Om het met de kinderen op het klimaatkamp van augustus 2009 te zeggen :

Ik lust geen steen

Ik lust geen kool

Dus stop de steenkool onder grond

Wij willen straks nog kunnen ademen

Dus steek de steenkool onder de grond

Hvandeker : Als de meerderheid van de bevolking achter een initiatief staat, kan de politiek daar niet omheen. Het protest tegen deze dreiging heeft nu vruchten afgeworpen. Proficiat aan alle initiatiefnemers en deelnemers.

Men mag grimlachen...

Heideven, mooi toch ?

Ik heb vandaag mijn eigen stukje Kalmthoutse Heide gekocht en ik ben zo fier als een gieter.

Ik heb er geen rechten op, Natuurpunt wel Natuur.lijk. Maar ik vind me wel de morele eigenaar en dat is ook al iets.

Naar het schijnt zou deze actie een enorme weerklank hebben gevonden bij particulieren , overheden enz en volgens ingewijden zal dat ook officieel gemaakt worden. De dingen kunnen dus ook ' vanonderuit ' veranderen...

Bron DM 28/10

Als alle plaatsen en concessies op de Thorntonbank ( en omgeving ) zullen ingenomen zijn, zal dat alles samen zorgen voor stroom voor 2.000.000 gezinnen ( of 10 % van het totaal verbruik). De kracht van de befaamde Noordzeebries zal steeds efficiënter en door steeds krachtiger turbines worden aangewend, daarom. Offshorewindturbines zijn dus booming business geworden want in totaal wordt er , op termijn, 2.300 - 2700 MW productie voorzien. Bovendien wordt er ook nog eens 2.000 MW op land voorzien. België heeft geen grote lappen grond voor zonne-energie en ook geen waterkrachtcentrales dus is offshorewindenergie de manier om ons aandeel groene energie flink op te trekken.  

Maar het stroomnetwerk is niet aangepast ( niet sterk genoeg ) om die energie op te vangen, dat is de Achilleshiel van dit alles, jammer genoeg vandaag. Maar ' ze ' werken eraan, zegt men. Niet genoeg, zeggen anderen. Mogelijk wordt ' het stopcontact in zee ' de oplossing, een vijflandencontract voor de verbinding van alle windenergieparken in de Noordzee.

Hvandeker : Dit alles ruikt enerzijds fris ( de Noordzeewind ) en anderzijds onfris ( de traagheid van overheden, de technische vertragingen en zelfs vertragingsmechanismen omtrent de ring ). Eén ding is voor mij duidelijk : deze projecten zullen , vroeg of laat , bijdragen tot een groenere energieproductie en - consumptie. Hoe legt men overigens uit dat er in 2015 - moment dat enkele oude kerncentrales totaal 1700 MW zouden moeten sluiten maar niet zullen sluiten wegens ' bevoorradingsrisico's ' - onvoldoende energie zou zijn, als men het voorgaande bekijkt, tenzij men bewust op de rem gaat staan ?

Volgens de Organisatie voor Duurzame Energie ( ODE ) Vlaanderen circuleren er erg veel wilde en andere foute verhalen over windenergie. Bron www.ode.be

1. Windturbines zouden gevaarlijk zijn. Er worden steeds zeer strenge veiligheidsstudies voorzien en uitgevoerd vooraleer er een vergunning komt. Voor windturbineparken van meer dan 10 MW is ook een milieu-effectenrapport vereist. 

2. Windturbines zouden veel lawaai maken. Dat was vroeger zeker het geval. Vandaag is dat sterk verbeterd. Bij de milieuvergunning worden strenge geluidsnormen opgelegd.

3. Windenergie zou niet rendabel zijn. Dat was vroeger zo maar dank zij het systeem van groenestroomcertificaten zijn windmolens wel rendabel.

4. Windenergie zou een probleem vormen voor het electriciteitsnet . Het Belgisch net is juist gebouwd om vooral stroom van grote nucleaire en andere centrales op te nemen. Niet om dat van massa's ( bv 20 % van het totaal ) windenergie op te vangen, zoals dat wel in Denemarken ea landen het geval is. Maar daar komt  flinke verandering in, ook bij ons, omdat de nieuwe turbines een stuk ' netvriendelijker ' zijn geworden. Een verdere aanpassing van het net dringt zich wel op omdat er steeds meer windtubines het daglicht zien.

