Hvandeker : Vandaag, en zoals steeds per toeval, ben ik op een website gestoten die in het Nederlands en niet al te technisch een aantal onderwerpen over klimaat, milieu en energie bundelt. Hij heeft een naam die duidelijk inhoudt dat men alternatieven naar voor schuift ter vervanging van fossiele brandstoffen.

www.olino.org is een bezoekje meer dan waard. Alle vrienden van de ecologie zouden hem in hun favorieten moeten zetten. Vind ik.  

Brommers zijn vuiler dan vrachtwagens

Uit onderzoek van de Nederlandse Universiteit Utrecht blijkt dat brommers en scooters meer ultrafijnstof uitstoten dan vrachtwagens en twee keer zo veel als een gemiddelde auto.

In twaalf middelgrote steden maten de onderzoekers de uitstoot die fietsers en automobilisten te verwerken kregen. De fietser krijgt de ultrafijnstof niet alleen binnen als hij wordt gepasseerd door een brommer of vrachtwagen, maar ook als hij naast een dergelijk voertuig staat te wachten bij een stoplicht. Dan kan de concentratie in de lucht tien keer zo groot worden. Automobilisten krijgen een twee keer zo hoge concentratie van de uitstoot te verwerken, omdat zij in een afgesloten ruimte zitten en de ultrafijnstof niet verwaait. De fietsers krijgen in verhouding echter evenveel binnen, omdat ze dieper ademhalen.

"Brommers komen nu in de discussie over de uitstoot van fijn stof helemaal niet voor, terwijl ze in het middelpunt van de belangstelling zouden moeten staan", aldus de Nederlandse Fietsersbond in de Volkskrant. (anp/bf)

Bron : Website HLN

Hvandeker : Ik had al zo'n vermoeden ...  meten is weten. Dat ultrafijnstof, nog kleiner en gevaarlijker dan gewoon fijn stof, maakt alles nog gevaarlijker voor eenieder die zich buiten begeeft, vooral in de buurt van de verkeerstromen. Een echte sluipmoordenaar. En blijkbaar is de situatie in België, waar de verkeerstromen minder gescheiden zijn dan in Nederland waar de metingen gebeurd zijn, nog erger. Gelukkig is de brommer ( vooral de tweetakt is erg vervuilend ) niet meer zo gewild bij de jeugd, maar toch rijden er nog zo'n 250.000 tot 300.000 van die scharminkels rond.

Nog meer weten : Klik dan hier

Hvandeker : Groenen en ecologisten zijn geen paniekzaaiers, doemdenkers, klokkenluiders, pessimisten, wereldvreemden, dragers van wollen sokken, dromers, zageventen en -vrouwen, noch " hardliners". Neen, ze zijn alleen bekommerd om de steeds toenemende berichten over de slechte staat van onze planeet, waar vooral de nog altijd groeiende kloof tussen arm en rijk ervoor zorgt dat de sukkelaars de meeste botsen krijgen, door de klimaatopwarming en door het ontbreken van voldoende sociaal beleid. Ze zijn realistisch, beschikken over een voldoende dosis gezond verstand en zijn ook positief door aan te geven dat er , naast risico's, talloze opportuniteiten zijn die moeten worden aangegrepen. Maar dat er dringend een omslag dient te gebeuren in de manier van produceren en consumeren vinden ze geen dagdromerij maar de enige weg om de roofbouw op onze planeet drastisch te verminderen. Daarom vind ik debatten zoals hieronder aangekondigd hoopgevend door de sensibilizering van eenieder die erover wil nadenken. Woon je in de regio Leuven en ben je geïnteresseerd in het onderwerp ?  

