22-12-08

Amerikaans bedrijf ' Better Place ' ziet elektrische wagens als groene uitweg uit de automobielcrisis

denemarkenelectrauto

Maak van olieverslindende auto's elektrische voertuigen met een batterij die je net als bij een gsm kunt opladen op een stroomnetwerk. Een absurd idee, maar in het VRT-uitvindersprogramma De bedenkers zal je het vanavond niet voorbij horen komen. Het concept bestaat immers al, en het Amerikaanse bedrijfje Better Place slaagt er steeds beter in om het te verkopen als dé uitweg uit de peilloze diepte waarin de automobielindustrie is terechtgekomen.

Het was een nieuwtje zoals er elke dag voorbijflitsen zonder dat ze ooit de krant halen. Het Californische bedrijfje Better Place presenteerde vorige maandag in Tel Aviv "de parkeerplaats van de toekomst", uitgerust met elektriciteitsaansluitingen waaruit stroom kan worden gepompt. In Israël kunnen bezitters van elektrische auto's binnenkort hun accu's tijdens het parkeren aan de lader leggen. Tegen 2010 of ten laatste 2011 moet dat min of meer de norm worden in het land.
Een auto die rijdt op een herlaadbare batterij, say again? Het lijkt inderdaad een grap, een idee uit een sciencefictionscenario of desnoods een artistieke performance, maar voor Better Place en zijn bedrijfsleider Shai Agassi is het bittere ernst. Al ruim een jaar, sinds oktober 2007, werkt het kleine bedrijf in zijn laboratoria in Palo Alto, in de Californische technovallei Silicon Valley aan zijn hoogst originele concept.
Het idee is even simpel als geniaal: bekijk een auto als een gsm. De wagen zelf is een lege doos die goedkoop geproduceerd en verhandeld (dat laatste soms zelfs gratis) kan worden. Betalen doe je als chauffeur voor je gebruik van het energienetwerk, waarop je de auto laat rijden. En die energie is niet langer olie, maar wel elektriciteit. Met auto's bouwen houdt Better Place zich niet bezig, wel met de uitbouw van netwerken langs de weg. Het wil, om deze eenvoudige vergelijking even door te trekken, geen geld verdienen met Nokiawagens, maar des te meer met Proximusstroomnetwerken.

Totaal nieuwe filosofie

De voorstelling van de eerste parkeerplaatsen met stopcontact mag dan buiten Tel Aviv geen breaking news geweest zijn, in het licht van de vreselijke malaise in de de automobielsector - dezer dagen wel alle dagen op alle zenders te volgen - levert Better Place plots wel een razend actueel en realistisch alternatief aan. Dat met name de Amerikaanse automobielgiganten uit Detroit in zeer slechte papieren zitten, weten we intussen allemaal. Nadat de Senaat vorige donderdag de verregaande overheidsteun afschoot, kan enkel nog een rechtstreekse ingreep vanuit het Witte Huis General Motors en Chrysler redden van een snel bankroet.

Alle experts zijn het erover eens dat Detroit zijn neergang in zeer grote mate te danken heeft aan zijn hautaine weigering om zich aan te passen aan nieuwe technologieën, ecologische normen en een veranderende markt, waarop het aandeel van de olieverslindende zware wagens van Chrysler, GM en Ford steeds kleiner werd. "Ofwel blijf je de sector met maatschappelijk geld ondersteunen, en stort je kapitaal in een bodemloze put. Ofwel zeg je: 'Sorry, dit is een privéonderneming die verkeerd is gemanaged en de directie zal de consequenties zelf moeten dragen", zei bijvoorbeeld Peter Leyman, voormalig topman van Volvo Gent, daar vorig weekend over in de krant.

Het is net tegenover dat uitgewoond businessmodel dat Better Place een totaal nieuwe filosofie plaatst. Voor Better Place staat de auto niet meer centraal in het economische model, wel het transport als zodanig. Better Place maakt geen wagens, het bouwt transportnetwerken op basis van elektriciteit, de zogenaamde Electric Recharge Grids (ERG). Het bedrijf staat in voor de infrastructuur en biedt zijn klanten energie-abonnementen aan, waarbij dus niet voor het transportvehikel maar wel voor het verbruik moet betaald worden. Zo'n abonnement, voor pakweg vier jaar, kost theoretisch per maand evenveel als brandstof vandaag. De auto krijg je dan omzeggens gratis bij de stroom en de gehuurde batterij, die eigendom blijft van Better Place.

Concreet werkt het Californische privébedrijfje, gefinancierd met durfkapitaal, aan netwerken met stroomopladers langs de autowegen. Die stroomopladers zullen opgesteld worden aan vele honderdduizenden parkeerplaatsen in de stad, op het werk of bij shopping- of ontspanningscentra. De wagen kan dus opgeladen worden terwijl de klant aan het werk, aan het winkelen of aan het sporten is. Wie langere afstanden moet afleggen kan zijn lege batterijen onderweg in een station inwisselen voor nieuwe. De wagens die op het Better Placenetwerk kunnen rijden, worden momenteel al voorbereid door de groep Renault-Nissan. Renault werkt aan een elektrische variant van zijn Megane, Nissan ontwikkelt een eRogue. Bedoeling is dat ook andere constructeurs het idee zullen volgen. Mercedes voert daarover al besprekingen met Better Place.

