan dat toch niet zijn : minder auto rijden, minder vlees eten, minder afjagen, minder laten opjagen, dit blad zou snel gevuld zijn maar beter is het om zelf creatief te zijn en het eigen gezond verstand te gebruiken....  En dat men niet afkomt met het argument dat gezond leven ook saai is. Succes alleszins en tot weldra. Al goede ideeën en nieuwe voornemens ? Deel ze hier aub.