Dat we in de westerse landen dringend behoefte hebben aan een ware omslag in onze manier van produceren en consumeren is inmiddels voldoende gedocumenteerd. De recente rapporten van verschillende VN-instanties (klimaatpanel, UNDP, UNEP) zijn daar vrij duidelijk over. Op klimaatvlak bijvoorbeeld weten we ondertussen dat de mondiale uitstoot van broeikasgassen tegen 2050 met minstens 50% moet dalen t.o.v. het niveau in 1990. Voor de geïndustrialiseerde landen betreft het een noodzakelijke reductie van minstens 80%. Dit uitstootscenario is nodig om een reële kans te hebben om het overschrijden van de grens voor “gevaarlijke” klimaatopwarming (2°C) nog te kunnen vermijden. De overgang naar een meer ecologische economie is vanuit milieuwetenschappelijk standpunt cruciaal. Maar wat zou het effect zijn van een streng klimaatbeleid op de werkgelegenheid en de welvaartsverdeling? Tijdens deze avond gaan twee deskundigen dieper in op deze vraag. De concrete aanleiding voor dit panelgesprek is het recente rapport van het Europees Vakverbond over de relatie tussen klimaatwijzigingen, klimaatbeleid en werkgelegenheid. Het EVV kwam tot de conclusie dat een krachtdadig klimaatbeleid, met een reductie van de broeikasgasuitstoot van 40% (EU-27) tegen 2030, een netto positief effect zou hebben op de werkgelegenheid. Toch blijven er vele vragen over hoe deze duurzaamheidstransitie concreet gestalte kan worden gegeven. Hoe zou het beleid er dan moeten uitzien? Welke sociale, juridische en economische instrumenten zullen er dan moeten worden ingezet? Wat is de rol van de EU-instellingen in deze nieuwe economie? En hoe gaat men om met de verliezende sectoren?

Gespreksavond met Tom van Ierland (Europese Commissie, DG Environment) en Tom Willems (ACV-studiedienst). Moderator: John Vandaele (MO*)
 
Donderdag 28 februari 2008, 20u in C.C. Oratoriënhof, Mechelsestraat 111, 3000 Leuven. Org. : Masereelfonds Leuven, Bond Beter Leefmilieu, Terra Reversa, Arbeid & Milieu en MO*.

Bron : Nieuwsbrief op e-MO website

Ervan uitgaande dat iedere Belg gemiddeld 12 ton CO2 per jaar uitstoot en dat de kostprijs ervan zo'n 24 Euro per ton bedraagt ( op basis van vraag en aanbod volgens het Clean Development Mechanism van de VN), zou dat dus 288 Euro bedragen per jaar. Maar we betalen dat niet, we zouden zelfs niet weten hoe ( en zelfs waarom ).

In een gesprek met Antoine Geerinckx, stichter van CO2logic - een bedrijfje dat erg actief is op de markt van de klimaatcompensatie-  in de Morgen dd 23/2/2008 staan dit soort berekeningen en nog enkele andere waarheden, feiten, noem maar op :

1. Het bewustzijn bij bedrijven over klimaatcompensatie neemt wel toe, zeker nu de prijzen van energie zo hoog zijn en men wil besparen door het verbruik te verminderen. Bijvoorbeeld met het wagenpark. Voorlopig is het nog steeds een druppel op een hete plaat, maar " de markt " groeit gestaag.

2. De meeste bedrijven weten niet hoeveel CO2 ze uitstoten en ze schrikken als dat duidelijk wordt bv door een audit. Alhoewel ze geen enkele verplichting hebben om aan CO2 reductie te doen wil men er steeds meer voor gaan, ook omdat dat past in het plaatje van maatschappelijk verantwoord ondernemen.

3. CO2 verminderen is de 1ste opgave, pas dan kan men indien nodig compenseren. Bijvoorbeeld door over te schakelen op groene energie, teleconferenties ( telepresence ), ecodriving, overschakelen op termijn naar voertuigen met minder uitstoot, etc.

4. Het potentieel aan energiebesparingen is enorm groot, vooral in gebouwen. Sensibilizering is daarbij uiterst belangrijk.

5. Het belangrijkste voor bedrijven is een prijs plakken op CO2-uitstoot. En zo komen wij tot een prijs van 24 Euro per ton, zonder BTW . Met dat bedrag financieren wij CO2 reducerende projecten , erkend door de VN.   