5. Ik kom zonder stroom zitten als het niet waait. Neen, thuis merkt men daar niets van omdat noch de productie, noch de consumptie van electriciteit samenvallen en er een soort scheidsrechter voor zorgt dat alleen de stroom die men nodig heeft op het net terechtkomt, van waar die ook afkomstig is .    

Hvandeker : Van wie zouden die indianenverhalen toch komen ? En hoe komt het toch dat het verzamelen van de nodige papiereb om turbines te mogen bouwen zo lang duurt ? Er is evenwel een oude gezegd : de vooruitgang kan je niet tegenhouden. Windenergie hopelijk ook niet, maar de weg zou korter moeten, veel korter, want de klimaatontwrichting neemt ook de kortste weg. 

1. DM 28/10 : Helft van de Europese steden kampen met geluidsoverlast. Zowel het lucht- , het weg- en het spoorverkeer deden meer dan hun duit in het zakje. Gevolgen liggen voor de hand : slaapproblemen, leerproblemen, nervositeit en te hoge bloeddruk. Meer dan 55 decibel voor 41 miljoen Europeanen en zelfs hoger dan 70 decibel voor een kleine 4 miljoen Europese stedelingen.

Hvandeker : Hallucinante cijfers. En toch denk ik dat er meer zijn die last hebben van lawaai. Ik vrees dat verhuizen, als je kan, de enige oplossing is voor dit gezondheidsprobleem.

2. DM 28/10 : Het Amerikaans electriciteitsnet is niet meer wat het zou moeten zijn. Nooit geweest overigens. Er is nu een plan om de VS naar het tijdperk van de hernieuwbare energie te brengen. Kostprijs 3.4 miljard dollars. De huidige netwerken uitbreiden met enkel een aantal zonnepanelen is niet de juiste manier. De technologie vandaag van dit netwerk is 100 jaar oud, verspilt massa's energie en heeft een sterk verhoogd risico op pannes van alle aard. Men zal dit alles omvormen tot een intelligent netwerk ( een smart grid ) waar heel wat verschillende partijen diensten zullen verlenen : bedrijven, openbare diensten, steden, fabrieken, misschien zelfs een reeks particulieren.

Hvandeker : consumenten zullen daardoor ook producenten worden. Maar het genoemde bedrag is volgens mij veel te weinig om iets deftig op te bouwen.

3. DM 28/10 : L' Oréal opent eerste Europese energieautonome fabriek. Eneco en Bio Energie Europa bouwden een 3,2 MW biogascentrale. De biomassa is voor 25 % maïs en voor 75 % restanten uit de voedingssector.De overtollige stroom gaat op het net. Ander cijfer : 32.000 ton minder CO2 dan stoken met aardgas.

Hvandeker : De installatie is in Libramont. Toch iets om fier over te zijn en bovendien kan de opgedane kennis in het buitenland gebruikt worden.

In een uiterst sober maar boeiend betoog ( in Alfabeta , driemaandelijks magazine van de UA, maart-april-mei 2009 ) zegt professor Jef Verschueren een aantal erg zinnige dingen over ' De taal van de crisis ' . Ik wil deze welke er voor mij uitspringen even kort aanhalen en desgevallend van mijn commentaar voorzien.

1. Er is een onderscheid te maken tussen wat mensen in de publieke ruimte zeggen en wat ze eigenlijk denken. Als voorbeeld wordt aangehaald dat veel mensen in alle oprechtheid zeggen dat ze voorstander zijn van meer diversiteit in de maatschappij maar tegelijkertijd tegen het dragen van een hoofddoek aan het loket zijn, of dat ze Nederlands moeten kennen of willen leren om hier te functioneren of zich moeten aanpassen in allerlei opzichten.

Hvandeker : Als je zegt dat diversiteit een verrijking is voor de maatschappij dan moet je inderdaad consistent blijven en deze verrijking ' als een geschenk  aanvaarden, zonder allerlei voorwaarden. Het is echter in het voordeel van deze mensen dat ze zich voorbereiden op een taak in de publieke ruimten.

