28-01-08

Dossier auto en milieu, deel 2

slide0008_image015

Zoals gisteren beloofd worden vandaag 2 analyses onder de loep genomen welke te maken hebben met auto en milieu. Het zijn vrij nuchtere, zakelijke vaststellingen geworden, vooral gebaseerd op harde feiten en minder op politieke adagio's. Zeg maar bekeken door erg droge , zelfs objectieve waarnemers. En ik moet toegeven, beiden haarscherp en daardoor ook voor mij leerrijk op hun eigen manier, zelfs met een vleugje humor.  Beide overzichten naar aanleiding van het autosalon dat zopas zijn deuren sloot, met 10 % minder bezoekers dan vorig jaar.  

1. Wat met de Europese autosector ? Bron : Budget Week dd 21/8/2008.

De nieuwe CO2 normen hebben de sector grondig door elkaar geschud. Wat zou de impact ervan zijn, mochten ze vandaag worden ingevoerd ? Even de feiten : Nieuwe auto's mogen , van de EU, vanaf 2010 gemiddeld nog maximum 130 gram koolstofdioxide per kilometer uitstoten.  Vandaag is dat gemiddeld nog 170 gram. De norm is ook aangepast aan het gewicht van de wagen bv Fiat 122 en Porsche 144 gram maximum. Er is nog geen definitieve beslissing genomen maar het resultaat zal - op het scherp van de snee gevoerd worden en - zeker een compromis zijn, vooral tussen Franse en Duitse posities.  

Er is dus nog zeer veel werk aan de winkel en de inhaalbewegingen tussen nu en 2012 zijn erg groot : de verminderingen lopen van 11 % ( bv van 142 tot 126 bij Peugeot ) tot 50 % ( van 282 tot 144 bij Porsche ). Hulpmiddelen op dit traject zijn lichtere  maar vooral " groenere " wagens, maar voorlopig blijven de inspanningen en dus de resultaten eerder marginaal.

Een andere reden om zich snel te beraden over de verdere aanpak zijn de zware aanpassingskosten, volgens hen tussen de 500 en 1.000 Euro per voertuig, weliswaar gespreid in de tijd. Dit zou hun winst bijna volledig consumeren, dus... prijsverhogingen zijn noodzakelijk om te overleven. Maar daar hebben bepaalde constructeurs meer mogelijkheden dan andere.

De constructeurs zullen verplicht hun strategie moeten herzien en daarvoor zijn er verschillende pistes : Het gamma aanpassen van zwaardere naar lichtere wagens, herstructureringen als gevolg van bijkomende besparingen, uitwijken naar elders wegens verzadiging en ( te )strenge regelgeving, allianties tussen merken om veel R&D over meer wagens te verdelen.

De Co2 normen komen bij reeds bestaande bedreigingen : prijzenoorlog, dure grondstoffen minder trouwe klanten, etc. Bovendien zullen de normen tegen 2020 nog verstrengen. Voor sommige( kleinere )  merken zijn de risico's merkelijk groter dan voor andere grotere merken . Deze laatste zullen zwaar moeten investeren en dan nog het risico lopen om te verdwijnen.

Maar het wordt steeds moeilijker om een karretje te slijten...

2. De Belgen rijden met de verkeerde wagens. Bron De Morgen dd 12/1/2008. Interview met Geert Noels, hoofdeconoom van Petercam.

Een autofreak kun je Geert Noels bezwaarlijk noemen. Toch heeft de 40-jarige hoofdeconoom van beurshuis Petercam al jaren een meer dan gezonde belangstelling voor alles wat zich op wielen voortbeweegt. "Ik droom niet van een Ferrari of Porsche. Maar voor wie geïnteresseerd is in macro-economie is de automobielsector bijzonder interessant. Alle nieuwe trends op het vlak van logistiek, globalisering, loonkosten en nieuwe technologie vind je terug in die sector."