Traag en onhandig rijden

In de ontwikkelde auto's komt er een soort computergestuurd gps-systeem dat de kilometerafstand en batterijstand in de gaten houdt en de chauffeur naar oplaadstations op de route leidt. Op die manier moeten de elektrische wagens even handig in het gebruik worden als de 'gewone' auto's, die uiteindelijk ook van tankstation naar tankstation moeten tuffen. Better Place verklaart dat het geen exclusieve deal met automerken wil afsluiten, maar elke wagen die aan de standaard voldoet, op zijn netwerk wil toelaten.

Elektrische wagens zijn allerminst nieuw en ze worden al decennialang aangekondigd als het antwoord op de zware milieulast en eindigheid van fossiele brandstoffen. De voordelen ervan zijn dan ook groot: elektriciteit is een veel efficiëntere energiebron als brandstof, aangezien er geen brandstof wordt verbrand zijn er geen schadelijke uitlaatgassen en roetdeeltjes en de techniek is betrouwbaar en onderhoudsarm. Behalve krachtig lobbywerk van de olie- en autogiganten verhinderden tot dusver vooral praktische bezwaren een grote doorbraak. Elektrische wagens hebben doorgaans een klein bereik, waardoor ze snel weer opgeladen moeten worden, wat bij een gebrek aan oplaadpunten grote problemen stelt. Bovendien duurt dat opladen erg lang, en kunnen de wagens door een gebrek aan vermogen niet altijd snel genoeg rijden.

Aan al die zwakke punten meent Better Place tegemoet te komen. Het laat de grote constructeurs wagens bouwen met dezelfde kwaliteiten als de traditionele brandstofmodellen, het werkt aan veilige en voldoende grote herlaadbare batterijen en het garandeert voldoende oplaadstations. Wat dat in de zeer nabije toekomst kan betekenen, is binnenkort dus in Israël te zien. Better Place heeft er de afgelopen maanden alvast vierhonderd van stroomaansluitingen voorziene parkeerplaatsen gebouwd. Het is de bedoeling dat er in 2010 om de veertig kilometer zulke laadstations komen, zei Pini Leiberman, hoofd van het Israëlische filiaal van het bedrijf, bij de voorstelling van het proefproject in Tel Aviv. Vanaf volgend jaar worden proefritten voorzien.

Geen joods gekkigheidje

Israël was het eerste land dat zich volledig in het concept van Better Place inschreef, en dat is geen toeval. CEO Agassi heeft zelf Israëlische roots en het land is, door zijn geografie, uiterst geschikt als proefterrein. In Israël leggen bestuurders gemiddeld 70 kilometer per dag af, terwijl grote stadscentra er op minder dan 150 kilometer van elkaar liggen, wat het aanleggen van een stroomnetwerk redelijk eenvoudig maakt. Maar er is ook een belangrijke politieke reden. Israël wordt omringd door landen die weliswaar op een nog relatief grote oliebron zitten, maar vooral het land vijandig gezind zijn. Daarom zoekt de Israëlische overheid al langer mogelijkheden om onder die olie-afhankelijkheid uit te komen. Overigens, zo bleek nog in de voorbije presidentscampagne, wordt ook in de VS het scherpe energiedebat behalve in ecologische steeds meer in termen van nationale veiligheid gesteld.

Maar Better Place is geen joods gekkigheidje. Denemarken verkondigde al in maart van dit jaar dat het, als tweede land, een akkoord sloot met het bedrijf over de uitbouw van een volwaardig netwerk voor elektrische wagens. Zowel in Israël als in Denemarken geeft de regering stevige fiscale voordelen om bestuurders op elektriciteit te laten overschakelen. Ook in Australië werd al een deal gesloten met grote privépartners over zo'n netwerk. De afgelopen maanden volgden de eerste dominosteentjes in de VS: de grote stadsbesturen van Noord-Californië engageerden zich al, net als de staat Hawaii. Better Place zegt dat het op dit moment met 25 andere landen besprekingen voert. In Europa kwamen er het voorbije jaar positieve signalen uit Portugal, Spanje en Duitsland.

Better Place mag zichzelf dan wel een bemoedigende groene missie stellen om de wereld te bevrijden van olieafhankelijkheid, de bedoeling is wel degelijk om goed geld te verdienen. Als provider verkoopt het in de eerste plaats het recht om gebruik te maken van het netwerk. Het bouwen van auto's laat het over aan de constructeurs, het leveren van stroom aan de energieproducenten en de infrastructuur moet grotendeels door de overheid geleverd worden.

In België - door zijn dicht wegen- en stadsnetwerk nochtans uiterst geschikt voor het concept - is er voorlopig nog geen sprake van samenwerking met Better Place. Mocht het er van komen, dan zal de milieubelasting van ons autopark overigens niet meteen naar nul terugvallen. Elektriciteit moet immers ook nog opgewekt worden, en inzake groene stroom doet ons land het nog altijd bijzonder matig. Volgens een berekening van het Energie Instituut van de KU Leuven staat een gemiddeld verbruik van 200 wattuur in België geproduceerde stroom per kilometer bij een elektrische wagen gelijk aan een uitstoot van 42 gram CO2. Dat is niet niks, maar toch al drie keer minder dan de uitstoot van een conventionele wagen.

Bron: De Morgen

 

De commentaren zijn gesloten.