2. Met taal beschrijven we niet alleen de werkelijkheid, we creëren ze ook tot op zekere hoogte. 2 voorbeelden. Iemand die een zelfmoordaanslag pleegt zal de ene een ' terrorist' noemen,de andere ' een verzetsstrijder '. Het ene betekent buiten de wet, het andere er binnen. Of is de aanslag op de Twin Towers een oorlogsdaad of een crimineel feit ? Een crimineel feit is iets buiten de wet en dan moeten er sancties volgen , bv een ' War on Terror '. 

Hvandeker : Naargelang de woordkeuze kan eenzelfde feit op 2 volledig uiteenlopende wijzen worden beschreven met als gevolg 2 volledig uiteenlopende reacties.

3. Het voorbije jaar is er op economisch gebied heel wat gebeurt en men noemt dat gemakshalve ' de economische crisis '. Zo kan je heel wat maatregelen legitimeren die mogelijk anders niet zouden plaatsvinden, oa afdankingen. Als ze dan niet spreken over sociale slachting, maar over sanering, rationalisering, herstructurering of optimalisering dan geeft men de indruk met iets positief bezig te zijn, alsof men een stap vooruit heeft gezet.

Hvandeker : Bedrijven hechten enorm veel belang aan hun imago van ' goed bestuur ', in vele opzichten. Ze gebruiken dus een batterij eufemismen en nep aanleidingen om hun aandeelhouders goedgunstig te stemmen. De beurs houdt niet van verrassingen, noch overdreven positieve en zeker geen negatieve. Maar soms zijn afdankingen sociale slachtingen welke niet echt noodzakelijk waren om het bedrijf te redden.   

4. Als ook allerlei experts in diezelfde lijn praten en de werkelijkheid beschrijven , zullen er ook - bv in de politiek - dingen uit voortvloeien waarbij de beweringen van experts als rechtvaardiging zullen dienen. De termen crisis, recessie, depressie, etc versterken elkaar alleen maar en we krijgen dan een ' selffulfilling prophecy '.

Hvandeker : Als je maar lang en duidelijk genoeg herhald dat er een crisis is, dan gelooft men het uiteindelijk ook. Zelfs als men dat niet echt of amper aan den lijve ondervindt. Er zijn altijd verliezers en winnaars...   

5. Vrijmaking van de markten is lang een dogma geweest, en nog. Neem de vrijmaking van de energiemarkt, voorgesteld als een dienst aan de consument die uit verschillende leveranciers zou kunnen kiezen en dus , als het verstandig wordt aangepakt, minder zou moeten betalen. Je moet dan wel systematisch in het oog houden waar je voordeel ligt en allerlei administratieve en commerciële sprongen maken om misschien ' iets ' te bereiken. Het sop is de kool niet waard. De keuzevrijheid is dus pure fictie. We hebben te maken met een economisch systeem ( oa van ingewikkelde facturen met parameters die bulken van de moeilijke formules ) dat enkelen kan bevoordelen maar de meerderheid de illusie geeft van de keuzevrijheid.

Hvandeker : Helemaal waar, alhoewel er stilaan toch iets komt dat lijkt op georganiseerde weerstand tegen dit systeem. Oa samenaankopen waar de consument, in groep, iets kan doen aan de situatie.

6. Men geeft de indruk dat een economie maar goed is als ze goed groeit en becijferbaar is. Maar over kwalitatieve groei ( niet meer maar beter ) wordt niet gesproken , ook omdat het niet echt becijferbaar is. Maar er is wel nood - in de zgn rijke wereld - aan meer geluk. 

Hvandeker : Er zijn allerlei geschriften en gedachten rond nulgroei, het BNG Bruto Nationaal Geluk, enz. Niet meer maar beter is al lang geen onbegrijpelijke slogan meer. Meer bezig zijn met het zijn, eerder dan met het hebben zit ook in die groep...

7. Ieder individu wordt beschreven als een consument, ten dienste van de economie. Ook de werkloze, die dus minder kan consumeren dan een werkende en dus verdienende persoon. Hierdoor wordt de economie een doel op zich.    