Hvandeker : de zwakke schakel is de vrijwillige basis van het systeem. Als een bedrijf ( of een particulier ) er vrijwillig in stapt, betaalt men ook effectief 24 Euro + BTW per ton voor vliegtuigreizen , autogebruik, huisvesting, seminaries en zelfs huwelijksfeesten. Het punt is dat de meeste bedrijven en de meeste particulieren niet willen betalen voor schone lucht ( een publiek goed ), zelfs , en dat is het perverse, al vindt men dat publieke goed waardevol en uiterst belangrijk. De anderen ( andere bedrijven, andere particulieren, de overheid ) moeten dit oplossen, wij niet. Dit " freeridergedrag " kan maar op één manier doorbroken worden : veel strengere regelgeving, oa door fiscale instrumenten op basis van ecologische criteria oa via strengere emissienormen . Premies voor roetfilters bijvoorbeeld werken niet, het is des mensen om naar de anderen te blijven kijken en alleen de lusten maar niet de lasten van het autogebruik te willen dragen. Dat is het cynische aan deze zaak.   

Iedereen beseft dat de misbruiken met de notionele intrest de schatkist en dus de belastingbetaler handenvol geld kost. Bijvoorbeeld de zogenaamde " double dip " : een vennootschap leent geld, trekt de intresten af van haar inkomen, plaatst het geld als kapitaal bij een dochter en deze laatste trekt de notionele intrest nogmaals af en aldus passeert deze " groep " 2 x langs de kassa. Zonder dat het maar 1 baan oplevert.

Maar " commercieel " kan men het voor sommigen aantrekkelijke principe niet laten varen tegenover binnen- en buitenland.

Toch is er in de regering eensgezindheid voor de aanpassing van het systeem, meer nog om de misbruiken een halt toe te roepen, maar dan niet via een wetswijziging maar via " een circulaire ". Een van de pistes zou de omkering van de bewijslast kunnen zijn : nu moet de overheid op zoek gaan naar eventuele misbruiken, ook al heeft ze daar de middelen niet toe. Bedrijven die van de notionele intrest gebruik willen maken zouden dan een dossier moeten indienen waarin duidelijk wordt aangetoond " wat de economische meerwaarde zal zijn ". 

Bron : De Morgen dd 23/02/2008

Hvandeker : Is dit voorstel een stap vooruit , achteruit of surplace ? Is dit een idee om de goegemeente te sussen ? Een schijnbeweging ? Wat is de impact van een gewone circulaire versus een wetswijziging ? Hoe is het mogelijk dat men zegt dat de overheid nu geen middelen heeft om de misbruiken aan te pakken ? Volgens mij liggen ze voor het grijpen : double dip ( wie vindt dat woord uit ? ) is een regelrechte aanslag op de schatkist, immoreel ook omdat er geen tewerkstelling aan te pas komt ( een van de doelstellingen , toch ?). Zelfs zonder double dip: een kapitaalverhoging alleen maar omwille van de belastingvermindering, dat valt toch op. Of mag er van Didier Reynders zelfs niet over gepraat worden , laat staan naar gehandeld.

Dat allen die op zoek gaan naar sociale correcties ( politieke partijen, vakbonden, belangengroepen, ed) dat dossier op de voet volgen, zeker nu dat het duidelijk wordt dat zowel energie als voeding in 2008 heel veel duurder zullen worden dan verwacht ( is al lang geen perceptie of foute indruk meer ). Notionele intrest versus sociaal beleid : het wordt een warm jaar. Niet alleen door de opwarming van de aarde.     

Hvandeker : verwijzend naar recente postings op deze blog, zoals daar zijn :

1. 24/1/2008 : Permanent smogalarm in Vlaanderen ?

2. 18/2/2008 : Verboden te ademen buitenshuis.

3. 19/2/2008 : 90 km/uur bij smog, is het sop de kool waard ?

voeg ik er vandaag nog eentje bij, wegens te belangrijk. Dr Marc Goethals, cardioloog in het OLV Ziekenhuis van Aalst stelt dat de huidige maatregelen schandalig ontoereikend zijn. Zijn betoog is te lezen in de Morgen van vandaag 20/2/2008 en hij behandelt het probleem in eerste instantie als arts-specialist maar ook ruimer, als mens. Vooral zijn conclusies zijn meer dan duidelijk en ik citeer :