Het Autosalon staat in het teken van milieu. Is het een hype of bittere ernst?
Geert Noels: "Het is ernst omdat de consument het milieu ernstig neemt. Door de klimaatproblemen worden we verplicht om de wagen op een andere manier te gebruiken. Dat zie je nu al bij de Nederlanders. Ze huren een grotere gezinswagen voor de vakantie. Voor dagelijks gebruik hebben ze een kleine wagen. Misschien volgen we allemaal die trend."

Hvandeker : Ik denk niet dat de Belgen het milieu voldoende genoeg ernstig nemen om dit bij keuze van een nieuwe wagen te laten spelen. Er zijn er wel, maar een minderheid, vrees ik. Toch is het stilaan aan het keren. 

Waarom ?
Het is toch te gek dat we op 300 van de 365 dagen alleen naar het werk rijden met een volumewagen en dat we die wagen maar 20 of 30 dagen op zijn maximale capaciteit benutten als we met het gezin op reis gaan of een uitstap maken. Beter is het zo'n wagen voor een beperkte periode te huren en voor de rest in een milieuvriendelijkere wagen te rijden."

Hvandeker : Nederlanders cijferen beter dan wij en hebben minder last van dat soort imagoprobleem. Ze hebben reeds berekend dat de combinatie kopen/huren financieel beter is.  

Is het financieel wel aantrekkelijk om in zo'n milieuvriendelijke auto te stappen. Kijk naar de Toyota Prius: de meeste mensen vinden dat wel een leuke wagen maar als ze het prijskaartje zien, haken ze af en kiezen ze voor een andere auto.
"Nergens in Europa is de aankoop van een wagen zo goedkoop als in België. Ga maar eens naar Nederland of naar Denemarken. Daar liggen de prijzen een pak hoger. Wie beweert dat de prijs een obstakel vormt voor de aankoop van een milieuvriendelijke wagen overdrijft. Een zuinigere wagen die 2.500 euro meer kost? Dat verschil kun je toch makkelijk terugverdienen? Je kunt besparen op brandstof, op accijnzen en op CO2-heffingen. Prijs is geen argument. Buitenlanders die in België komen, valt het op dat Belgen in ruime wagens rijden. Blijkbaar is er ruimte in het budget om dingen te doen die niet essentieel zijn. De Belgen willen graag gezien worden met hun wagen. Maar met een wagen koop je nog geen charisma."

Hvandeker : het argument van de terugverdientijd van een meeruitgave , gekoppeld aan de collectieve milieuwinst als anderen dat ook doen, snijdt zeker hout. Alleen zijn de kosten van milieuvervuiling moeilijk te berekenen, maar ze zijn wel heel reeël .

Zijn we dan verkeerd bezig?
"Een grote wagen is zeker interessant als je op reis gaat maar economisch gezien is het niet de optimale keuze. Een wagen is gemaakt om op elk moment bijna 1.000 kilometer te rijden. Maar zo'n wagen heb je maximum twee keer per jaar nodig. Economisch bekeken is dat waanzin. Dat is niet nodig. We rijden in de verkeerde wagen. Voor 95 procent van de weggebruikers volstaat een wagen met een autonomie van 300 kilometer per dag. Als je daar rekening mee houdt, dan zit je in een andere filosofie. Dan is een hybride auto veel interessanter. Dan kan je de elektromotor van de wagen opladen als hij stilstaat en dat doet die gemiddeld 22 uur per dag."

Hvandeker : Wagens die 1.000 km rijden zonder tankbeurt zijn misschien nodig voor enkelen ( vertegenwoordigers die massaal veel op de baan zijn ). Huur een grote wagen voor die verloftrip , ga sneller tanken of beter : neem de trein als het kan.


Over elektrische wagens wordt al sinds het einde van de jaren zeventig gesproken en is het nog altijd wachten op hun doorbraak. Waarom zou dat nu wel lukken?
"Tot nog toe ontbrak daarvoor elke economische prikkel. En die elektromotoren waren niet performant. Maar vandaag zie je toch het een en ander veranderen. Er is niet alleen de hybride wagen van Toyota. Ook andere constructeurs volgen. Studies tonen aan dat de elektromotor voor 80 procent van de verplaatsingen van de Belgen beter geschikt is dan een verbrandingsmotor. Het gaat dan om korte afstanden en voor verplaatsingen in de stad. En toch blijven de mensen kijken naar de maximumsnelheid die ze met hun wagen kunnen halen. Snelheden waarmee ze enkel op de Duitse Autobahn uit de voeten kunnen. Terwijl je beter een wagen koopt die aangepast is aan de snelheden die je gemiddeld haalt."