Hvandeker : De economie zou ten dienste moeten staan van de mens en niet omgekeerd. En niet ieder individu zou verantwoordelijk moeten gesteld worden aan zijn of haar lot.

8. De retoriek rond ' gelijke kansen ' is ook niet correct. Je mag , bij wijze van spreken, als eenbenige meedoen aan de marathon maar als je vervolgens achteraan eindigt dan moet je niet zeuren. Er zou eerder sprake moeten zijn van minimale gelijkheid. En dit op gebied van minimale menswaardige levensomstandigheden zoals onderwijs, een dak boven je hoofd, degelijke voeding en gezondheidszorg. De rol van de overheid is te zorgen voor deze minimale gelijkheid, niets meer maar ook niets minder.  Dan kom je in een model terecht waar de overheid participeert in sectoren die essentieel zijn om een minimale gelijkheid te garanderen. De markt zal dit niet tot stand brengen.

Hvandeker : Het is een interessante denkpiste, maar de overheid enerzijds en het laten draaien van de vrije markt zijn niet direct te verzoenen. Vrees ik. Een tussenoplosing met interessante sociale neveneffecten is eerder een mogelijkheid op de korte termijn. Overheid waar die nodig is en de markt waar dat nodig is.   

Een korte bespreking van een boek samenvatten in een nog kortere bespreking lijkt iets te kort door de bocht. Op het eerste gezicht is dat misschien waar, maar toch...

Terra Reversa, een boek van Peter Tom Jones en Vicky Demeyere, handelt over de vergroening van de productie - er is reeds heel wat mogelijk en zelfs aan de gang op dat gebied - maar ook over het ongelooflijke feit dat ' de milieuvervuiling nog steeds niet in de kostprijs wordt ingecalculeerd '. Ze schrijven ook dat er een geleidelijke overgang moet komen naar dat type economie, via een transitiemanagement ( het beheer van de conversie naar een eerlijker economie ).

Daarbij geven ze een voorbeeld van hoe het niet moet : Vlaanderen in Actie steunt nog steeds op een oud uitgangspunt : neoliberale groei- en competitiviteitslogica met als adagio ' Vlaanderen = distributieland'. Niks geen duurzame productie of duurzame consumptie, noch ingrijpende systeeminnovatie. Consumptie zou veel meer moeten zijn dan het vervullen van puur fysieke behoeften. Een sociale functie bijvoorbeeld.

Ze denken na hoe bevolkingsgroepen kunnen gemotiveerd worden omtrent hun ecologische voetafdruk, hun persoonlijke uitstoot, etc. Ze geloven rotsvast in innovatie, technologische vooruitgang en het menselijke gedrag om dingen te doen bewegen, niet direct want de weg is nog lang, maar gestaag. Tot de totale omslag ' inslijt '  . 

Bron : MO dd november 2009   

In de MO van deze week stond er een artikel ' De crisis oplossen met minder ongelijkheid en meer duurzaamheid ' , op basis van een interview met Joseph Stiglitz, econoom en Nobelprijswinnaar, waarvan ik enkele voor mij belangrijke passages graag overneem.

1. Bedrijven uit het Noorden kunnen grotere risico's nemen want ze weten dat ze gered zullen worden als het fout zou gaan.

Hvandeker : De globalisering wordt dus eigenlijk niet consistent doorgetrokken, er is eerder sprake van een nieuw soort scheeftrekking tussen Noord en Zuid, tussen ontwikkelde en ontwikkelingslanden.

2. Een van de problemen uit economisch standpunt is dat we de prijs van de atmosfeer - een stilaan schaars goed - gelijk hebben gesteld aan Nul. We weten niet zeker hoeveel een ton CO2 eigenlijk kost, sommigen zeggen dicht tegen de 100 dollar/65 Euro. Deze ' rekenfout ' trekt iedere prijs van een economisch goed uit zijn verband. Daarom is het zo belangrijk dat we vandaag de ecologische voetafdruk meenemen in de prijszetting.

Hvandeker : de afwezigheid van de milieukosten in de prijsbepaling van een product of een dienst en dus in het BNP stimuleert niet tot genoeg tot ecologische productie of dienstverlening. Het verhandelen van de CO2 zou dat , indien eerlijk gespeeld, terdege kunnen veranderen.