" Is het niet hallucinant dat onze politici blijven dromen van het Saeftinghedok zonder zich af te vragen hoe die miljoenen containers landinwaarts zullen worden vervoerd, dwars door het dichtsbevolkte gebied van West Europe, terwijl er nu al 250 km ochtendfile meer regel dan uitzondering is ? Is het niet godgeklaagd dat met de Oosterweelverbinding boven Antwerpen het dieselroet van een onafgebroken file vrachtwagens dag en nacht ongehinderd Vlaanderens grootste stad zal mogen verstikken ? Mevrouw Van den Kerckhove van de Vlaams Milieu Maatschappij heeft overschot van gelijk. Werd haar stem maar gehoord door de politici. Om Vlaanderen weer leefbaar te maken zijn dringend maatregelen nodig. Een permanent smogalarm is daar één van. Een ongebreidelde logistieke expansie is geen troef maar een gesel voor Vlaanderen. Voor politici met toekomstvisie is de balans nochtans snel gemaakt: nog meer logistiek in een regio zonder werkloosheid betekent meer winst voor een machtige logistieke lobby en veel menselijk leed voor de mensen en honderden miljoenen euro's per jaar aan gezondheidseconomische kosten voor de belastingbetaler. "

Wat kan ik daar nog aan toevoegen : nu nog op zoek naar politici met toekomstvisie en verantwoordelijkheidsgevoel die nu dringende maatregelen nemen en niet alleen maar oog hebben voor groeicijfers, terwijl de gezondheidscijfers niet of amper bekeken worden . Stop met dit , misschien onbewust, schuldig verzuim en begin er aan. En leg jullie oor te luisteren bij de specialisten-gezondheidswerkers. Begin er nu aan , want morgen lig je - ik hoop het echt niet - ook in Gasthuisberg aan een of andere machine.  

Wil je veel meer weten over fijn stof, klik dan hier.

Hvandeker op 21/2/2008 : Het is niet omdat ik , en velen met mij, op zoek ben naar politici met toekomstvisie en gevoel voor verantwoordelijkheid ( zie hoger ) dat Mevr Crevits plots haar handje moet laten wapperen en wil ( laten) onderzoeken wat ze in dat verband aan geld kan loskrijgen om iets te doen aan al die smog. Er is ook nog zoiets als " bezint voor je begint ". In de media wordt dan breed uitgesmeerd - met beelden op TV en foto's in vele kranten van Mevr) dat het ( " volgens een kabinetmedewerker " ) zou gaan om een filter die misschien 50 % van het roet tegenhoudt en dat de premie 400 Euro ( nog zelf te betalen 100 Euro ) zou bedragen en dat Mevr op zoek gaat naar 1 miljoen Euro. En alles wordt met een erg uitgestreken gezicht naar voren gebracht, men zou bijna geneigd zijn dit ernstig te nemen.

Voila : 1.000.000 Euro ( als ze al gevonden wordt ) delen door 400 Euro maakt 2.500 potentiële kandidaten. Zoveel mensen lopen er in mijn wijk rond en die wijk is maar een deeltje van het district waar ik woon. En dat district is maar een heel klein deeltje van de stad Antwerpen. Kom, Mevrouw, wie trapt daar nog in. Laat ons ernstig blijven wil men je nog ernstig nemen.   

De maatregel heeft in feite weinig tot geen effect op de luchtkwaliteit, tenzij in de directe nabijheid van de snelwegen. Het enige echte effect is een lofwaardige poging tot sensibilizering van ( sommige ) burgers. Aldus de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu ( IRCEL).

Hvandeker : het is inderdaad een doekje voor het bloeden, maar beter dat dan niets. Nog beter zou natuurlijk zijn dat men zo weinig mogelijk rijdt, carpoolt, combineert met de fiets en/of met het openbaar vervoer. En , als men het zich kan veroorloven en dieselrijder is , de aanschaf overwegen van een roetfilter. Jammer genoeg schijnt er geen of heel weinig Vlaams geld te zijn voor premies, zoals in Nederland en Duitsland, die een deel van de kosten compenseert. De " dingen " welke men overweegt zijn zo beperkt en zo gelijdelijk van toepassing dat men het niet ernstig meer kan nemen. Wie zegde nu weer dat regeren en beleid voeren vooruitzien was ? Niet in Vlaanderen, niet wat de levensnoodzakelijke maatregelen betreft voor wat betreft gezonde lucht. Het beleid laat Vlaanderen letterlijk en figuurlijk stikken.  