Hvandeker : Electrische wagens zijn in het verleden ook uit de markt gewerkt door actoren die daar baat bij hadden. Alle middelen zijn dan goed geweest.. maar ik denk dat ze terugkomen uit noodzaak. 


Moeten we dan niet meteen zware SUV's zodanig te belasten dat niemand ze nog koopt?
"Dat is vrij populistisch. Het is niet omdat je een probleem hebt, dat je een kleine groep wagens moet viseren. Die SUV's kunnen mensen storen maar dat iedereen eerst voor zijn eigen deur veegt. De ecologische afdruk van mensen die fulmineren tegen de SUV's is waarschijnlijk veel groter dan die van de bezitter van zo'n wagen. Iemand die met een Porsche Cayenne rijdt en een keer met die wagen op vakantie gaat, heeft een kleinere ecologische voetafdruk dan een rugzaktoerist die één of twee keer naar Latijns-Amerika of Cambodja trekt."

Hvandeker : Die redenering volg ik niet. Ieder voor zijn eigen deur, akkoord, maar SUV's zijn toch bekend voor hun massale verbruik. Ik vermoed dat Geert vrienden heeft met een SUV of zo. 


Als je die redenering volgt, waarom zou je dan nog fiscale prikkels voor milieuzuinige wagens geven?
"Wie de keuze heeft tussen een Lexus die acht liter verbruikt en een Hummer van 20 liter zal ook wel een afweging maken. Als een hybride wagen dezelfde mogelijkheden en hetzelfde comfort biedt als een klassieke wagen, dan zal die hybride wagen het op termijn wel halen. Kijk maar naar het succes van Toyota. Ook Porsche en Audi hebben aangekondigd een hybride wagen te bouwen. De nieuwste modellen van BMW doen het brandstofverbruik met 15 procent dalen. Zulke wagens zullen over vijf jaar succes kennen. Het vergt nu eenmaal tijd voordat de markt zich heeft aangepast aan de vraag van de consument.


"Vandaag rijden de wagens van vijf jaar geleden op onze wegen. Het zijn echte bubblecars, ontworpen op vraag van de internetgeneratie, de dotcommiljardairs. Ze stonden op de tekentafel in 1998, toen een vat ruwe olie slechts 10 dollar kostte. De eerste golf van zuinige wagens kwam er in de eerst helft van de jaren tachtig, na de olieschokken van de jaren zeventig. Die evolutie is eind jaren tachtig stilgevallen na de omgekeerde olierevolutie, toen de olieprijzen kelderden. Zuinigheid was toen niet interessant genoeg. Dat zag je ook aan het design van de wagens. Binnenkort rijden we in de eerste generatie hybride wagens. Het vergt nu eenmaal tijd voordat er nieuwe wagens worden geconcipieerd. Mensen vergeten dat."

Hvandeker : Maar het duurt wel ellendig lang vooraleer zich zichtbare wijzigingen in het aankoopgedrag manifesteren. Reclame met een groen laagje is niet voldoende, overheidspremies voor eco-wagens worden niet voldoende in de verf gezet, wel de " prestaties " die meestal overbodig zijn.


Hoe belangrijk is een olieprijs van 100 dollar?
"100 dollar per vat is een zegen. Dat hebben we nodig. Dure olie betekent niet dat het gedaan is met de mobiliteit. Mobiliteit is een basisrecht. Er zijn andere volwaardige producten die als vervanger van olie kunnen dienen. En de efficiëntie van de wagens is verbeterd. Auto's zijn niettegenstaande hun gewichtstoename zuiniger geworden, en dat aan een ritme van 3 à 4 procent per jaar. Binnen de tien jaar rijden we met wagens die minder dan 4 liter verbruiken en die waarschijnlijk veel luxueuzer zijn."