3. Voor economieën die steunen op grondstoffen zal het bijschaven van de meetinstrumenten tot bepaling van het BNP , oa met een uitbreiding van de milieukost , heel wat teweeg brengen en juister worden. Zowel ecologische duurzaamheid als economische duurzaamheid worden steeds belangrijker.

Hvandeker : Het ontginnen en inzetten van grondstoffen gebeurt nog teveel op de kap van ' de anderen '. De kosten van de vervuiling worden gewoon afgewenteld op de gemeenschap, zeg maar ' de onschuldigen '.   

De binnenlucht van uw huis is vaak meer vervuild dan de buitenlucht. Oorzaak daarvan zijn bepaalde onderhoudsproducten, luchtverfrissers, geplakt ( meubel)hout , lijmen, enz. Om te weten hoe eenvoudig het is om de lucht in uw leefruimtes gezonder te houden, surf naar : www.binnenlucht.be  

Bron: Brochures federale overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu.

Hvandeker : Doe zoals ik, ga naar de website, open de vensters en bekijk alle informatie en een heel pak eenvoudige maar nuttige tips. Als het goed is , zeg ik het ook. Het is goed, bijna te goed !

Dan kan je het eerste Gents Ecologisch Filmfestival meemaken tussen 16 en 21 november 2009 : Onderwerpen zoals klimaatverandering en globalisering komen hier op het scherm, voor heel weinig geld.

Iedere dag een documentaire film om 20 uur in De Centrale, Kraankindersstraat 2

Meer info : www.groeneloper.be

Wie zal het zeggen, maar het geeft allemaal wel te denken...

Ene Alex Polfliet heeft het, niet echt zwart op wit maar toch, eens nageplozen en is tot de slotsom dat een en ander geen toeval meer kan zijn : Suez Electrabel probeert hernieuwbare energie , via de Federale en Vlaamse regering , te dwarsbomen. Uiteraard op een erg voorzichtige maar geraffineerde manier, zodat het niet opvalt... Er zijn recent zoveel maatregelen getroffen ( en teruggedraaid vooral ) welke nadelig zijn voor de verdere groei van alternatieve energie. En dat het allemaal wat samenvalt is typisch en opvallend. Voorbeelden ?

1. Vlaamse regering draait de tussenkomst van de groenestroomcertificaten terug van 450 Euro naar veel minder. Reden : ook federaal betaalt hiervoor en dat is dus dubbel gebruik, wat had kunnen kloppen, maar nu niet meer. Zie punt 2.

2. De fiscale aftrek - federaal - voor die zonnepanelen wordt geschrapt wegens besparingen.

3. Vlaamse Crevits heeft de spelregels om ecologiepremies te verkrijgen zwaar bemoeilijkt via een hoop nieuwe formaliteiten. Dat treft vooral bedrijven die deze overheidssteun goed zouden kunnen gebruiken.

4. Wil je stroom zetten op het electricitetsnetwerk dan moet je daarvoor sinds juli 2009 ook betalen aan Eandis ( dochter van Electrabel ). Dat is natuurlijk alleen maar ten nadele van producenten van hernieuwbare stroom. Een enorme meerkost voor producenten van wind-  en vooral zonne-energie.

Bron : DM 21 oktober 2009

Hvandeker : Toeval ? Neen, ik denk dat het de trieste werkelijkheid is, al deze recente acties in eenzelfde tijdspanne. Er zouden meer personen en instanties moeten zijn ( oa consumentenorganisaties, verenigingen uit het middenveld, milieuverenigingen, ed ) die dit verder onderzoeken en aan de kaak stellen. Maar zoals we al even weten : GDF-Suez/Electrabel en aanverwante dochters van deze groep staan zo sterk. Dat ondervinden onze ' leiders ' dagelijks. Dat is net HET probleem. Opnieuw David tegen Goliath... Go Polfliet Go. Klokkenluiders tekort in dit landje... De ' smart grid ' is nog steeds veraf, eigenlijk steeds verder.    