Waanzin op de weg

De kans bestaat dat er binnenkort op de Vlaamse wegen supertrucks opduiken, mastodonten met een lengte van ruim 25 meter - een derde langer dan de vrachtwagens die nu rondrijden - en een laadvermogen van 60 ton.

Groen! wil pieken fijn stof vermijden
Elk jaar sterven er ongeveer  10.000 mensen vroegtijdig door de effecten van luchtvervuiling en  fijn stof. Vooral kinderen, ouderen en mensen met hartklachten zijn extra kwetsbaar.
Groen! vindt het niet normaal dat zonnige dagen vaak gepaard gaan met piekoverschrijdingen fijn stof. Mensen met een zwakker gestel mogen dan geen inspanningen meer doen of moeten binnen blijven, terwijl er oplossingen bestaan om iedereen van de zon te laten genieten.
 
De regeringen hollen op dit moment achter de feiten aan.  Pas als de concentratie fijn stof in de lucht een piek bereikt, schieten ze in actie.  Het bestaand Actieplan rond Fijn Stof bevat te weinig maatregelen om gevaarlijke vervuilingspieken te voorkomen. Het verkeer op de wegen wordt vertraagd,  mensen mogen geen grote inspanningen meer doen.  Opeens moet alles op een lager pitje gezet worden. Deze maatregelen zijn too little too late. Daarom dringt Groen! aan op preventieve acties.
 
Groen! vraagt dat de regeringen eindelijk werk maken van acties die het probleem bij de bron aanpakken. Het  drukke autoverkeer op onze eigen wegen, en vooral dan de dieselwagens en vrachtwagens, zijn de belangrijkste oorzaken van de regionale fijn stof pieken die we nu beleven. Vlaams minister Hilde Crevits (CD&V) en federaal minister Paul Magnette (PS) moeten eindelijk werk maken van een serieuze premie voor roetfilters zowel voor nieuwe wagens als voor wagens die al in het verkeer zijn. Nu gaan de bestaande premies enkel naar nieuwe kleine milieuvriendelijke dieselwagens. Daarmee bereikt men nog geen 0,3% van alle wagens. Groen! wil een premie van 600€ voor roetfilters voor alle dieselwagen zoals in Nederland. Tegen 2012 zou dan 90% van alle dieselwagens uitgerust zijn met zo een filter.  Ook de bestaande Vlaamse regeling voor vrachtwagens kan stukken beter.  Monstertrucks met zwaardere ladingen en langere remafstanden zijn geen oplossing. Wel meer inzetten op vrachtverkeer op het spoor en de binnenvaart.
 
In het Vlaams parlement en in de federale Kamer zal Groen! blijven aandringen op snelle, kordate maar vooral preventieve maatregelen. Als we blijven wachten op strengere Europese normen, zullen er nog veel mensen ziek worden en vroegtijdig sterven door fijn stof. Beleidsmakers die terecht bezorgd zijn over deze pieken, hoeven enkel werk te maken van de oplossingen die Groen! hen aanbiedt.

Bron : Website Groen posting van vandaag en voorzien van wat kort persoonlijk commentaar. 

Hvandeker : Beseft men dan niet dat iedere roetfilter die erbij komt, bespaart op ziekenhuiskosten, dokterskosten, medicamenten, kortom op RSZ uitgaven. Moet ik dan toch geloven dat politiekers enkel op zeer korte termijn handelen ( als ze al handelen en niet alleen praten ) . Dit korte termijnhandelen is wel verantwoordelijk voor vele slachtoffers ( op lange termijn dus). Voor mij hoeft de premie voor roetfilter niet de 100 % van de kosten te dekken, 50 % is voor heel wat mensen haalbaar... Als er maar een signaal komt dat men de dingen substantieel aanpakt. Een premie gekoppeld aan een sensibilizeringsactie met voldoende toelichting bv ? Zeg hen dat de auto niet steeds het beste vervoermiddel is en promoot alternatieven. Komaan zeg : de Vlaamse regering heeft geld op overschot, hoor ik zeggen, dat ze dat dan nuttig gebruiken. Stop een beetje met de gevolgen aan te pakken en ga veel meer naar de oorzaak. Uw nakomelingen ( niet direct uw kiezers ) zullen U dankbaar zijn.