Hvandeker : Ik ben blij dat Noels dat ook wil , maar er wordt blijkbaar vol " groen " gas gegeven met de handrem op.


Waar gaat de olieprijs naartoe?
"Men spreekt over 200 dollar per vat over tien jaar. Dat klinkt heel spectaculair maar dat is het niet. Het gaat om een jaarlijkse toename met 7 procent. Als je jaarlijks de efficiëntie van de wagen met 4 procent verhoogt, dan zal de prijs de facto met 3 procent per jaar stijgen. Beide trends zijn aannemelijk. Flexibele economieën passen zich aan die prijs aan. Dat is niet onoverkomelijk. Sinds 1998 is de olieprijs in dollar vertienvoudigd. In euro is olie 6,5 maal duurder geworden. Wees maar zeker dat de olieprijs in euro verder zal stijgen. China zal daarin een belangrijke rol spelen."

Hvandeker : De olie zal waarschijnlijk snel schaarser, dus duurder worden wegens stijgende vraag. Alternatieve aandrijving zal op termijn in de plaats ( moeten ) komen. Beter is het - voor het milieu - om nu reeds de overstap te ondersteunen. 


Zijn alle inspanningen die we nu doen voor het milieu geen maat voor niks door de explosieve groei van China?
"China zal ook snel op de kar van de milieuzuinige wagens springen. Als het land dat niet doet, prijst het zichzelf uit de markt."

Hvandeker : Zuiver economisch gesproken is dat waarschijnlijk correct. Maar alternatieve aandrijving zal ook voor de chinezen de wagen een stuk duurder maken.

Deelt u de mening van de milieubeweging dat Europa veel te laks is voor de autoproducenten op het vlak van CO2-uitstoot van de wagens?
"Een uitstoot van 120 gram is zeer streng voor grote wagens. Maar niet voor kleine auto's. De overheid is heel streng voor de transportsector terwijl ze slecht geïsoleerde huizen en overheidsgebouwen ongemoeid laat. Dat soort beleid is onhoudbaar. Nu de olieprijs op 100 dollar staat, is er voldoende prijsprikkel om daar iets aan te veranderen. Het milieu en het CO2-probleem zijn onvoldoende om tot actie over te gaan. Dure olie doet meer voor het milieu dan het protocol van Kyoto. De economie lost het milieuprobleem op."

Hvandeker : Jammer maar helaas is dat slechts gedeeltelijk waar. Zeker niet vandaag en misschien later een beetje.


Heeft het zin om de oliefactuur te verzachten?
"Het verhaal van de stookoliecheques zit totaal fout. We moeten ons aanpassen aan de dure olie. Het heeft geen zin om geld uit te geven om de olieprijs van 100 naar 90 dollar te verminderen. Dat geld kun je beter gebruiken om mensen minder afhankelijk te maken van olie. Geef ze zonnepanelen of windenergie. Daar laten we kansen liggen. Maar zeggen dat stookolie altijd goedkoop zal blijven en daarvoor centen uittrekken is kortzichtig beleid."

Hvandeker : dit geeft aan dat de meeste politici op korte tot zeer korte termijn ( tot de volgende verkiezingen ) denken en handelen.

U zegt: mobiliteit is een basisrecht. Maar de mensen staan meer en meer in de file. Hoe pakken we dat probleem aan?
"De politici doen niks aan de files. Hoe onaangenamer het is om met de wagen te gaan, hoe meer mensen publiek transport zullen gebruiken. Men voelt zich niet aangesproken om de files ten gronde aan te pakken."

Hvandeker : Integendeel, in Vlaanderen trekken ze nog meer files aan door een soort logistiek centrum van Europa te willen worden. Vermits de files zullen bestaan uit stilstaande auto's en vrachtwagens ( die hun motor laten draaien ) gaan we sneller in hospitalen en verder terechtkomen. Opnieuw kortzichtigheid " for a few dollars more ". Een beleid voeren is vooruitzien en liefst heel ver.