OIVO onderzoek wijst op belang van ethische criteria voor consumenten

 Voor het zevende jaar op rij onderzocht het OIVO via de Consumer Behavior Monitor hoe consumenten hun producten en winkels kiezen. Arbeidsomstandigheden, eerlijke handel, eerbied voor het milieu en nabijheid zijn beslissende factoren als het gaat om het kiezen voor een bepaalde winkel. Maar de prijs blijft, vooral in crisistijd, het eerste criterium voor het kiezen van een product in die winkel.

Hoewel de prijs het eerste criterium blijft bij het kiezen van een voedingsproduct, zien we een evolutie bij de andere criteria: de versheid van producten en de toegankelijkheid (nabijheid, parkeerplaats) worden door meer consumenten genoemd. De consumenten dringen aan op gecertificeerde producten. De ethische criteria (eerbied voor arbeidsomstandigheden, voor het dierenwelzijn, voor het milieu en voor de fair trade) winnen aan belang, ook al blijft het aanbod beperkt en de informatie voor de consument vaak ontoereikend als het gaat over de oorsprong en het ethische karakter van de aangeboden producten.

De prijs/kwaliteitverhouding is het essentiële element voor het kiezen van een non-foodproduct. Anderzijds vormen de sterkte, de veiligheid, de variatie en het merkvertrouwen elementen voor differentiatie.
De ethische criteria (eerbied voor arbeidsomstandigheden, voor het dierenwelzijn, voor het milieu en voor fair trade), die al in 2005 meespeelden in de aankoop van voedingsproducten, worden nu ook belangrijk voor het kiezen van non-foodproducten.

Meer informatie en de volledige studie is te vinden op de website van het OIVO: http://www.oivo.be

Bron: diverse websites en een analyserend artikel in DM dd 24 oktober 2009

Hvandeker : Dit opent perspectieven als consumenten,  naast de prijs, andere meer ethische argumenten gaan gebruiken om artikelen te kopen. Dat moet producenten tot nadenken stemmen. Wil je verkopen ? Produceer dan anders , let op de arbeidsomstandigheden, het dierenwelzijn, het milieu, etc ! De consumenten, zeker zij die aan deze enquete hebben meegewerkt, denken dan blijkbaar toch ernstig na en niet alleen over de prijs. Maar hoe representatief is deze beperkte groep, in een enquete wil je het altijd goed doen, toch ?

Wereld voert zaterdag actie voor eerlijk klimaatakkoord

Leiders van over de hele wereld komen van 7 tot 18 december samen in Kopenhagen om een akkoord te bereiken over een opvolger van het Kyoto-protocol dat in 2012 afloopt.

De wereldwijde campagne 350.org hoopt overal mensen te kunnen overtuigen om nu zaterdag initiatieven te nemen om ludieke, creatieve en symbolische acties op touw te zetten. De naam van de campagne -het cijfer 350- komt van de 350 ppm of delen per miljoen, volgens wetenschappers de veilige grens voor CO2-concentratie in onze atmosfeer.

Flashmobs

In België zetten ondermeer de Jeugdbond voor Natuur en Milieu en milieubeweging Friends of the Earth hun schouders onder de internationale klimaatactiedag. Ze organiseren zaterdag verschillende flashmobs: op de Kouter in Gent (om 11u), op de Grasmarkt in Brussel (14u) en aan de Wapper op de Meir in Antwerpen (17u). Bij de knal van een waterbommetje zullen de flashmobbers op de grond vallen en daarna spandoeken bovenhalen met de boodschap: 'Hoeveel doden nog? Politieke actie tegen de klimaatverandering.'

Bron : e-MO Nieuwsbrief van vandaag

Hvandeker : Voor de Antwerpenaren is er zoals gemeld een bijeenkomst op de Meir om 17 uur , maar ook vroeger is er in dat verband een actie genaamd Spiral Voices op de Groenplaats vanaf 14.30 uur ( tot ongeveer 16 uur ). Als je toch in de stad zou zijn, kan je eventueel beide combineren. Een uurtje tussen beide en op wandelafstand...  Ook in Stabroek is er een actie, voor meer gegevens over alle wereldwijde acties , zie op de website van deze organisatie .  

Een beetje te Amerikaans   , maar niet altijd fout, integendeel...

Hoe zien we dat in Europa , Belgie, Vlaanderen ?