Dat is het standpunt van de automobielfederatie Febiac.
"Haar standpunt klopt grotendeels. Zelfs als je geen bijkomend beton wil leggen - ik ben daar geen groot voorstander van - zijn er heel veel dingen te doen om traffic management efficiënter te maken. Men kan files regelen door strenge snelheidslimieten op te leggen. In België doet men dat niet. In Nederland heb je haast overal zulke systemen. Er zijn heel intelligente mensen in Leuven die hun technologie gebruiken om mensen in Nederland te helpen. Dat zouden ze ook bij ons kunnen doen. Behalve radioberichten wordt er in ons land niets gedaan om files te bestrijden. De economische en ecologische kost die we daarvoor betalen, is enorm."

Hvandeker : Oplossingen hebben en ze niet gebruiken ( alleen exporteren ) : hoe dom kan je zijn ?

Staat u zelf ook in de file?
"Meer dan me lief is. Ik zou zeer graag met het openbaar vervoer naar mijn werk gaan. Ik woon op de lijn Turnhout-Brussel. Die is abominabel slecht met een service die je in een moderne economie niet meer voor mogelijk houdt. Je krijgt op die lijn geschiedenislessen over hoe een klant vijftig jaar geleden werd behandeld. De meeste mensen willen met de trein komen. Een pak reizigers krijgt zijn ticket terugbetaald. Voor het geld moeten ze de trein dus niet links laten liggen. Maar ze zijn niet bereid om als sardientjes in een wagon te stappen. En ze willen zekerheid dat ze 's avonds terug naar huis kunnen en niet worden opgehouden door de een of andere vakbond. De NMBS slaagt er niet in om het comfort te bieden dat de mensen ervan verwachten. De NMBS moet dringend apolitiek en klantvriendelijk worden. Jammer dat ze daar ondanks de megasubsidies niet in slaagt."

Hvandeker : Inge Vervotte gaat er zich mee bezighouden. Hoog tijd , maar dat neemt niet weg dat met de trein reizen , naast frustraties, toch relatief goed is  voor het milieu.

Moet het aantal bedrijfswagens worden beperkt?
"Er wordt onterecht kritiek geuit op mensen met bedrijfsauto's. Ze hebben die wagen nodig om hun job te doen. Qua jobzekerheid en pensioen is een job in de privé nadeliger dan een baan bij de overheid. Het enige wat een verschil maakt, is een bedrijfswagen. Wie kritiek uit op bedrijfswagens is jaloers."

Hvandeker : Dat is volgens mij iets te kort door de bocht. Maar de vloot anders samenstellen, met het oog op minder uitstoot, wordt door sommigen overwogen. Ook Geert Noels zou liever met een iets kleinere wagen rijden, gezien zijn meestal correct onderbouwde stellingen, maar het gaat niet samen met zijn imago of beter dat van zijn bedrijf. Zeggen en doen, een wereld van verschil, maar ik begrijp het een beetje. Het is des mensen...


Helpt rekeningrijden of de invoering van een wegenvignet om het milieu te ontlasten en het fileleed te bestrijden?

"De fiscaliteit op wagens is al hoog genoeg. In feite betalen we al een wegenvignet. Rekeningrijden is zoals de congestietaks in Londen. Dat is moeilijk om te implementeren. Zal de kost van zo'n maatregel niet groter zijn dan de belastingopbrengst? Als dat zo is, kun je beter stimuli geven voor kwalitatief openbaar vervoer en voor milieuzuinige wagens."

Hvandeker : alle baten helpen, maar het sop moet de kool waard zijn. Het helpt wel in de bewustwording en het volgt het principe dat de vervuiler betaalt . 

Dan maar met zijn allen op de fiets?

"Veel mensen willen met de fiets naar het werk. De reden waarom ze het niet doen, is niet het comfort of de kostprijs ervan maar de veiligheid. Er wordt geen ernstig fietsbeleid gevoerd. Autoluwe fietswegen zijn er nauwelijks. En daardoor krijg je geen kritische massa van fietsers. In Amsterdam is dat wel het geval. De fiets is er koning. Ons Nederlandse personeel komt met de fiets. Politici en bedrijfsleiders komen er met fiets. En ze worden niet slecht bekeken. In België is het ronduit gevaarlijk om te fietsen. Veel ouders laten hun kinderen niet met de fiets naar school rijden omdat ze ze te graag zien. Dat klinkt cru, maar we hebben nood aan een radicaal fietsbeleid. Vandaag wordt de fiets in België enkel gedoogd."

Hvandeker : Helemaal akkoord, niemand ziet zijn kind graag thuis komen ( als het al zover geraakt ) met kwetsuren.


Komen de werknemers van Petercam met de fiets naar het werk?

"Enkele moedige collega's doen het in de zomer. Het probleem is kledij. In Nederland komen onze collega's casual gekleed naar het werk. In België wordt dat minder aanvaard. Het zijn kleine obstakels die het voor fietsers moeilijk maken."

Hvandeker : Een kleine goedkope remedie is enkele douches plaatsen. Fietsen is gezond, goed voor de conditie en voor het milieu. En als het hondenweer is : thuis blijven als het kan , meerijden met een collega als het kan en anders : met je hybride ?


Hoe milieubewust bent u zelf?

"In mijn vrije tijd fiets ik zelf 10.000 kilometer per jaar. Ik doe boodschappen met de fiets. Volgend jaar plaats ik zonnepanelen op het dak van mijn huis. De temperatuur thuis staat op 19 graden. Ik probeer milieubewust te rijden met de wagen. Ik houd me aan de snelheidsbeperkingen. Ik zou met een Porsche Cayenne kunnen rijden. Ik kan dat betalen. Maar ik wil dat niet. Wie neemt mijn milieustandpunten anders nog aux sérieux?"

Hvandeker : Ik geloof je helemaal. Het is niet gemakkelijk en je standpunten zijn meestal erg interessant maar soms een beetje " gekleurd ".


Met welke wagen rijdt u?
"ik rij met een BMW. Vroeger kwam ik met een Clio naar het werk. Maar zo'n kleine wagen ligt ook moeilijk. Klanten schijnen te denken dat er iets mis is als ze de hoofdeconoom van Petercam met zo'n kleine wagen zien arriveren."

Hvandeker : Dan is er iets met jullie klanten. Los daarvan : de slogan " zeg me waarmee je rijdt en ik zeg je wie je bent ( van BMW) " werkt nog steeds een beetje door. 



   

       

17:38 Gepost door hvandeker in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |

Commentaren

Beste Herman,
* Na herlezing denk ik inderdaad dat er wel iets was met de zin over SUV's : maar ik zie liever dat het verbruik wordt aangepakt. Sportwagens hebben een zwaardere milieu-belasting dan sommige SUV's. Ik heb moeite met het te eenzijdige SUV-verhaal.
* Rekeningrijden : ik denk dat het iets enuanceerder mocht, en ik had het ook aan de Morgen gevraagd. Ik geloof wel in het principe, maar vrees de toepassing. Maar naar het schijnt wordt in Engelan met software in de wagens al de verzekeringskostde jongeren aangepast aan de tijdtsippen dat ze effectief rijden ('s nachts edm)
* Fietsen naar het werk: wat doe je met pak/das/hemd ? Of gaan we naar en T-shirt werkcultuur?
* Ik begrijp de klanten wel dat ze een Clio iets té vinden. Verder is een BMW een goede wagen als je er beschaafd mee rijdt. Mijn verbruik is een indicatie van het geciviliseerde gebruik.
* Ik blijf bij mijn punt dat vooral onze onze logistieke specialisatie, en vooral de manier waarop die wordt ingevuld, ecologisch én economisch ôp termijn een doodlopende straat is, om het in verkeerstermen te zeggen.

Verder ben ik zeker niet de perfecte eco-burger, maar probeer ik het probleem wel consequent vanuit economisch te constructief te benaderen.

mvg

Geert

Gepost door: Geert Noels | 31-01-08

Beste Hugo...
en niet Herman,
sorry voor de typo's in de tekst.

Gepost door: Geert Noels | 31-01-08

De commentaren zijn gesloten.